Przedakcja

Po klęsce rebelii Balona, śmierci jego starszych synów i odesłaniu Theona w roli zakładnika do Winterfell, lordowi Greyjoyowi pozostała tylko Asha. Zaczął ją szykować na swą następczynię. Polegał na niej, pozostawiał jej też dużo swobody w kwestii wyboru sposobu życia.

Jako nastolatka Asha była pryszczata i niezbyt atrakcyjna, a przynajmniej tak zapamiętał ją Theon. Jej pierwszą miłością był Tristifer Botley, jeden z wychowanków jej ojca. Nigdy nie przestał jej kochać, ale ona go odrzuciła. Pragnęła nie małżeństwa i macierzyństwa, ale – przygód. Z czasem Asha wyładniała. Jej pierwszym kochankiem był marynarz z Lys. Miała wtedy szesnaście lat. Później związała się z Qarlem Panienką.

Starcie królów

Theon spotkał Ashę, kiedy oglądał swój statek, jednak nie poznał siostry. Kobieta przedstawiła mu się jako Esgred, żona cieśli okrętowego Sigrina, i zachowywała się względem niego uwodzicielsko, wszystko po to, by poznać jego plany i charakter. „Esgred” podsunęła Theonowi pomysł, by nadać statkowi nazwę Morska Dziwka, doradzała też bratu przy wyborze załogi. Na Pyke mistyfikacja wyszła na jaw. Na wyprawionej przez Balona uczcie Asha zajęła honorowe miejsce i drwiła z młodszego brata.

Zgodnie z planem Balona, Asha otrzymała trzydzieści statków. Z powierzonymi jej siłami zdobyła Deepwood Motte i uczyniła z zamku swoją kwaterę główną. Gdy Theon zdobył Winterfell, liczył na to, że Asha przyprowadzi posiłki. Przybyła do Winterfell, ale uznała plan brata za szaleństwo i przez wzgląd na imię matki namawiała go, by wyjechał wraz z nią. Gdy Theon odmówił, wróciła do Deepwood Motte, pozostawiając mu tylko 10 swoich ludzi.

Uczta dla wron

Po śmierci Balona Asha wróciła na Żelazne Wyspy z zamiarem przejęcia władzy, jednak Euron ją uprzedził. Kobieta popłynęła na Harlaw, do wuja. Od niego dowiedziała się, że Aeron zwołał królewski wiec na Starej Wyk. Mimo że wuj stanowczo odradzał jej ubieganie się o koronę, postanowiła popłynąć na wiec. Odrzuciła też zaloty Tristifera Botleya, który po raz kolejny proponował jej małżeństwo.

Asha udała się na Starą Wyk. Jeszcze przed wiecem starła się z Euronem, którego podejrzewała o zabójstwo Balona. Zaoferowała poparcie Victarionowi, pod warunkiem, że ten mianuje ją swoim namiestnikiem, jednak kapitan Żelaznej Floty odmówił. Asha wystąpiła na wiecu z propozycją wykrojenia królestwa z części ziem Północy i zawarcia pokoju z jej lordami. Zyskała wielu zwolenników, jednak ostatecznie żelaźni ludzie wybrali Eurona. Asha i jej ludzie uciekli podczas koronacji.

Taniec ze smokami

Po wiecu Asha popłynęła na Harlaw. Na miejscu dowiedziała się, że Euron wydał ją za jednego z byłych pretendentów do Tronu z Morskiego Kamienia, Erika Ironmakera, osiemdziesięcioletniego starca. Aby Wronie Oko jej nie odnalazł i nie zmusił do posłuszeństwa, uciekła ze swymi zwolennikami do Deepwood Motte. Tam zastanawiała się, co robić dalej. Gdy do zamku zbliżały się oddziały Stannisa Baratheona, dała swym ludziom wybór – kapitulacja lub walka. Żelaźni pod dowództwem Ashy spróbowali przebić się do okrętów, jednak przegrali.

Asha została pojmana i oddana pod straż Alysane Mormont. Na rozkaz króla kobietę traktowano dobrze, ale większość ludzi odnosiła się do niej nieprzychylnie. Mieszkańcy Północy widzieli w niej przede wszystkim przedstawicielkę wrogiego ludu i siostrę Theona Sprzedawczyka, zaś wyznawcy R’hllora uważali ją za czcicielkę demona. Wyjątkiem był Justin Massey, który zaczął się do niej zalecać.

Gdy cały zastęp Stannisa ugrzązł w śniegu trzy dni drogi od Winterfell, z kurczącymi się zapasami, Asha była świadkiem spalenia czterech ludzi, których przyłapano na kanibalizmie. Czciciele R’hllora uważali, że to córkę Balona należy spalić, by wybłagać poprawę pogody. Do obozu króla dotarł bankier Tycho Nestoris z eskortą złożoną z dawnych ludzi Ashy. Przywiózł również Theona i Jeyne Poole, znalezionych przez Morsa Umbera. Tym razem to Asha nie poznała brata. Co więcej, patrzyła na niego z odrazą.

Wichry zimy

Asha wysłuchała opowieści Theona o tym, co się z nim działo. Zaproponowała Stannisowi okup za życie brata, jednak król stanowczo oznajmił, że ze względu na ludzi Północy nie okaże łaski i odda Sprzedawczyka płomieniom. Asha poprosiła, by Stannis wykonał wyrok zgodnie ze zwyczajem Północy, czyli własnoręcznie ściął Theonowi głowę pod czardrzewem.

Domysły

Spekulacje fanów dotyczą intencji Ashy. Najprawdopodobniej po prostu chciała oszczędzić bratu bólu i wyprosić mu szybką śmierć, możliwe jednak, że ma jakiś plan uwolnienia Theona.

autor: Rudbekia

Artykuł Asha Greyjoy pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Przedakcja

Według wspomnień Aerona Balon już w dzieciństwie był bardzo odważny i zapowiadał się na świetnego wojownika. Jako trzynastolatek nauczył się wiosłować i był mistrzem w tańcu palców. Jako piętnastolatek popłynął z Dagmerem Rozciętą Gębą na Stopnie i przez całe lato zajmował się łupiestwem. Zabił wtedy pierwszego wroga i zdobył dwie morskie żony. Jako siedemnastolatek został kapitanem własnego statku. Często wypływał na wyprawy z ojcem, Euronem i Victarionem. Gdy lord Quellon zginął na morzu, Balon objął władzę na Pyke. Zaczął od ukarania maestera, który przyczynił się do śmierci jego młodszego brata Urrigona.

Balon ożenił się z Alannys Harlaw. Urodziła mu czworo dzieci: Rodrika, Marona, Ashę i Theona. Lord Greyjoy myślał w tym czasie przede wszystkim o odzyskaniu niezależności Żelaznych Wysp i przywróceniu im ich dawnej potęgi. Podczas rebelii Roberta zachował neutralność. Niedługo później sam się zbuntował i ogłosił się królem Żelaznych Wysp. Liczył na to, że Robert Baratheon nie zdoła zebrać wystarczających sił. Żelaźni ludzie początkowo odnosili sukcesy (Victarion zniszczył flotę Lannisterów), ale szczęście szybko się od nich odwróciło. Stannis Baratheon pokonał ich na morzu, a wojska pod dowództwem króla Roberta i Eddarda Starka dokonały inwazji na wyspy. Starsi synowie Balona polegli w boju – Rodrik w Seagardzie, Maron na Pyke. Balon skapitulował i złożył hołd królowi Robertowi. Theon został zakładnikiem Eddarda Starka.

W następnych latach lord Greyjoy snuł plany zemsty, ale niewiele mógł zrobić. Stał się zgorzkniały. Zmagał się nie tylko ze skutkami klęski militarnej, ale też z kłopotami rodzinnymi. Lady Alannys nie potrafiła się pogodzić ze stratą synów i obwiniała o nią męża. W końcu ciężko zachorowała i przeniosła się do brata na Harlaw. Euron uwiódł ukochaną morską żonę Victariona, więc Balon skazał go na wygnanie, by nie dopuścić do rozlewu krwi między braćmi. Jedyną pociechą lorda Greyjoya była córka Asha, która wyrosła na odważną wojowniczkę i nigdy nie zawiodła swego ojca.

Starcie królów

Na kontynencie trwała walka między pretendentami do Żelaznego Tronu oraz między królem Północy a Lannisterami. Balon postanowił, że wykorzysta sytuację, i zaczął przygotowania do wojny. Gdy Theon został zwolniony przez Robba Starka i przypłynął na Pyke z propozycją sojuszu przeciwko Lannisterom, lord Greyjoy chłodno przyjął syna i stanowczo odrzucił projekt. Postanowił już, że koronuje się na króla Żelaznych Wysp i Północy, oraz opracował plan ataku. Victarion miał zdobyć Fosę Cailin, zaś Asha – Deepwood Motte. Theon miał się zająć pustoszeniem Kamiennego Brzegu, ale zamiast tego zdobył Winterfell i przez pewien czas panował na zamku.

Nawałnica mieczy

Balon zaproponował Lannisterom sojusz. W zamian domagał się, by uznali go królem i pozostawili mu ziemie na północ od Przesmyku. Lord Tywin uznał, że Balon zbyt wiele żąda, a za mało oferuje.

Panowanie Balona nad Żelaznymi Wyspami i Północą trwało krótko. Król zginął podczas sztormu. Zgodnie z oficjalną wersją wydarzeń spadł z mostu, ale niektórzy podejrzewają, że to sprawka Eurona Wronie Oko, który dzień później wrócił z wygnania i objął władzę na wyspach.

autor: Rudbekia
(fot. materiały prasowe HBO)

Artykuł Balon Greyjoy pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Drugi syn Quellona Greyjoya i jego drugiej żony, nieznanej z imienia kobiety z rodu Sunderly z Saltcliffe, brat Balona, Victariona i Aerona. Nie jest żonaty. Ma bękarty, o które niezbyt się troszczy. Jest najprzystojniejszym z braci Greyjoyów. Ma czarne włosy bez śladu siwizny i krótko przystrzyżoną ciemną brodę, bladą cerę, usta sine wskutek picia cienia wieczoru, wina czarnoksiężników[i]. Jego prawe oko jest niebieskie i opisywane jako „uśmiechnięte”[ii], lewe, czarne i „lśniące złością”[iii], zasłania skórzaną opaską. Jest inteligentny i nieustraszony, ale też okrutny i nieobliczalny. Niektórzy uważają go za szaleńca. Interesuje się czarną magią.

Przedakcja

Podczas rebelii Balona Euron współpracował z braćmi. Jego dziełem był plan ataku na flotę Lannisterów, wykonany przez Victariona. Po klęsce buntu Wronie Oko żeglował na „Ciszy” – statku z załogą złożoną z ludzi, którym kazał wyrwać język. Trudnił się piractwem. Od czasu do czasu zawijał na Żelazne Wyspy. Podczas jednego z pobytów na rodzinnej ziemi uwiódł ukochaną żonę Victariona, która zaszła w ciążę. Gdy młodszy brat dowiedział się o całej sprawie, pobił kobietę na śmierć. Chciał zabić też Eurona, ale powstrzymała go obawa przed klątwą, jaka spada na zabójców krewnych. Po tym wydarzeniu Balon wygnał Wronie Oko i pod karą śmierci zabronił mu wracać na Żelazne Wyspy. Euron spędził trzy lata na ryzykownych wyprawach. Twierdził później, że odwiedził Asshai, a nawet przepłynął Dymiące Morze i dotarł do ruin Valyrii, skąd przywiózł smoczy róg. Ponoć miał też smocze jajo, ale kiedy dopadła go chandra, wrzucił je do morza. Podczas jednego z rejsów zdobył galeasę z Qarthu. Płynęło na niej czterech czarnoksiężników, od których usłyszał niezwykłą historię. Znalazł też na pokładzie beczułkę cienia wieczoru.

Nawałnica mieczy

Robb Stark otrzymał wiadomość, że Balon Greyjoy zginął, a Euron Wronie Oko ogłosił się królem i kazał utopić lorda Botleya, który nie chciał uznać jego władzy.

Uczta dla wron

Euron wezwał lordów Żelaznych Wysp, by złożyli mu hołd. Aeron chciał zapobiec elekcji najstarszego brata i osadzić na tronie Victariona. W tym celu zwołał królewski wiec na Starej Wyk. Wronie Oko udał się na zgromadzenie. Zademonstrował uczestnikom wiecu smoczy róg i obdarował ich cennymi, egzotycznymi darami. Wystąpił z planem zdobycia smoków oraz podboju całego Westeros. Żelaźni ludzie obrali go królem.

Po koronacji Euron przystąpił do rozprawy z tymi, którzy odmówili mu hołdu. Potem popłynął na czele floty do Reach. Gdy żelaźni ludzie zdobyli Wyspy Tarczowe, nadał tytuły lordowskie poplecznikom swoich konkurentów. W ten sposób osłabił rywali. Rozkazał też sprzedać schwytanych ludzi, mimo że było to sprzeczne z dawnymi zwyczajami. Zgodnie z tradycją Żelaznych Wysp kobiety powinny zostać morskimi żonami, a mężczyźni poddanymi. Ludzi nie kupowano ani nie sprzedawano za złoto, można było jedynie płacić za nich żelazem, czyli zdobyć ich w boju.

Wronie Oko zamierzał popłynąć ze wszystkimi ludźmi do Mereen po smoki, jednak żelaźni sprzeciwili się. Uważali, że bardziej im się opłaci splądrowanie Arboru. Euron zmienił zdanie i postanowił wyprawić do Zatoki Niewolniczej tylko Żelazną Flotę pod dowództwem Victariona. Zażądał od młodszego brata, by przywiózł mu narzeczoną – Daenerys Targaryen. W zamian za to obiecał, że gdy zostanie królem Westeros, odda mu władzę nad Żelaznymi Wyspami.

Taniec ze smokami

Euron nie pojawił się w tym tomie. Wiadomo, że wydał swoją bratanicę, Ashę, za Erika Ironmakera i mianował go namiestnikiem na czas swej nieobecności. Rozkazał też znaleźć ukrywającego się na Żelaznych Wyspach Mokrą Czuprynę.

Domysły

Wronie Oko może być odpowiedzialny za śmierć Balona Greyjoya. Wskazuje na to sen staruszki – wieszczki ze wzgórza:

Śnił mi się człowiek, który nie miał twarzy. Czekał na kołyszącym się na wietrze moście, a na jego ramieniu siedziała utopiona wrona z wodorostami zwisającymi ze skrzydeł[iv]

oraz fakt, że Euron przypłynął na Wyspy już dzień po zgonie brata, jakby się go spodziewał. Oficjalnie Balon Greyjoy spadł z mostu w czasie sztormu, jednak Wronie Oko mógł wynająć skrytobójcę, który upozorował nieszczęśliwy wypadek. Euron mógł się też posłużyć czarami – wiadomo, że interesuje się magią i ma przy sobie czarowników.Euron pragnie uchodzić za najśmielszego żeglarza w Westeros, ale pewna rozmowa z Czytaczem budzi wątpliwości, czy rzeczywiście dopłynął do Valyrii:

-Ja jestem sztormem, lordzie Rodriku. Pierwszym i ostatnim. Wyprawiałem się „Ciszą” w dłuższe rejsy i znacznie niebezpieczniejsze. Zapomniałeś o tym? Żeglowałem po Dymiącym Morzu i widziałem Valyrię. (…)
-Naprawdę? – zapytał cichutko Czytacz.
Z sinych ust Eurona zniknął uśmiech.
-Czytaczu – odparł jeszcze ciszej – lepiej byś zrobił, gdybyś trzymał nos w księgach.[v]

Serial

Serial potwierdził fanowską teorię w myśl której Euron odpowiada za śmierć Balona Greyjoya. W odcinku „Dom” widzimy jak Euron zabija brata, a w odcinku 5 siódmego sezonu przyznaje się do tego czynu na królewskim wiecu.

Wichry zimy

Więcej informacji na temat charakteru Wroniego Oka przyniósł rozdział „Porzucony”, odczytany przez Martina podczas jednego z konwentów. Rozdział ten pochodzi z nieopublikowanych jeszcze „Wichrów zimy” i jego ostateczna wersja może nieco odbiegać od tej zaprezentowanej fanom, ale dowiadujemy się z niego, że po królewskim wiecu Euron uwięził swego brata, Aerona, początkowo pod pokładem swego statku, „Ciszy”, a następnie w bliżej niezidentyfikowanych lochach. W rozmowie z Aeronem Wronie Oko  potwierdza, że zlecił zamordowanie Balona Greyjoya. Wspomina również, że zabił w młodości dwóch przyrodnich braci, niemowlaka i chłopaka chorego na szarą łuszczycę, a następnie udał się nad morze i tam bluźnierczo wzywał Utopionego Boga by go ukarał. Potwierdzone zostały też fanowskie domysły na temat molestowania rodzeństwa przez Eurona (we wspomnieniach z dzieciństwa Aerona przewija się motyw skrzypiących zawiasów w drzwiach, a Euron w rozmowie z bratem wprost wspomina, że wieczorami odwiedzał Aerona w jego komnatach i zastanawiał się, czy brat modli się o to, by Euron go wybrał czy o to, aby zmienił zdanie).

Niemal na pewno Euronowi udało się pochwycić czarnoksiężników z Pałacu Pyłu, ścigających Daenerys. Gdy Aeron zostaje uwięziony w drugim lochu do jego celi trafiają kapłani innych bóstw – septoni, dwóch czarnoksiężników ze wschodu oraz kapłan R’Chllora, potwornie okaleczony przez ogień. Euron pije wino czarnoksiężników i częstuje nim kapłana Utopionego Boga. W narkotycznych wizjach Aeron dostrzega brata siedzącego na Żelaznym Tronie, na ostrzach którego zatknięto ciała bogów, zarówno Siedmiu jak i Wielkiego Pasterza, Pana Światła, Boga Motyli i innych, wyznawanych na najdalszych krańcach martinowego uniwersum. W wizji Aerona jego brat Euron dmie w potężny róg, a krakeny, smoki i sfinksy składają mu hołd. W kolejnej wizji Euron nadal zasiada na Żelaznym Tronie, ale nie przypomina człowieka, a kalmara. U jego boku znajduje się cień o kształcie kobiety, długi, wysoki i przerażający. Aeron zauważa, że dłonie kobiety tętnią bladym, białym płomieniem.

O szaleństwie Eurona świadczyć też może sala, w której uczuje wraz ze swymi towarzyszami. Nad głowami biesiadników znajdują się belki, do których przymocowane są ciała, kołyszące się nad stołami.

Euron nosi żelazną koronę, której kolce zostały zrobione z zębów rekina. Posiada też zbroję z valyriańskiej stali, co zdaniem Aerona jest dowodem na to, że faktycznie odnalazł Valyrię. Flota Greyjoya płynie pod dotychczasowymi herbami, ale na rufie każdy statek ma nową flagę, przedstawiającą czerwone oko z czarną źrenicą pod żelazną koroną, z dwiema wronami o bokach.

Rozdział kończy polecenie przymocowania wydobytych z lochu kapłanów do dziobów okrętów. Aeron zostaje umocowany na „Ciszy”, zaś jego towarzyszką po drugiej stronie dziobu jest Falia Flowers, ciężarna kochanka Eurona, której kapitan „Ciszy” kazał wyrwać język.

autor: Rudbekia
fot. mat. prasowe HBO

Przypisy:

[i] [i] G.R.R.Martin, Uczta dla Wron. Sieć spisków, rozdz. Łupieżca I, tłum. M. Jakuszewski, Wydawnictwo Zysk i Ska, 200, wydanie I, str. 120.

[ii] G.R.R.Martin, Uczta dla Wron. Cienie śmierci, rozdz. Żelazny Kapitan I, tłum. M. Jakuszewski, Wydawnictwo Zysk i Ska, 2006, wydanie I, str. 368.

[iii] G.R.R.Martin, Winds of Winter, rozdz. Theon.

[iv] G.R.R.Martin, Nawałnica Mieczy.Stal i śnieg, rozdz. Arya IV, tłum. M. Jakuszewski, Wydawnictwo Zysk i Ska, 200, wydanie I, str. 308.

[v] G.R.R.Martin, Uczta dla Wron. Sieć spisków, rozdz. Łupieżca I, tłum. M. Jakuszewski, Wydawnictwo Zysk i Ska, 200, wydanie I, str. 116.

Artykuł Euron Greyjoy pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Dopiero Urron Greyiron zwany Czerwonorękim wprowadził dziedziczną monarchię – podczas elekcji na Starej Wyk zamordował pozostałych królów[ii]. Na tronie zasiadł następnie jego syn. Dynastia Urrona wygasła tysiąc lat później, gdy Wyspy zalali Andalowie. Greyjoyowie, podobnie jak inni wyspiarscy lordowie, zmieszali swą krew ze zdobywcami, choć ród z Pyke utrzymuje, że wywodzi się od Szarego Króla z Ery Herosów. Gdy ostatni król Żelaznych Wysp, Harren Czarny z rodu Hoare, wraz z synami zginął podczas upadku Harrenhal, Aegon Zdobywca pozwolił ocalałym żelaznym lordom wskrzesić pradawny zwyczaj i wybrać pierwszego między nimi. Najwięcej zwolenników zdobył Vickon Greyjoy z Pyke. Jak daleko w przeszłość sięga panowanie rodu Greyjoyów nad Pyke, pozostaje niewiadomą.

— Gdzie jest napisane, że nasz król musi być krakenem? — zaczął Drumm. — Kto dał Pyke prawo do sprawowania nad nami rządów? Największą z wysp jest Wielka Wyk, najbogatszą Harlaw, a najświętszą Stara Wyk. To prawda, że gdy czarną dynastię pochłonął smoczy ogień, ludzie z żelaznego rodu oddali władzę Vickonowi Greyjoyowi… ale był on ich lordem, nie królem.[iii]

Przy twierdzy na Pyke nie ma ponoć bezpiecznej przystani portowej ani miejsca na zacumowanie łodzi, ponieważ wybrzeże wokół zamku usiane jest poszarpanymi, ostrymi skałami i stromymi klifami. Port znajduje się po drugiej stronie wyspy (to Lordsport należący do rodu Botleyów). Zamek – jego wieże, mury i kamienne mosty – wydaje się być przedłużeniem czarnoszarych skał, obmywanych morskimi falami oraz upstrzonych ptasimi odchodami i ciemnozielonymi porostami.

Według legendy twierdzę zbudowano na wielkiej skale przylądka.

Przylądek, na którym Greyjoyowie wznieśli swą fortecę, wbijał się ongiś w trzewia oceanu niczym miecz, ale tłukące weń dzień i noc fale już przed tysiącleciami rozkruszyły go na drobne odłamki. Pozostały jedynie trzy nagie, jałowe wyspy oraz tuzin wyniosłych stert kamieni, które wynurzały się z wód niczym kolumny świątyni jakiegoś morskiego boga, nie zważając na szalejące wokół gniewne, spienione fale.[iv]

Artykuł Pyke pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.