Kim jest psychopata? Większości z nas słowo to kojarzy się ze seryjnymi mordercami, sadystami, gwałcicielami, zamachowcami i wszelkiego rodzaju „złem”. Jednak prawdziwi psychopaci nie zawsze są brutalni i okrutni. Wręcz przeciwnie! Potrafią wykazywać wiele zalet! Istnieje w psychologii takie pojęcie, jak skala szaleństwa i każdy z nas ma na niej swoje miejsce.

Psychopaci są nieustraszeni, pewni siebie, charyzmatyczni, bezwzględni i skupieni na celu – brzmi bardzo znajomo, prawda?
W „Pieśni Lodu i Ognia” oraz serialu „Gra o tron” bohaterowie, którzy chcą zdobyć Żelazny Tron muszę właśnie posiadać ten zestaw cech, niezbędnych do osiągnięcia władzy nad królestwem. Dlatego u George’a R. R. Martina mamy przekrój wszelkiego rodzaju osobowości psychopatycznych: od tych „klasycznych” pokroju Ramsaya Snow, po tych bardziej subtelnych i wyrafinowanych, jak Tywin Lannister. Podejrzewam, że sam Martin ma coś z psychopaty…

Jakim cechami charakteryzuje się osobowość psychopatyczna? Przede wszystkim, nawet w najbardziej ekstremalnych sytuacjach prawdziwy psychopata nie odczuwa strachu i smutku. Dlaczego tak jest? Psychopata uważa, że jemu nic nie może wyjść na złe, wszystko ZAWSZE musi wyjść na dobre. Psychopata potrafi każdą swoją sytuację obrócić na swoją korzyść. W Pieśni Lodu i Ognia mamy wiele przykładów takiego zachowania. Mistrzem wychodzenia z sytuacji bez wyjścia jest niezastąpiony lord Casterly Rock – Tywin Lannister. Potrafi on nawet w kryzysowych sytuacjach, takich jak przegrywanie wojny, obrócić wszystko na swoją korzyść. Pomaga mu w tym „instynkt drapieżcy”, który wyczuwa słabość przeciwnika i wykorzystuje ją przeciwko niemu. Nie każda jednostka jest zdolna do posunięcia się do tak brutalnych i bezwzględnych czynów jak Krwawe Gody, aby osiągnąć swój cel, przy czym Lannister nawet nie ubrudził swoich rąk sprytnie manipulując lordem Freyem. Aż przechodzą ciarki…

Kolejną cechą, która wyróżnia osobowość psychopatyczną, to niezwykła zdolność udawania kogoś normalnego i zwyczajnego, chociaż za fasadą bije zimne jak lód serce bezwzględnego, twardego jak skała drapieżcy. Ten kamuflaż pozwala im zmyślnie manipulować ludźmi oraz zdobywać ich zaufanie. Robb Stark  za jednego ze swoich najbardziej zaufanych doradców uważał lorda Boltona. Nie wyczuwał w nim nic niepokojącego i złowieszczego, ponieważ jego chorąży niczym się nie zdradził. Jednak gdy nadarzyła się okazja lord Dreadfort zdradził go bez mrugnięcia okiem dla swoich korzyści. Dzięki tym samym zdolnościom Joffrey Baratheon tak łatwo zmanipulował Sansę Stark. Psychopaci jeśli tylko chcą potrafią być bardzo czarujący (poczytajcie chociażby o Tedzie Bundym). K. Dutton  uważa, że nasza fascynacja nimi wynika w dużym stopniu z faktu, że uwielbiamy iluzję, rzeczy, które na pozór wydają się normalne, ale kiedy im się bliżej przyjrzeć, prawda jest zupełnie inna…

Nawet jeśli „ofiara” zaczyna coś zauważać, dostrzegać jakieś niepokojące sygnały, zauroczenie i fascynacja tą osobą jest silniejsza. Zaczyna odsuwać od siebie te alarmujące myśli. Sansa widząc, jak Joff traktuje jej siostrę i syna rzeźnika nie potrafi „wyrwać się” z uroku księcia – tak silnie działa czar psychopaty. Wiele ocalonych ofiar morderców wypowiada się o nich w superlatywach. Być może dlatego, że wiele z cech jakimi wyróżniają się psychopaci – ofiary same by chciały posiadać… Psychopaci wykorzystują naszą słabość – na pierwszy rzut oka prezentują się świetnie, potrafią wykorzystać swój czar, charyzmę i nienaganny psychologiczny kamuflaż, by odwrócić naszą uwagę od swojej prawdziwej natury. Bo chociaż anomalia kryje się tuż przed naszym nosem, otumania nas ich aura.
Dla psychopaty słowa i język nic nie znaczą. Nie ma w nich emocji.  Kiedy Joff mówił Starkównie, że ją kocha, to dla niego znaczyło to tyle co „podaj mi kielich wina” – a młode dziewczyny lubię piękne słowa…

Osobowość psychopatyczną wyróżnia także doskonała spostrzegawczość. Umiejętność ta pomaga im wybrać odpowiednią ofiarę z tłumu. Ted Bundy w jednym z wywiadów powiedział, że swoje ofiary wybierał na podstawie chodu. Badania wykazały, że to prawda – osoby, które przejawiają cechy ofiary: mają niską samoocenę, są niepewne siebie, uległe, podatne na manipulację, itp. chodzą w specyficzny sposób. Ludzie o wysokim wskaźniku psychopatii bardzo dobrze potrafią identyfikować bezbronność. Jeszcze lepsi są w tym kliniczni psychopaci… po prostu wiedzą na co patrzeć.
Dlaczego Ramsay torturował Theona? Jest psychopatą to oczywiste! Lubił sprawiać ból i mógł to robić bezkarnie. Ale dlaczego po torturach, po prostu go nie zabił? Bo wyczuł, że Greyjoy to „urodzona” ofiara – idealny kandydat na Fetora. Theon, najmłodszy w rodzinie, najmniej kochany, oddany, jako zakładnik do wrogiego rodu, zawsze czuł się niedoceniany i nieakceptowany przez środowisko, w którym żył. Pod płaszczykiem arogancji i buty, krył się człowiek tak naprawdę bezbronny o zaburzonej samoocenie, dlatego też Ramsay go złamał. Fetor jest uległy i będzie taki, dopóki jego zachowanie pozwoli mu uniknąć kary.

Więc co powoduje, że jedni ludzie z cechami psychopatycznymi stają się, np. wybitnymi chirurgami, a inni stają się mordercami? Bądź, jak w przypadku PLiO: ktoś staje się Tywinem, albo Górą. Jak twierdzi Morrison, na los psychopatów ma wpływ wiele czynników: dziedziczone geny, pochodzenie, edukacja, inteligencja i okazje oraz jak jednostka na nie reaguje.

Jakie są podstawowe cechy charakterystyczne dla osobowości psychopatycznej?
1. duże poczucie własnej wartości
2. siła perswazji
3. powierzchowny czar
4. bezwzględność
5. brak wyrzutów sumienia
6. mniejsze odczuwanie emocji i uczuć
7. umiejętność manipulowania innymi

Zauważcie, że kombinacja któryś z wymienionych wyżej cech charakteryzuje liderów i przywódców.
Każda z pretendujących o tron Westeros postaci posiada jakiś zestaw tych cech: Tywin Lannister, Stannis Baratheon, Daenerys Targaryen, Roose Bolton – każde z nich wyróżnia jakiś psychopatyczny atrybut, niektórych posiadają ich cały zestaw. Każda z tych postaci jest skupiona na celu, czyli zdobyciu, jak największej władzy. Zbędne uczucia mogłyby popsuć im interesy. Jak Tywin wygrałby wojnę gdyby przejmował się losem weselników na Krwawych Godach?, jak Dany miałaby wyzwalać niewolników i wymierzać sprawiedliwość Panom, gdyby myślała o nich jak o ludziach a nie potworach, jak Roose zdradziłby Robba, gdyby przejmował się swoim honorem i jak Stannis zyskałby przychylność Pana Światła nie paląc kilku nieszczęśników na stosie?
Psychopaci są nieustraszeni, pewni siebie, charyzmatyczni, bezwzględni i skupieni na celu, jednak nie zawsze lubią przemoc.  Sprawianie bólu nie wszystkim sprawia przyjemność, czasem jest to tylko środek do osiągnięcia celu. Śmierć Elli Martell i jej dzieci nie sprawiła Tywinowi Lannisterowi radość. Była niezbędna do wygrania rebelii. O zimnej kalkulacji lorda świadczy też jeszcze coś: potrafi sprytnie wykorzystywać innych, aby zachować czyste ręce. Tyrion, jego najmłodszy syn, który też posiada kilka cech psychopatycznych, nie wielbi przemocy, ale kiedy to konieczne nie waha się przerobić pewnego minstrela na gulasz. Wie, że czasem przemoc jest niezbędna aby bronić własnych interesów i nie waha się jej używać.
Oczywiście przytoczone przykłady nie mają udowodnić, że wszystkie postacie z Sagi są psychopatami, czy mają niezłe zadatki aby nimi się stać. Artykuł ten jest próbą udowodnienia, że posiadanie cech psychopatycznych może przynosić jednostce, która je posiada, korzyści. Istnieją różne obszary tego zaburzenia, każdy z bohaterów znajduje swoje miejsce na peryferiach psychopatii, ale tylko niewielka mniejszość ulokuje się w ścisłym centrum.

Doskonałym przykładem balansowania na tej granicy jest Varys zwany Pająkiem. Nawet pod presją swoich interesów (np. rozkaz króla Roberta aby zabić Dany) okazuje tyle empatii co wulkany zalewające lawą Valyrię. Nie zachowuje się jednak agresywnie, czy antyspołecznie. Ba! nie jest pozbawiony sumienia – współczuje Nedowi Starkowi i Tyrionowi Lannisterowi ich losu. Inna sprawa, że widzi w nich narzędzie do ocalenia „królestwa” i swoich interesów.
Wiadomo, że jeśli ktoś posiada 2-3 cechy psychopatyczne znajduje się bliżej niebezpiecznej sfery niż osoba, która nie ma żadnej, ale daleko mu do centrum ludzi, którzy mają cały arsenał tych atrybutów.
Czy więc możemy się jakoś bronić przed tymi niebezpiecznymi drapieżcami? Rozpoznać ich w tłumie? Badani pokazują, że tak. Częściej tą umiejętność przejawiają kobiety. W obecności prawdziwego psychopaty czujemy mrowienie na karku, dyskomfort i niepokój. Lady Catelyn Stark od początku czuła niechęć do lorda Boltona, nie ufała mu. Niepokoiły ją jego zimnie i czujne oczy. Ciekawostka: osoby przejawiające silnie cechy psychopatyczne mrugają rzadziej niż osoby „normalne”. Psychologowie uważają, że ma to związek z wzmożoną koncentracją i skupieniem.
A co z uczuciami? Empatią? Czy psychopata naprawdę niczego nie czuje? Zdania są podzielone. Niektórzy badacze uważają, że psychopaci czują emocje, np., strach, ale robią to inaczej. Newman, mówi: „Ludzie sądzą, że psychopaci są bezduszni i pozbawieni strachu, ale moim zdaniem to coś więcej. Gdy skupimy ich uwagę na zagrożenia, osobnicy psychopatyczni okazują normalną reakcję emocjonalną. Ale jeśli ją skierujemy na coś innego, stają się całkowicie niewrażliwi na emocje”.
Dlatego tak łatwo było Daenerys Targaryen ukrzyżować Wielkich Panów – skupiła się na wymierzaniu sprawiedliwości a nie na uczuciach tych ludzi, czy ich rodzin. Kobieta, która okazuje tyle współczucia niewolnikom, nie ma go ani trochę dla handlarzy i ich bliskich. Podobnie jest z wymierzaniem sprawiedliwości u Stannisa Baratheon’a, dla którego czarne to czarne, a białe to białe. Davos, jego namiestnik (a kiedyś przemytnik) uratował go i jego ludzi przed śmiercią głodową podczas oblężenia Końca Burzy, był przy tym jednak przemytnikiem więc należało go także ukarać. Stannis postawił wyżej „działanie” niż emocje. Psychopaci nie odczuwają emocji i uczuć, nie zauważają ich u innych, ponieważ odgradzają się od wszystkiego, co „nie ma znaczenia”, kiedy skupiają się na zadaniu prowadzącym na natychmiastowej nagrody.

Wróćmy jeszcze na chwilę do empatii. Czy ludzie o skłonnościach psychopatycznych ją odczuwają? Odpowiedź brzmi: tak! Zdolność empatii pozwala wczuć się w sposób myślenia swojej ofiary – patrzeć jej oczami, przewidywać jej ruchy i sposób postępowania (ucieczki).
Najlepsi stratedzy w grze o Westeros bez wątpienia posiadają tą umiejętność: lord Lannister, lord Bolton, Varys, czy Petyr Baelish (Littlefinger) to osoby, które znają bardzo dobrze ludzką naturę i potrafią wyczuwać słabości innych. Moim zdaniem, jednak najlepszym strategiem (i najbardziej cierpliwym) może okazać się książę Doran Martell. Jeśli teoria o Dornijskim Wielkim Planie okaże się prawdziwa…
Bohater ten nie wykazuje dużo atrybutów psychopaty, potrafi jednak być konsekwentny w dążeniu do celu oraz potrafi wykorzystać swoją zdolność empatii dla własnych korzyści.

Empatia daleka jest od jednolitości. Psychologowie zwracają uwagę na to, że przejawia ona cechy schizofreniczne. Istnieją dwa typy empatii: Zimna i Gorąca (nasuwa się tu skojarzenie z duetem Lód i Ogień). Zimna empatia charakteryzuje się podejściem zdroworozsądkowym i racjonalnym myśleniem. Gorąca empatia to centrum emocji i kierowanie się uczuciami.
Umiejętność rozróżniania tych dwóch typów empatii, pozwala nam dostrzec w jakich sytuacjach i jak dana postać z książek bądź serialu odczuwa. Dzięki zimnej empatii psychopaci stają się elitą, która bez problemy rozszyfrowuje ludzkie charaktery.
Dobrym przykładem „z życia” posługiwania się tą empatią jest zawód snajpera.  umiejętność ta pozwala na wykonywać zadania bez mrugnięcia okiem. Społeczeństwo potrzebuje osób, które wykonują za nie „brudną robotę”. Kogoś kto nie zadaje trudnych pytań, podejmuje krytyczne decyzje i wystawia się na cios.
Góra, Bronn, Krwawi Komedianci, a nawet Gwardia królewska muszą wykazywać się bezwzględnością.
Po tych rozważaniach można dojść do wniosku, że pojęcie psychopatii stoi bardzo blisko utylitaryzmu. Twórcy tego pojęcia pisali: „Miarą dobra i zła jest jak największe szczęście największej liczby ludzi” (Benthama).
Przykładem z Sagi może być konflikt Stannisa z Davosem, który nazwałam „dylematem bękarta”: skazanie na śmierć bękarta króla Roberta dla magii Kobiety w Czerwieni – Edrica Storm. Tu także posłużę się cytatem: „Co znaczy życie jednego bękarta wobec całego królestwa?” – Jedyny Prawowity Król Siedmiu Królestw wykazał się tu podejściem arcy- zdroworozsądkowym, stawiający dobro królestwa wyżej niż życia jednostki.

Badania psychologów i psychiatrów wykazały, że niektóre cechy psychopatyczne, takie jak: czar, egocentryzm, dar przekonywania, niezależność i skupienie na celu mogą się przydać w biznesie. A kto jest największym „biznesmenem” królestwa, oczywiście Petyr „Mały Palec” Baelish! Postać, która nigdy nie wchodzi na pierwszy plan, za to za kulisami wprowadza swoją teorię chaosu. Nie można mu odmówić nieprzeciętnej inteligencji, ale ta zdolności to tylko miły dodatek. Petyr bez skrupułów pokonuje swoją wędrówkę na szczyt na plecach innych: Arrynów, Lannisterów, Tyrellów. Najzabawniejsze jest to, że osoby, które „Paluch” wykorzystuje, są święcie przekonane, że to one posługują się nim! Czytelnik/widz jednak widzi i wie, że jest zupełnie inaczej… magia psychopaty.

Psychopatę naprawdę nie obchodzi, co inni myślą o nim, a szczególnie o jego metodach działania:
1. Tywin Lannister, który z zimną krwią pozbył się Reynów, wydał rozkaz zabicia  żony i dzieci księcia Rhaegara oraz zorganizował Krwawe Gody.
2. Ramsey Snow/Bolton i jego sposób „przesłuchiwania” więźniów (nie mówiąc o tym, jak potraktował swoją żonę, lady Hornwood… )
3. Stannis Baratheon, który za nic ma opinię innych ludzi oraz sposób wymierzania przez niego sprawiedliwości.
4. Sandor „Ogar” Clegane, nie baczący o swoje „dobre imię”, zdolny posiekać na kawałki każdego, kto stanie mu na drodze: nieważne czy na rozkaz swojego pana ma zabić niewinnego chłopca, czy w obronie dziewczyny zabić kilku prostaków.

Ta cecha powoduje, że są oni postrzegani raz jak rozpruwacze, a innym razem, jak ręka sprawiedliwości. Predysponuje to nie tylko do okrucieństwa, ale także heroizmu – zależy jaką drogę wybierze dana osoba.
Gdzie na tej skali szaleństwa plasuje się Arya Stark? Przypadek Aryi jest tak samo skomplikowany, jak pojęcie psychopatii. Zarówno na zachowanie i osobowość dziewczyny, jaki i psychopatię składają się cztery wymiary: interpersonalny, afektywny, behawioralny i antyspołeczny – jeśli te czynniki są „nastawione” na maksimum tworzą osobowość psychopatyczną. Arya wyróżnia się wśród Starków. Ją z całego rodzeństwa cechuje najbardziej „wilcza natura”. Butność, upartość i inteligencja są to cechy charakterystyczne dla Starkówny. Po tragicznych wydarzeniach, które spotkały jej rodzinę, u wilczycy uaktywniły lub wzmocniły się takie cechy, jak: nieustraszoność, zdolność manipulacji i kłamstwa, duża odporność psychiczna i wyjątkowe skupienie na celu, którym jest zemsta na wszystkich, którzy skrzywdzili ją i jej bliskich. Są to przymioty osobowości psychopatycznej. Dzięki tym zdolnościom Arya mogła przetrwać najtrudniejszy okres w swoim życiu, jednocześnie cechy te zaczęły dominować w jej osobowości, co mogło zaburzyć jej rozwój.
Arya przechodzi ciężki kryzys tożsamości – spotęgowany przez środowisko, w którym się znajdowała (np., Harrenhal, wędrówka z Ogarem) i w którym aktualnie się znajduje (Dom Czerni i Bieli, gdzie musi wyrzec się swojego pochodzenia).

Spowodować to mogło u niej antyspołeczne zaburzenie osobowości: APD. Zaburzenie to jest definiowane jako „utrwalony wzorzec braku poszanowania i pogwałcania praw innych ludzi, który pojawia się w dzieciństwie lub wczesnej adolescencji i utrzymuje się w dorosłości”. Aby stwierdzić, czy dana osoba przejawia APD trzeba sprawdzić, czy przejawia następujące kryteria:
1. Nieprzestrzeganie norm społecznych wymuszających zachowanie zgodne z prawem.
2. Brak szacunku dla prawdy (np. powtarzające się kłamstwa, używanie fałszywych nazwisk, pseudonimów, oszukiwanie ludzi dla zysku).
3. Impulsywność lub brak powodzenia w planowaniu.
4. Drażliwość i agresywność (bójki, napady).
5. Lekkomyślne lekceważenie bezpieczeństwa własnego i innych ludzi.
6. Trwała nieodpowiedzialność.
7. Brak żalu z powodu złych uczynków (obojętność na wyrządzanie innym krzywdy, znęcanie się nad nimi, okradanie ich lub szukanie racjonalizacji dla takich czynów.
WYSTARCZY SPEŁNIAĆ co najmniej 3 KRYTERIA ABY STWIERDZIĆ, ŻE OSOBA PRZEJAWIA APD
Według mnie Arya spełnia co najmniej trzy kryteria: drugie, trzecie, czwarte i siódme.
Ad.2 Arry, Łasica, Nan to tylko nieliczne imiona jakie przyjmowała dziewczyna w swojej niebezpiecznej wędrówce przez Westeros i Wąskie Morze. Oczywiście używała ich aby przetrwać, jednak łatwość z jaką okłamywała innych świadczy o jej niezwykłej zdolności do konfabulacji i manipulacji innymi ludźmi oraz otoczeniem. Zawsze kłamstwa te działały na jej korzyść.
Ad.3 Impulsywność to chyba najbardziej specyficzna cecha „wilczej natury” u niektórych Starków. Arya wielokrotnie podczas wędrówki z Ogarem udowodniła, że cierpliwość nie jest jej mocną stroną. Często najpierw działa nie myśląc o konsekwencjach swoich czynów. Dobrymi przykładami takiego zachowania jest wydanie wyroków śmierci na trzy osoby, które miał wykonać Jaqen H’ghar lub zaatakowanie Joffreya i wyrzucenie jego miecza do wody.
Ad.4 To kryterium wiąże się bezpośrednio z poprzednim. Arya często wdawała się w bójki, chociażby z Gorącą Bułką, nawet kiedy przeciwnik był większy i silniejszy – nie czuła przed nim strachu.
Ad.7 Arya nie odczuwała żalu kiedy wydawała wyroki w Harrenhal, kiedy „ugotowała” łasicową zupę, czy porzuciła Ogra bez daru łaski śmierci – w jej mniemaniu w tych czynach nie było nic złego, ponieważ ludzie, którym wyrządziła krzywdę, byli źli. Nie można się z nią nie zgodzić, nie były to święte osoby, ale każdy „normalny” człowiek czyniąc coś złego drugiej osobie (nieważne jaka ona by była) czuje wyrzuty sumienia.

Nie możemy stwierdzić czy Arya posiadała cechy APD i psychopatyczne od początku, czy „włączyły” się one pod wpływem niekorzystnych czynników środowiskowych. Osobiście uważam, że tkwiły w dziewczynie od zawsze. Dowodem może być porównanie Aryi i Sansy – obydwie Starkówny znalazły się w bardzo złej sytuacji zagrażającej życie i obydwie zachowały się zgoła inaczej. Sansa przyjęła za swoją zbroję uprzejmość, młodsza siostra postawiła na Igłę. Dzięki swoim psychopatycznym zdolnościom Arya przetrwała najgorsze, natomiast Sansa… może dopiero pokaże nam swoją „wilczą naturę”.

Dla American Psychiatric Association APD i psychopatia to jedno i to samo zaburzenie. W opozycji to tego stwierdzenia stoi Dutton, który uważa, że APD i psychopatia nie są spójne na wszystkich poziomach, lecz mają kilka nakładających się cech wspólnych. Fundamentalna różnica polega na różnym rozkładzie akcentów: w przypadku APD nacisk położony na wzorzec zachowań „społecznego dewianta”, natomiast w psychopatii na zaburzenia emocjonalne, na pozbawioną odczuwania strefę mroku, będącą domeną psychopatów.
Konkluzja: Nie każdy z APD jest psychopatą, ale każdy psychopata przejawia APD .

Dla Aryi więc jest jeszcze nadzieja. Nie musi pozostać na drodze ciemności i śmierci, może jeszcze zawrócić i zmienić swoje życie. Wystarczy, że podejmie właściwe decyzje i odnajdzie własne ja. Dużo zależy od tego, jakich ludzi spotka na swojej drodze…
Jest jeszcze jeden argument przemawiający za tym, że Starkówna nie stanie się maniakalną zabójczynią – psychopatia dużo częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Szacuje się, że psychopatia występuje od 1 do 3 procent mężczyzn a tylko u 0,5 do 1 procenta kobiet. Teoretycy uważają, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest to, że dziewczynki szybciej rozwijają u siebie zdolność do empatii i szybciej przejawiają zdolności lingwistyczne oraz społeczno – emocjonalne.

Tekst ten ma na celu rozważania nad korzyściami z posiadania cech psychopatycznych, a dokładniej sytuacji w jakich te cechy stają się przydatne. Przyjrzeliśmy się, co dla bohaterów „Pieśni Lodu i Ognia” oznacza nieustraszoność, bezwzględność, czy bycie całym sobą tu i teraz. Destruktywni, olśniewający, i bardzo pewni siebie to epitety, które najczęściej używają ludzie, którzy mieli lub mają do czynienie z psychopatami. Właśnie tak często są też opisywani bohaterowie powieści Martina, jak i serialu „Gra o tron”. Ceniony psycholog Kevin Dutton uważa, że nasze społeczeństwo staje się coraz bardziej psychopatyczne. Może dlatego książki Martina oraz serial HBO zyskały popularność na masową skalę? Każdy odnajduje swój „psychopatyczny” odpowiednik w tym fantastycznym świeci, który choć nie realny jest nam bardzo bliski…

Autor: Natalia Przybysz

Bibliografia:
1. K. Dutton Mądrość psychopatów, Wyd. MUZA SA, Warszawa 2014
2. G. R. R. Martin Cykl Pieśń Lodu i Ognia, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 1996 – 2011

fot. materiały prasowe HBO

Artykuł Geniusz czy szaleniec? Psychopaci w Pieśni Lodu i Ognia pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Gra o tron

Jeyne spędzała sporo czasu w towarzystwie sióstr Stark, pod opieką septy Mordane. Była najlepszą przyjaciółką Sansy. Gdy starsza Starkówna spodobała się księciu Joffreyowi, Jeyne cieszyła się jej szczęściem. Dużo gorzej odnosiła się do młodszej, m.in. przezywała ją „Aryą o Końskim Pysku” i rżała na jej widok.

Gdy lord Eddard Stark przeniósł się do Królewskiej Przystani, by objąć stanowisko namiestnika, zabrał ze sobą część swoich ludzi, m.in. Vayona Poole. Jeyne wyjechała wraz z ojcem. W stolicy wciąż przyjaźniła się z Sansą. Ona i septa Mordane towarzyszyły narzeczonej księcia podczas turnieju Namiestnika. Dla Jeyne było to ważne wydarzenie, bo właśnie wtedy po raz pierwszy zobaczyła lorda Berica Dondarriona i zapragnęła go poślubić. Podczas turnieju ujawniła się też skłonność panny Poole do histerii – gdy zobaczyła śmierć młodego rycerza, zaczęła płakać tak rozpaczliwie, że septa musiała ją odprowadzić na zamek. Później Jeyne i Sansa rozmawiały o mniej i bardziej poważnych sprawach, m.in. o misji Dondarriona, wysłanego, by wymierzył sprawiedliwość Gregorowi Clegane.

Po aresztowaniu lorda Eddarda zabito wielu ludzi z Północy. Jeyne została pojmana i uwięziona wraz z Sansą. Bezustannie płakała i martwiła się o ojca, którego losu nie znała. Starkówna próbowała ją pocieszyć, jednak bez skutku. Po trzech dniach dziewczynki rozdzielono. Jeyne przekazano Petyrowi Baelishowi, który obiecał znaleźć dla niej „jakieś miejsce”.

Nawałnica mieczy

Zgodnie z umową między Lannisterami a Boltonami Ramsay Bolton miał poślubić Aryę Stark. Prawdziwa Arya była poza zasięgiem, jej rolę odgrywała Jeyne. Tuż przed wyruszeniem w drogę dziewczyna zagadnęła Jaimego Lannistera. Jaime nie znał prawdziwego nazwiska Jeyne, ale zorientował się, że nie jest Aryą Stark. Powiedział o tym Brienne z Tarthu, by powstrzymać ją przed wyruszeniem dziewczynie na ratunek. Zapewnił Brienne, że Boltonowie wiedzą o oszustwie, jednak nie ma to dla nich znaczenia, gdyż nie ma nikogo, kto mógłby zakwestionować tożsamość „Aryi”.

Taniec ze smokami

Jeyne przyjechała na Północ wraz z Roosem Boltonem i jego żoną Waldą. Roose zdecydował, że ze względów politycznych i militarnych ślub Ramsaya i „Aryi” odbędzie się w Winterfell. W drodze do zamku Starków opiekę nad Jeyne sprawowała lady Barbrey Dustin.

Ceremonii przekazania panny młodej dopełnił więzień Boltonów, Theon Greyjoy. Jako dawny wychowanek lorda Eddarda miał potwierdzić tożsamość panny młodej. Jeyne bała się Ramsaya i tuż przed ślubem namawiała Theona do wspólnej ucieczki, jednak on odmówił. Dziewczyna poślubiła młodego Boltona.

Małżeństwo z Ramsayem było dla Jeyne pasmem koszmaru. Mąż przetrzymywał ją w komnacie, pod strażą, i znęcał się nad nią fizycznie oraz psychicznie. Dziewczyna była wiecznie posiniaczona, a w zamku słyszano jej żałosny płacz. W dniu, w którym nadszedł ratunek, była na skraju obłędu.

Plan ucieczki z Winterfell był dziełem barda Abla i towarzyszących mu kobiet podających się za praczki. W rzeczywistości byli to Mance Rayder i sześć włóczniczek, wysłanych przez Jona Snow, który wierzył, że do małżeństwa z Ramsayem zmuszono jego prawdziwą siostrę. Włóczniczki przekonały do współpracy Theona. Greyjoy jednak zataił przed nimi prawdziwą tożsamość dziewczyny. Podczas ucieczki Jeyne doprowadziła do katastrofy – jej histeryczny krzyk zaalarmował wartowników. W rezultacie tylko Theonowi i Jeyne udało się wydostać z Winterfell. Zostali znalezieni przez Morsa Umbera i zabrani do obozu Stannisa Baratheona.

Wichry zimy

Mors Umber chciał potwierdzić tożsamość „Aryi”, więc zapytał ją o imiona kucharza i kowala z Winterfell. Jeyne, wychowana na zamku, odpowiedziała poprawnie. Przez całą drogę do obozu płakała, gdyż Theon nakazał jej udawać Starkównę. Tłumaczył, że jako Jeyne Poole jest dla ludzi Północy warta tyle, co dziwka(2). Powodem do rozpaczy dziewczyny było również odmrożenie nosa, które groziło utratą jego fragmentu. Gdy Jeyne dotarła do obozu, król Stannis postanowił dać jej eskortę i odesłać ją na Mur, do Jona Snow.

Domysły

Jeyne nie pojawia się w Starciu królów. Czas, który mija między jej ostatnią sceną w Grze o tron a spotkaniem Jaimego Lannistera w Nawałnicy mieczy, spędziła najprawdopodobniej w burdelu. Wedle własnych słów Jeyne, wypowiedzianych podczas nocy poślubnej, uczono ją, jak sprawiać przyjemność mężczyźnie. Theon, zmuszony do asystowania przy pokładzinach, zauważył na jej plecach blizny po chłoście, które mogły wiązać się ze „szkoleniem”.

Przypisy:

(1) G.R.R.Martin, Taniec ze smokami. Część II, rozdz. Książę Winterfell, tłum. M. Jakuszewski, Wydawnictwo Zysk i Ska, 2011, wydanie I, str. 11.

(2) G.R.R.Martin, Winds of Winter, rozdz. Theon.

autor: Rudbekia

Artykuł Jeyne Poole pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

To ojciec podejmował najczęściej decyzję, kogo poślubi jego dziecko, a gdy ojca zabrakło rolę tę przejmowali męscy krewni. Zwyczaj ten obowiązywał praktycznie na całym kontynencie. Gdy Jon Snow podjął decyzję o przepuszczeniu wolnych ludzi przez Mur jeden z dzikich, Gerrick Królewski Potomek, przyprowadził ze sobą trzy córki, deklarując „będą dobrymi żonami i dadzą mężom silnych synów królewskiej krwi”. „Jestem twoim ojcem i mogę cię wydać za kogo tylko zechcę” mówi do Sansy Joffrey i dokładnie to samo mówi pechowej dziewczynie jego matka. W rozmowie z Sansą Cersei wspomina, iż po śmierci Neda obowiązki ojcowskie przejął król, wyjaśniając od razu „znaczy to, że może dysponować twoją ręką jak uzna za stosowne”. Martin odwołuje się tu do historycznych tradycji, gdyż wolność wyboru współmałżonka jest rozwiązaniem w miarę nowym, a przez stulecia młodzi polegali w tej mierze na wyborach dokonywanych przez ich opiekunów. A w procesie poszukiwania narzeczonego bądź narzeczonej rodzice bądź opiekunowie rzadko kiedy kierowali się osobistymi preferencjami ich podopiecznego.

Dokładnie te same pobudki przyświecają swatającym w Pieśni Lodu i Ognia. Najczęstszym motywem stojącym za planowanym małżeństwem są względy polityczne. O umocnieniu sojuszu między rodami mówi w jednym z pierwszych rozdziałów Robert Baratheon, proponujący Nedowi związanie małżeńskim węzłem swego syna oraz jednej z córek Winterfell. Umocnienie więzi między rodami, a jednocześnie zagwarantowanie stabilności militarnego sojuszu między Dorzeczem a Północą i Doliną było powodem dla którego Cat poślubiła Neda, a Lysa Jona Arryna. Khal Drogo i jego armia mieli wspomóc Viserysa w jego dążeniu do odzyskania Żelaznego Tronu, a ceną za pomoc była Daenerys, która na polecenie brata poślubiła starszego o 30 lat mężczyznę. Ślub Sansy i Tyriona miał dać Lannisterom prawa do Północy, podobnie jak ślub Ramsaya z dziewczyną podstawioną jako Arya Stark umacniał prawa Boltonów do Winterfell. Jak to dobitnie wyraził Tywin Lannister „Nasze sojusze na południu mogą być mocne jak Casterly Rock, musimy jednak odzyskać północ, a kluczem do północy jest Sansa Stark”. Klasycznym przykładem na związek małżeński powodowany względami politycznymi były małżeństwa Margaery Tyrell z Renlym Baratheonem a następnie z synami Cersei, podobnie jak ślub Daenerys z Hizdrahem, który miał zagwarantować pokój i bezpieczeństwo w Meereen.

Lista par, skojarzonych ze sobą dla dobra rodu jest długa, gdyż większość bohaterów PLiO wywodzi się z rodów szlacheckich. Trudno znaleźć parę, która zawarła związek małżeński z miłości, bez oglądania się na potrzeby rodu. Jorah Mormont i lady Hightower są jednym z wyjątków od powyższej reguły, ale jak wiemy związek ten nie można zaliczyć do udanych. Prawdopodobnie wśród nisko urodzonych znajdziemy więcej bohaterów, którzy żenili się powodowani uczuciami i być może była to jakaś metoda gdyż związek Davosa i jego żony wygląda na szczęśliwy. Związki między nisko urodzonymi a potomkami szlachty raczej nie miały szans na pomyślne zakończenie, przykładem bękarcia córka Roberta Baratheona, Mya Stone. Dziewczyna w rozmowie z Catelyn Stark deklaruje, że jej ukochanym jest giermek Lyna Corbraya i że młodzi pobiorą się jak tylko chłopak zostanie pasowany na rycerza, co nie powinno zabrać więcej czasu niż rok czy dwa lata. Lady Stark, znająca życie, podchodzi do tej informacji z rezerwą, wie bowiem, że ród Redfortów nie wyrazi zgody na małżeństwo jednego z przedstawicieli rodu z dziewczyną nieprawego pochodzenia i jest niemal pewne, że znajdą mu narzeczoną pochodzącą z równie dobrej jak Redfortowie rodziny.

Osobnym zagadnieniem jest to, przed jakimi bogami zawierane jest małżeństwo w przypadku par wyznających różną wiarę. Odpowiedź wydaje się zależeć od tego, która ze stron ma mocniejszą pozycję. Daenerys chce swoim ślubem uspokoić nastroje w Meereen i nie jest osobą szczególnie religijną, dlatego godzi się na miejscowy rytuał. Ned Stark, o którym wiemy że szczerze wyznawał starych bogów, poślubił Catelyn w sepcie, prawdopodobnie dlatego, aby jeszcze bardziej zjednać sobie – i Rebelii – przychylność Hostera Tully’ego.

Wiara w Siedmiu

Tę ceremonię znamy najlepiej, gdyż na kartach powieści zetknęliśmy się wielokrotnie z opisem ślubu zawieranego w sepcie. Wesele poprzedzały wielodniowe przygotowania, zwłaszcza w przypadku przedstawicieli szlachty. Zapraszano gości, szykowano wystawne dania na ucztę, a dla młodej pary przygotowano bogaty strój. Suknie ślubne Sansy i Margaery Tyrell były utrzymane w jasnej tonacji – sukno barwy kości słoniowej skomponowano ze srebrzystym atłasem i srebrnogłowiem bądź z drogocennymi koronkami, co koresponduje ze tradycyjną ślubną modą znaną nam z rzeczywistości. Suknia Sansy była modnie skrojona, podkreślała figurę dziewczyny i jak zauważa bohaterka, była to suknia nie dziecka, a dorosłej kobiety. Margaery w dniu ślubu nosiła w sepcie skromną sukienkę. Obowiązkowym elementem stroju panny młodej był płaszcz, utrzymany w kolorach jej rodu, z wyszytym na plecach herbem, zwany płaszczem panny.

Pannę młodą do ślubu prowadził ojciec lub ktoś z męskich członków jej najbliższej rodziny, ewentualnie pod nieobecność ojca jego rolę przejmował prawny opiekun dziewczyny, przykładem wspomniany wyżej Joffrey, który prowadził Sansę do ślubu z Tyrionem.

Małżeństwo zwykle zawierano w sepcie, przed septonem i w obecności świadków, ale śluby zawierane poza świątynią również wchodziły w grę. Choć zapewne mniej formalne, nie traciły bynajmniej na ważności przez to, że związek małżeński zawierano w np. w domu jednego z małżonków (w sadze taki ślub brała Lysa Arryn z Littlefingerem).

Młodzi stawali przed septonem, który zajmował w świątyni pozycję w symbolicznym miejscu, między posągami Matki i Ojca. Uroczystość miała odpowiednią oprawę, był czas na modlitwy, śpiewy i złożenie przysięgi („złożono siedem przysiąg, wypowiedziano siedem błogosławieństw i wymieniono siedem obietnic”), zapalano długie świece, był też czas na ewentualne oprotestowanie zawieranego małżeństwa. Martin nie precyzuje tego, ale w opisie królewskiego ślubu Joffreya i Margaery znajdujemy informację „wybrzmiała już weselna pieśń i nikt nie odpowiedział na wyzwanie” co zapewne miało nawiązywać do popularnej kwestii Jeżeli ktokolwiek zna przyczynę, dla której małżeństwo to nie może być zawarte, niech przemówi teraz albo zamilknie na wieki. Następnie ceremonialnie przekazywano dziewczynę spod opieki ojca pod opiekę męża i jego rodu. Symbolizowała tę chwilę zmiana płaszcza, zdejmowano płaszcz panny (w kolorach jej rodu) i dziewczyna zostawała okryta płaszczem w kolorach rodu jej małżonka, który od tego momentu stawał się jej rodem. Płaszcz panny zdejmował ojciec panny młodej, płaszcz żony zakładał mąż. Kolejnym punktem obrzędu był ceremonialny pocałunek młodej pary, którym ślubowali sobie miłość, a ceremonię ślubu kończył septon, publicznie ogłaszając młodą parę małżeństwem oraz przestrzegając wszystkich przed naruszaniem trwałości tego związku.

Podczas ślubów Joffreya i Tommena Cersei próbowała przeforsować wykorzystanie płaszcza z herbem Lannisterów jako płaszcza męża. Ciężko orzec, czy była to freudowska pomyłka (zważywszy na to, że ojcem obu chłopaków był Jaime Lannister byli jak najbardziej uprawnieni do korzystania z czerwonego, jedwabnego płaszcza Lannisterów) czy przywiązanie do swego rodzinnego rodu i niechęć do Baratheonów. Plany Cersei storpedowała Olenna Tyrell, z właściwym sobie wdziękiem komentując stan fizyczny tkaniny oraz barwy płaszcza.

Po ślubie w sepcie przychodził czas na ucztę weselną. Zaproszeni goście spożywali przygotowane potrawy, a młodzi prowadzili tańce. Sansa „często marzyła o tym, jak będzie tańczyła na swoim weselu i wszystkie spojrzenia skupią się na niej i na jej przystojnym małżonku”. Jakość potraw serwowanych na weselnej uczcie powinna być ponadprzeciętnej jakości, a fatalne jedzenie podane przez Waldera Freya na ślubie Roslin i Edmure’a można ocenić jako kolejny afront wobec Starków. Królewskie wesele Joffreya było niezwykle wystawne. Goście otrzymali siedemdziesiąt siedem dań, a jedną z potraw był pasztet z zapieczonymi w środku żywymi gołębiami. Z perspektywy czasu wiemy, że danie to odegrało niebagatelną rolę w historii Siedmiu Królestw, ale dla mieszkańców stolicy specjalną atrakcją był sposób jego podania, czym Martin też nawiązał do historycznych tradycji. Goście weselni oprócz wyśmienitego jedzenia mieli prawo oczekiwać dodatkowych atrakcji. Wesela uświetniały występy muzyków, popisy barda, w przypadku wesela królewskiego śpiewacy rywalizowali w specyficznym turnieju minstreli. Były też popisy akrobatów i tancerzy, a także występy komediantów.

Ostatnim punktem programu były pokładziny. Jeszcze na sali weselnej muzycy zaczynali grać frywolne piosenki (np. Królowa zdjęła sandał, król zdjął koronę). Młoda para była eskortowana przez gości do sypialni, po drodze mężczyźni rozbierali pannę młodą, a kobiety pomagały pozbyć się ubrania panu młodemu. Towarzyszyły temu rubaszne żarty. Młodzi teoretycznie mieli możliwość odwdzięczyć się pięknym za nadobne swej eskorcie, ale nierzadko – zwłaszcza dziewczyny – byli zbyt onieśmieleni zbliżającą się nocą poślubną. Niektórzy bohaterowie oszczędzają swym żonom przeżyć i zabraniają publicznego rozbierania panny młodej (postąpił tak Tyrion w stosunku do Sansy). Przesąd głosił, że mężczyzna i kobieta nie powinni spać oddzielnie w noc poślubną, gdyż przyniosłoby to pecha ich małżeństwu.
Jeśli chodzi o ślubne prezenty to wiemy, że w Reach zwyczaj nakazywał wręczanie nowożeńcom podarunków dwukrotnie. Rano, w dzień ślubu, młodzi spożywali śniadanie z przedstawicielami swego rodu i otrzymywali prezenty które były przeznaczone dla każdego z nich oddzielnie. Następnego dnia otrzymywali prezenty jako para małżeńska. Ten zwyczaj zachowano podczas ślubu Joffreya i Margaery.

Po ślubie żona zwykle przyjmowała nazwisko męża, choć nie było to regułą. Jeśli ród żony miał większe znaczenie niż ród męża, to żona pozostawała przy swoim rodowym nazwisku. Czyniła tak także wtedy, gdy oba rody były równie potężne, chociaż to zależało chyba od osobistych preferencji samej zainteresowanej. Przykładem jest Cersei, która pozostała przy nazwisku Lannister, z kolei Margaery pozostała przy nazwisku Tyrell, a Elia Martell mimo ślubu z Rhagerem nie przyjęła nazwiska Targaryen. Z drugiej strony Catelyn Tully po ślubie przyjęła nazwisko Stark i pod nim występuje w powieści.

Wiara w starych bogów

Ceremoniał poznajemy podczas ślubu Ramsaya Snow z dziewczyną która ma udawać Aryę Stark. W serialu ślub w bożym gaju brał Ramsay i Sansa Stark.

Strój panny młodej nie odbiegał od stroju w jakim brały ślub wyznawczynie Siedmiu. Dziewczyna była ubrana w kolory rodu Starków, biały i szary – jasna (biała) suknia, garderoba ozdobiona perełkami i koronkami oraz płaszcz w barwach rodzinnego rodu. Ślub brano w bożym gaju, pod czardrzewem. Dziewczynę prowadził tam ojciec, brat, lub dalszy krewny (kuzyn, wuj, stryj). Z tego powodu lady Dustin nakazała Theonowi zaprowadzenie do ślubu Jeyne Poole, argumentując „byłeś podopiecznym jej ojca, kimś najbliższym żyjącego kuzyna. Wypada, byś to ty poprowadził ją do ślubu”. Theon zdaje sobie sprawę, że dla Boltonów równie istotne było to, że on swoją obecnością i swoim zachowaniem potwierdza tożsamość panny młodej, jako osoba która wychowywała się razem z dziećmi Eddarda Starka.

Świadkowie ślubu oraz pan młody oczekiwali na przybycie panny młodej w bożym gaju. Droga do niego była oświetlona świecami i pochodniami, pannie młodej towarzyszyła muzyka, grały bębny i dudy. Nie było kapłana, który prowadziłby ceremonię, rytualny dialog prowadzą pan młody i ojciec/opiekun panny młodej: Ramsay zadaje pytanie, kto przybywa przed oblicze bogów, Theon przedstawia „Aryę”, pyta o tożsamość Ramsaya, na koniec przedstawia siebie i zadaje pannie młodej pytanie, czy chce przyjąć tego mężczyznę. Po tym jak dziewczyna wyraża zgodę Theon odsuwa się na bok. Młodzi klękają pod czardrzewem na chwilę cichej modlitwy, po czym następuje ceremonialne zdjęcie płaszcza panny i zastąpienie go płaszczem żony, już w barwach rodu Boltonów. W tym samym momencie obecny w bożym gaju bard śpiewa pieśń „Dwa serca, które biją jak jedno”. Na tym ceremonia się kończy, a goście udają się do zamku na weselną ucztę.
Mimo wojennych niedoborów i problemów z zaopatrzeniem na ślubie Ramsaya i Jeyne podano wiele potraw, w tym zachwalany przez lorda Manderly’ego pasztet. Biesiadnikom towarzyszyli muzycy, bard Abel na życzenie zgromadzonych śpiewał wybrane piosenki. Finałem ślubu zawieranego przed starymi bogami również są pokładziny, ale w odróżnieniu od tradycyjnego westeroskiego wesela młodzi nie są rozbierani przez weselnych gości.

Śluby u Dothraków

Wesela odbywają się na świeżym powietrzu, poza murami miejskimi, gdyż według wierzeń Dothraków „wszystko co ważne dla człowieka, powinno mieć miejsce pod gołym niebem”. Uroczystość zaczyna się o świcie i trwa do zmroku. Khal i jego narzeczona zasiadają na honorowym miejscu, poniżej nich jest miejsce dla braci krwi khala oraz dla najbliższej rodziny panny młodej. Weselni goście spożywają przygotowane potrawy, tańczą i walczą ze sobą, niczym nadzwyczajnym nie jest też widok par publicznie uprawiających seks. Goście weselni w Westeros zwykle pozostawiają broń poza salą weselną. Dothrakowie nie kłopoczą się rozbrajaniem weselników, stąd też przytaczana przez Illyrio Mopatisa opinia iż „przyjęcie weselne u Dothraków bez przynajmniej trzech trupów uważane jest za nudne”.

Pod koniec dnia nadchodził czas wręczania podarunków. Prezenty otrzymywała panna młoda, w zależności od zamożności weselnych gości najczęściej ofiarowano jej przedmioty codziennego użytku i odzież. Daenerys otrzymała też książki od Joraha Mormonta i smocze jaja od Illyrio Mopatisa, a także trzy niewolnice od swego brata. Bracia krwi khala sprezentowali jej broń (bicz, arakh i łuk). Nauczona przez Joraha i Mopatisa Dany wygłasza formułkę, „są to dary godne wielkiego wojownika, o krwi z mojej krwi, a ja jestem tylko kobietą. Niech mój pan mąż przyjmie je w moim imieniu” i tym sposobem jej dary zostają podarowane również khalowi. Po zachodzie słońca khal i jego żona opuszczają weselników i konno udają się w step, by dopełnić małżeństwa. Ostatnim obowiązkiem związanym z dothrackim ślubem jest wyprawa do Vaes Dothrak, gdzie khal musi pojechać ze swoją młodą żoną, aby przedstawić ją dosh khaleen.

Śluby na Żelaznych Wyspach

O tym ceremoniale nie wiemy zbyt dużo. W „Świecie Lodu i Ognia” kronikarz wspomina, iż jeden z dawnych władców Żelaznych Wysp miał dwie skalne żony, połączone z nim starożytnym rytuałem przez kapłana Utopionego Boga, ale nie znamy szczegółów wspomnianego rytuału. Z relacji Theona dowiadujemy się, że w dawnych czasach mieszkańcy Żelaznych Wysp mieli żony skalne oraz żony morskie. „Mężczyzna miał skalną żonę, prawdziwą małżonkę, pochodzącą z żelaznego rodu, jak on, ale miał też morskie żony, kobiety pojmane podczas napadów”. Skalna żona była jedna, natomiast nie było żadnych ograniczeń co do ilości morskich żon. Za czasów panowania Quellona Greyjoya takim ograniczeniem mogła być sytuacja materialna mężczyzny, gdyż władca obłożył przywilej posiadania morskiej żony wysokim podatkiem, ale przepis ten został zniesiony przez jego następcę.

Możemy podejrzewać, że na Żelaznych Wyspach obowiązywał podobny zwyczaj co na kontynencie i o przyszłości niezamężnej kobiety decydowali spokrewnieni z nią mężczyźni. W ten sposób Asha Greyjoy została bez swej wiedzy i zgody poślubiona Erikowi Ironmanowi. Z relacji jaką otrzymała wynikało, że Wronie Oko zapowiedział „moją zbiegłą bratanicę trzeba poskromić” i przeprowadził ślub. Pełnomocniczką Ashy była foka, co nijak nie wpływało na ważność małżeństwa. Choć Asha jest dziewczyną niepokorną to jednak wydaje się akceptować bez protestu zmianę stanu cywilnego, przyznając Euronowi że sprytnie rozegrał sytuację. Można zatem domniemywać, że nie był to jednostkowy przypadek, a takie zaoczne śluby (i wydawanie dziewczyn za mąż bez konsultowania tego z samymi zainteresowanymi) bywały na Żelaznych Wyspach praktykowane.

Wiara w R’hllora

Jedyny ślub zawierany w obrzędzie wiary w ognistego boga ma miejsce na Murze. Jest to nietypowa ceremonia, ślub zawierany jest w pośpiechu, a trudne warunki panujące na dalekiej Północy nie sprzyjają organizacji wystawnej imprezy, ale podobnie jak w septach Westeros strój panny młodej ozdobiony jest koronkami. Świadkowie gromadzą się wokół ogniska, a ceremonię przeprowadza kapłanka R’hllora. Ognisko jest rozpalone w głębokim wykopie. Melisandre w modlitewnych wezwaniach odwołuje się do boga, prosząc o wsparcie dla młodej pary. Dialog, jaki następuje przypomina do złudzenia ceremoniał z bożego gaju:

Kto prowadzi tę kobietę do ślubu? – Zapytała Melisandre
– Ja – odparł Jon. – Alys z rodu Karstarków przybywa, by wziąć ślub. Kobieta, która już dorosła i zakwitła, szlachetnie urodzona i z prawego łoża.
Raz jeszcze uścisnął dłoń dziewczyny i wrócił do gości.
– Kto po nią przychodzi? – ciągnęła Melisandre.
– Ja. – Sigorn uderzył się pięścią w pierś. – Magnar Thennu.”

Podobnie jak w przypadku ślubu zawieranego przed starymi bogami tak i w tym przypadku dziewczyna jest prowadzona do ślubu przez mężczyznę, pełniącego rolę jej opiekuna.
Alys nosi płaszcz panny utrzymany w kolorach rodu Karstark. Ceremoniał wieńczyło wspólne przeskoczenie młodych nad ogniskiem. Czerwona kapłanka Melisandre stwierdza „dwoje weszło w płomienie. A wyszło z nich jedno. Co ogień złączył, tego nikt nie może rozłączyć”. Ostatnie stwierdzenie wiernie oddaje sens słów wypowiadanych przez septona podczas ślubu w świątyni Siedmiu. Na koniec Alys otrzymuje płaszcz żony:
„Podobnie jak wiele innych spraw, heraldyka kończyła się na Murze. Thennowie nie mieli herbu, czego zwyczaj wymagał od szlachetnie urodzonych z Siedmiu Królestw, Jon kazał więc zarządcom wymyślić coś na poczekaniu. Uważał, że spisali się dobrze. Płaszcz żony, którym Sigorn okrył plecy lady Alys, ozdobiono dyskiem z brązu w polu z białej wełny, otoczonym płomieniami uszytymi z kosmyków szkarłatnego jedwabiu. Ci, którzy chcieli się przyjrzeć, mogli dostrzec w tym echa słońca Karstarków, przetworzone tak, by uczynić herb odpowiednim dla rodu Thennów. Magnar wręcz zerwał płaszcz panny z ramion lady Alys, ale gdy wkładał jej płaszcz żony, był niemal czuły.”

Małżeństwa u wolnych ludzi

Dzicy za Murem przynajmniej w części wyznawali wiarę w starych bogów, zatem niewykluczone że zawierali małżeństwa w bożych gajach. Z drugiej jednak strony wolni ludzie żyli w społeczeństwie o słabszej strukturze społecznej i brakowało tam szlachty która troszczyłaby się o sojusze z innymi rodami. Dzięki malowniczym opowieściom Ygritte wiemy, jakie zwyczaje obowiązywały za Murem.

Zasada była prosta, mężczyzna porywał kobietę, która mu się podobała. Ale realizacja tej zasady czasami bywała wyzwaniem. Krewni dziewczyny mogli uznać, że chłopak nie spełnia standardów społeczności, jest słaby bądź z innego względu nie powinien wiązać się z wybraną przez siebie dziewczyną i przepędzali go, niekiedy zadając obrażenia fizyczne (Ygritte wspomina, że jeden z ubiegających się o nią chłopaków został przegnany przez Długą Włócznię, który złamał mu rękę). Dziewczyna mogła liczyć nie tylko na wsparcie swej najbliższej rodziny ale i na pomoc od innych mieszkańców wioski, gdyż wolni ludzie traktowali współmieszkańców wioski jak członków swojej rodziny. Kolejna zasada, jaka obowiązywała wśród wolnych ludzi nakazywała poszukiwać żony z dala od własnej wioski. „Prawdziwy mężczyzna kradnie kobietę z daleka, żeby wzmocnić klan. Kobiety, które śpią z braćmi, ojcami albo klanowymi kuzynami, obrażają bogów, a ci przeklinają je słabymi, chorowitymi dziećmi. Nawet potworami” opowiada Ygritte Jonowi. Nic dziwnego, że Ygritte błędnie zinterpretowała zachowanie Jona na początku ich znajomości. Gdy Jon zabił Orella i przystawił dziewczynie nóż do gardła rudowłosa włóczniczka był pewna, że chłopak jest nią zainteresowany, ale Jon nic nie wiedział…

Ygritte deklarowała, że lepiej aby ukradł ją jakiś silny mężczyzna niż aby ojciec oddał ją słabeuszowi, z czego można wydedukować że dla niektórych ojców czy braci istotniejsze było wydanie córki lub siostry za mąż niż to, czy „narzeczony” okaże się mężczyzną na poziomie. Zresztą za Murem nieco inaczej definiowano to, jakimi cechami powinien charakteryzować się interesujący mężczyzna. Jon w rozmowie z Ygritte próbuje się dowiedzieć, co uczyniłaby dziewczyna, gdyby próbował ją porwać człowiek który jej się nie podoba czy którego by wręcz nienawidziła. Ygritte zauważa, że aby skutecznie ją uprowadzić musiałby być człowiekiem sprytnym, szybkim i odważnym a z dużym prawdopodobieństwem jego synowie również byliby tacy i retorycznie pyta, dlaczego miałaby nienawidzić kogoś takiego.

Dla dzikich porwania były tak oczywiste jak dla mieszkańców Siedmiu Królestw narzeczeństwo. Młodzi bohaterowie sagi wspominają niekiedy o swych planach odnośnie zamążpójścia, młodzi bohaterowie mieszkający za Murem podczas towarzyskich pogawędek opowiadają o dziewczynach, które zamierzają porwać. Zaś ojcowie, jak Tormund, zapowiadają mężom swych córek srogą pomstę, jeśli ośmielą się źle traktować swe żony.

* * *

A co się działo, jeśli dziewczyna nie miała ochoty na małżeństwo? Niestety, najczęściej nie miała nic do powiedzenia. W sadze możemy znaleźć kilka przypadków bohaterek nie zainteresowanych poślubieniem mężczyzn wybranych przez ich opiekunów.

Brienne z Tarthu, którą ojciec chciał wydać za mąż za człowieka sporo od niej starszego wspominała, że znalazła w sobie dość odwagi by wprost powiedzieć kandydatowi na męża, że człowiek który żąda by po ślubie stała się bardziej kobieca musi pokonać ją w walce na miecze. Następnie doszło do pojedynku podczas którego Brienne połamała kości swemu niedoszłemu mężowi. Ale Ślicznotka z Tarthu miała bardzo wyrozumiałego i tolerancyjnego – jak na westeroskie standardy – ojca. Selwyn Tarth ze zrozumieniem podchodził do planów dziewczyny, zatrudniał dla niej nauczycieli szermierki i dokładał wszelkich starań by wydać córkę za mąż.

Alys Karstark uciekła od krewnych i oddała się pod opiekę Jona Snow. Jon zgodził się na ślub dziewczyny z Magnarem Thennu, chociaż jego przemyślenia podczas ślubnej ceremonii pozwalają podejrzewać iż stryjowie Alys mogą chcieć unieważnić małżeństwo.

Sansa próbowała uciekać przed ślubem z Tyrionem, ale Cersei zapowiedziała jej, że ślub się odbędzie, niezależnie od protestów dziewczyny:
„- Nie możecie mnie zmusić.
– Oczywiście, że możemy. Pójdziesz dobrowolnie i wypowiesz słowa przysięgi, jak przystoi damie, albo będziesz się wyrywała, wrzeszczała i zrobisz z siebie widowisko dla chłopców stajennych, ale tak czy inaczej, odbędzie się i ślub, i pokładziny”.

Nieco lepiej przedstawiała się sytuacja dziewczyn w Dorne. Tamtejsze kobiety były bardziej niezależne od dziewczyn w pozostałych dzielnicach i miały prawo dziedziczyć przed swoimi młodszymi braćmi. Ich zdanie w temacie zamążpójścia miało swoją wagę i ojcowie nie wydawali córek za mąż wbrew ich woli. „Odkąd osiągnęłaś odpowiedni wiek, ludzie musieli wiedzieć, że szukam dla ciebie męża, ponieważ inaczej zaczęliby coś podejrzewać, ale nie ośmieliłem się zaproponować ci żadnego mężczyzny, którego mogłabyś zaakceptować” mówi Doran Martell do swojej córki, Arianne Martell.

Najwięcej samodzielności w stanowieniu o sobie miały kobiety za Murem. Miały prawo czynnie się bronić przed niechcianymi zalotami, a nawet jeśli zostawały przez rodzinę wydane za mąż za okrutnika było społeczne przyzwolenie na zamordowanie takiego męża przez pechową dziewczynę. „Mężczyzna może mieć na własność kobietę, albo może mieć nóż – mówiła Ygritte – ale nie jedno i drugie. Każda mała dziewczynka uczy się tego od matki”. Dziewczyny nie miały też oporów by grozić natarczywym zalotnikom nożem. Val, kiedy Tormund w żartach sugeruje, że Jon Snow powinien odwiedzić łoże księżniczki dzikich odgraża się ze śmiechem, że wykastruje Jona, co ułatwi chłopakowi dotrzymanie złożonych ślubów czystości.

Ostatnią kwestią było zakończenie małżeństwa. Zasadniczo Westeros nie znało rozwodów, związek trwał do śmierci jednego z małżonków, można było też podjąć starania o unieważnienie małżeństwa, jeśli np. noc poślubna nie doszła do skutku. Po śmierci męża dalszy los żony nie był jednoznaczny, prawdopodobnie zależał od stażu małżeństwa. Dziewczyny młode, niedawno wydawane za mąż odsyłano do ojca (Walder Frey stwierdza „Ami wydałem za ser Pate’a z Siedmiu Strumieni, ale tego głąba zabił Góra, więc dostałem ją z powrotem”), z kolei żon z długim stażem, jak lady Dustin czy Catelyn Stark nikt nie próbował po śmierci mężów odesłać z powrotem do rodzinnego domu. Być może wpływ miał wiek, doświadczenie oraz mocny charakter wspomnianych pań.

Asia Witek
fot. mat. prasowe HBO
Wszystkie cytaty na podstawie Pieśni Lodu i Ognia w tłum. M. Jakuszewskiego

Artykuł Nie tylko Krwawe Gody pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Dreadfort

W lasach otaczających zamek Dreadfort Ramsay Snow poluje na swą dawną służkę. Towarzyszy mu Theon, zwany teraz przez Ramsaya Fetorem, łuczniczka Myranda i sfora psów. Dziewczyna zostaje zagryziona przez psy. Fetor patrzy na scenę z przerażeniem i niesmakiem.

Lord Bolton zjawia się w Dreadfort wraz z armią, Locke’em i nową żoną, Waldą Frey. Ramsay gratuluje Locke’owi okaleczenia Królobójcy. Roose przerywa im, gdyż chce zobaczyć się z Theonem Greyjoyem. Gdy Theon zostaje wprowadzony do komnat, Roose jest poirytowany i zniesmaczony faktem, że młody Greyjoy znajduje się w takim stanie. Tłumaczy bękarciemu synowi, że Theon był cennym zakładnikiem, gdyż można było zażądać za niego uwolnienia Fosy Callin, twierdzy o strategicznym położeniu na granicy Północy i Dorzecza. Fosa jest pod kontrolą Żelaznych Ludzi, co utrudnia przemarsz wojsk Boltona. Ramsay odpowiada, że wysłał już warunki Balonowi Greyjoyowi, jednak ten odmówił. Roose zaś wścieka się, że bękarci syn poczynił to bez jego zgody. Ramsay zaś zmusza Fetora do wyjawienia prawdy o Branie i Rickonie, dzięki czemu lord Bolton dowiaduje się, że młodzi Starkowie wciąż żyją. Snow tłumaczy, że gdy północni lordowie dowiedzą się o Branie i Rickonie, to poprą synów Eddarda Starka jako prawowitych namiestników Północy. Roose zleca Locke’owi odnalezienie i zabicie młodych Starków, a Fetor sugeruje, że chłopcy mogą się ukrywać u ich przyrodniego brata w Czarnym Zamku. Ramsay zauważa, że przydałoby się usunąć i Jona. Roose ignoruje syna i poleca mu udać się do Fosy Callin i odbić ją z rąk Żelaznych Ludzi. W zamian obiecuje mu legitymizację.

Smocza Skała

Melisandre ofiarowuje Panu Światła trzech ludzi. Jedną z ofiar jest brat królowej Selyse, ser Axell Florent. Ser Davos Seaworth z niesmakiem obserwuje ceremonię. Zauważa, że król Stannis wydaje się równie niezadowolony. Po zakończeniu ceremonii, Cebulowy Rycerz z irytacją pyta króla, dlaczego ser Axell musiał zginąć. Stannis bez przekonania odpowiada, że jego szwagier nie zastosował się do rozkazu zniszczenia posągów Siedmiu. Davos nie jest usatysfakcjonowany takim tłumaczeniem.

Stannis, jego żona i Melisandre jedzą kolację. Król narzeka na jakość mięsa. Królowa odpowiada, że spiżarnie na Smoczej Skale są puste, na co Stannis proponuje by zamiast zepsutego mięsa służba serwowała ryby. Selyse przyjmuje to ze zdziwieniem, bo przecież Stannis nie lubi ryb. Ten odpowiada, że nienawidzi wielu rzeczy, ale jakoś je znosi. Selyse opowiada milczącej do tej pory kapłance, jak jej mąż podczas oblężenia Końca Burzy starał się zapewnić jej jakikolwiek posiłek. Melisandre przytakuje, mówi, że wie czym jest głód. Po chwili niezręcznego milczenia Selyse wyznaje, że boi się o duszę księżniczki Shireen. Według królowej dziewczynka jest uparta i krnąbrna – dlatego Pan Światła pokarał ją szarą łuszczycą. Zirytowany Stannis mówi, że Shireen to jeszcze dziecko i że nie pozwoli żonie bić córki. Selyse pokornieje, proponuje jednak, by Melisandre porozmawiała z Shireen.

Gdy Melisandre wchodzi do komnaty księżniczki, mała jeszcze nie śpi. Kapłanka pyta dziewczynkę czy widziała ceremonię. Shireen odpowiada, że słyszała jedynie krzyki palonych. Ma pretensje do Melisandre, bo ser Axell był jej wujkiem. Kobieta wyjaśnia, że Axell jest teraz w lepszym miejscu, a ogień oczyszcza i daje radość. Shireen odpowiada, że krzyki jej wuja z pewnością nie były krzykami radości, a w lepszym miejscu być nie może, gdyż zostały z niego kości i popiół. Melisandre kończy rozmowę stwierdzeniem, że jest tylko jedno piekło – to, w którym żyją.

Królewska Przystań

Tyrion i Jaime spożywają posiłek. Starszy z Lannisterów jest markotny, co nie uchodzi uwadze młodszego. Karzeł próbuje pocieszyć brata żartami – wznosi toast za rodzeństwo: karła, kalekę i wariatkę. Jaime zwierza się bratu, że nie umie walczyć lewą ręką, gdyż jego instynkt nie działa jak powinien. Martwi się, że nie spełni najważniejszego obowiązku królewskiego gwardzisty – ochrony monarchy. Tyrion zachęca brata do treningów. Zdradza Jaimemu, że ma świetnego kandydata na nauczyciela, który będzie trzymał gębę na kłódkę.

Nauczycielem okazuje się Bronn, który spotyka się z Jaimem w odosobnionym miejscu nad morzem. Jaime ma jednak wątpliwości czy najemnik okaże się dyskretny. Bronn mówi, że będzie milczał dopóki, dopóty jego kiesę zasila złoto. Mężczyźni przystępują do ćwiczeń, jednak najemnik używa swoich brudnych sztuczek i z łatwością zyskuje przewagę nad rycerzem. Uświadamia Jaimemu, że będzie musiał się ich teraz nauczyć, by mieć przewagę w walce.

W czasie przygotowań do królewskiego wesela Tyrion spotyka się z lordem Varysem. Starszy nad szeptaczami zdradza mu, że Cersei przyuważyła Shae i że kwestią czasu jest kiedy dowie się o niej jego ojciec. Tyrion naciska na Varysa, żeby w razie pytań eunuch okłamał lorda Tywina. Varys odmawia, gdyż boi się lorda Tywina. Za to mówi Tyrionowi, że jego zamorscy przyjaciele przyjmą Shae, jeśli ta ucieknie z Królewskiej Przystani.

Na weselnym śniadaniu Mace Tyrell wręcza królowi Joffreyowi prezent weselny – pięknie zdobiony puchar. Podczas gdy Joffrey wymienia się uprzejmościami ze swoim przyszłym teściem, Cersei obserwuje Shae usługującą przy stole. Zwraca uwagę ojca, że to właśnie kochanka Karła. Tywin rozkazuje przyprowadzić Shae do Wieży Namiestnika przed weselem. Tyrion wręcza Joffreyowi prezent od siebie i Sansy. Jest to historia dynastii Targaryenów, księga, którą powinien przeczytać każdy król. Joffrey, ku zaskoczeniu wszystkich, uprzejmie dziękuje wujowi. Następnie jeden z królewskich gwardzistów przynosi valyriański miecz – prezent od Tywina dla wnuka. Joffrey jest zachwycony. Sprawdza jego ostrość na księdze od Tyriona i Sansy. Nazywa swój oręż Wdowim Płaczem.

Tyrion spotyka się z Shae. Chce z nią zerwać, więc zachowuje się wobec niej oziębły. Chce odesłać ją na statek płynący do Pentos, gdzie czeka na nią dom i służący by mogła spędzić tam resztę swoich dni. Kłamie Shae, że od tej pory chce być wierny żonie. Kobieta jednak z łatwością demaskuje jego kłamstwo. Widzi, że Tyrion jest motywowany strachem przed siostrą i ojcem. Tyrion jednak nie wyjawia swoich prawdziwych motywów – obawy o życie Shae – tylko obraża kochankę, po czym mówi jej, że Bronn czeka, aby eskortować ją na statek.

Margaery i Joffrey biorą ślub w Wielkim Sepcie Baelora.

Na weselu lady Olenna rozmawia z lordem Tywinem na temat wkładu finansowego Tyrellów w królewskie wesele. Okazuje się, że Lannisterowie byli wspomagani przez swoich sojuszników z Reach oraz przez Żelazny Bank Braavos.

Bronn zapewnia Tyriona, że odeskortował bezpiecznie Shae na statek. Nikt ich nie śledził, a okręt odpłynął.

Olenna składa kondolencje Sansie z powodu śmierci jej matki i brata. Chwali fryzurę i naszyjnik Sansy, przy czym dotyka kryształów.

Król Joffrey wydaje się być znudzony ucztą weselną. Margaery wstaje i ogłasza, że resztki jedzenia z wesela będą przeznaczone dla biednych i głodujących, którzy ucierpieli przez wojnę pięciu królów.

Jaime podchodzi do ser Lorasa. Królobójca pyta młodego rycerza czy cieszy się na ewentualność ślubu z Cersei. Loras odpowiada, że nie może się doczekać. Podenerwowany Jaime ostrzega go, że ślub z Cersei sprowadzi na niego śmierć i nie powinien się z nią żenić. Loras drwi sobie z Królobójcy, tym samym daje znać, że wierzy w pogłoski o kazirodczym związku bliźniąt.

Brienne podchodzi do stołu królewskiego, by złożyć gratulacje młodej parze. Ciepło wita ją jedynie Margaery. Cersei drwi sobie z jej ukłonu, a Joffrey oskarża o zamordowanie Renly’ego Baratheona. Panna młoda zapewnia o niewinności wojowniczki, na co król mówi, że to szkoda – sam chętnie pogratulowałby osobie, która zabiła jego wuja. Brienne w zakłopotaniu a odchodzi od stołu. Zatrzymuje ją na osobności królowa Cersei. Wyraża wdzięczność dziewczynie, że bezpiecznie przywiodła Jaimego do Królewskiej Przystani. Wojowniczka z zadowoleniem stwierdza, że Lannister uratował jej życie kilkakrotnie, więc dług jest spłacony. Cersei jednak pozbywa się uprzejmego tonu i wypomina jej kilkakrotną zmianę stron. Brienne zaprzecza, że służy Jaimemu, na co Cersei drwi z dziewczyny, że ta kocha Królobójcę. Brienne znów jest zakłopotana, nie odpowiada i odchodzi. Cersei zaś rozkazuje maestrowi Pycellowi, by udał się do kuchni i nakazał służbie wyrzucić wszystkie resztki z wesela do psiarni.

Cersei i Tywin rozmawiają z księciem Oberynem, który przedstawia im swoją faworytę, Ellarię Sand. Królowa złośliwie mówi, że nigdy nie spotkała żadnego Sanda, choć wie, że to bękarcie nazwisko. Dornijczycy tłumaczą, że w ich ojczyźnie nikt nie pogardza bękartami, gdyż zrodzone są z prawdziwej namiętności, a nie z obowiązku. Dodają, że ich kraina różni się od reszty w Westeros, także tym, że w Dorne niesmak wywołuje gwałcenie i mordowanie kobiet i ich dzieci. Tywin i Cersei nie wyglądają na zadowolonych z wyraźnej aluzji do losu Elii Martell.

Król Joffrey wygłasza przemówienie, po czym na środek sceny weselnej wjeżdża pięciu karłów. Każdy z nich przebrany jest za króla uczestniczącego w wojnie pięciu królów. Joffrey ze złośliwą uciechą patrzy na Tyriona i Sansę. W przedstawieniu odegranym przez karły zostaje ośmieszony każdy z wrogów Joffreya; wywołuje to ogólne poruszenie i niesmak wśród gości weselnych: Ser Loras odchodzi od stołu, w gdyż obrażano jest pamięć króla Renly’ego; równie wstrząśnięta jest Sansa, gdy widzi odegraną przez komediantów śmierć jej brata. Jedynymi zachwyconymi osobami są Joffrey i Cersei. Król po zakończeniu przedstawienia próbuje zmusić Tyriona, by dołączył do pozostałych karłów. Jego wuj odmawia uprzejmie i proponuje, by w scence wziął udział sam Joffrey. Będzie to dla niego szansa okazania męstwa, którym nie mógł się popisać w bitwie nad Czarnym Nurtem. Oczywista kpina rozwściecza Joffreya, który wylewa Tyrionowi wino na głowę. Karzeł zachowuje spokój, a Margaery, doskonale wyczuwająca napięcie, przerywa im, wołając męża na toast. Joffrey nie ustępuje, proponuje wujowi, by ten był jego podczaszym. Tyrion podchodzi zrezygnowany do siostrzeńca, który zrzuca mu puchar na ziemię i kopie pod stół, a następnie każe przynieść. Naczynie podnosi Sansa, która podaje puchar mężowi. Tyrion nalewa wina, a napiętą sytuację znów przerywa królowa Margaery, poprzez zwrócenie uwagi pozostałych na główne danie – pasztet z gołębiami. Joffrey kroi mieczem potrawę, następnie próbuje pasztetu. W tym czasie Sansa i Tyrion próbują cichcem oddalić się, ale król ich zauważa i przypomina sobie o winie. Każe wujowi podać sobie napoju. Tyrion niechętnie podchodzi do stołu, by spełnić jego rozkaz. Podaje siostrzeńcowi napełniony puchar. Joffrey pije, po chwili zaczyna kaszleć, a w następnie się krztusić. Lady Olenna krzyczy, by pomóc chłopcu. Margaery jest przerażona, Cersei i Jaime rzucają się na ratunek synowi. Joffrey umiera poprzez uduszenie, w ostatnim jednak odruchu wskazuje palcem na Tyriona.

Różnice między książką a serialem:

– Ser Axell jest zdrajcą, próbuje wydać księżniczkę Shireen za Tommena za plecami króla Stannisa. Stannis skazuje go za to na śmierć na stosie,
– Tyrion planuje wydać Shae za pomniejszego lorda, nie opuszcza ona stolicy,
– Jaime trenuje z królewskim katem Illynem Payne’m,
– w książce na weselu tylko dwójka karłów bierze udział w przedstawieniu zorganizowanym przez Joffrey’a,
– Jaime i Brienne są nieobecni podczas królewskiego wesela.

autor: Il Biondo
Podyskutuj o tym odcinku na naszym forum!

Artykuł Odcinek 2 – Lew i Róża pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Na Mole’s Town napadaja dzicy dowodzeni przez Tormunda. Masakrują mieszkańców wioski, zabijając wszystkich napotkanych ludzi. Goździk i jej dziecko ocaleli dzięki Ygritte.
Sam Tarly jest załamany, gdyż uważa, że przez niego Goździk zginęła wraz z innymi, gdyż to on nalegał, by dziewczyna osiedliła się w Mole’s Town. Przyjaciele pocieszają go, że Goździk jest zaradna i mogła się ukryć przed atakiem. Jon Snow uważa, że po ataku na osadę to Nocna Straż będzie kolejnym celem dzikich.

Missandei zauważa, że jeden z Nieskalanych, Szary Robak, interesuje się nią. Dzieli się swymi podejrzeniami z Daenerys. Szary Robak przeprasza dziewczynę za swoje zachowanie, ale Missandei uważa, że nie uczynił nic, za co powinien przeprosić.

Ramsay przebiera Theona w zbroję Greyjoyów i nakazuje mu zdobyć Fosę Cailin, bronioną przez żelaznych ludzi. Theon przekazuje dowódcy garnizonu propozycję Ramsaya. Mają otworzyć bramy i poddać Fosę Cailin, a w zamian Ramsay potraktuje ich równie sprawiedliwie jak Theona i pozwoli im powrócić do domu. Dowodzący obroną Kenning nie chce się zgodzić na propozycję Ramsaya i nie wierzy w to, że emisariusz faktycznie jest Theonem Greyjoyem, ale jeden z jego własnych ludzi wbija mu w głowę toporek.

Ramsay nie zamierzał dotrzymać słowa, obrońcy Fosy Cailin zostali przez niego zabici i zgodnie z tradycją rodu Bolton obdarci ze skóry.
Zdobytą chorągiew Greyjoyów Ramsay Snow przekazuje ojcu. Dowiaduje się, że Roose Bolton został namiestnikiem Północy, a on sam na mocy królewskiego zapisu nosić będzie od teraz nazwisko Bolton. Boltonowie wraz ze swoją armią zmierzają do Winterfell.

Do Orlego Gniazda przybywają przedstawiciele najważniejszych rodów Doliny. Littlefinger przekonuje ich, że Lysa Arryn popełniła samobójstwo. Lordowie chcą wysłuchać zeznać Sansy, którą Littlefinger przedstawia jako swoją siostrzenicę, Alayne. Dziewczyna stwierdza, że musi powiedzieć prawdę i przyznaje, że jej prawdziwe nazwisko to Sansa Stark. Przypomina lordowi Royce, że poznali się, gdy odwiedzał Winterfell. Na prośbę zebranych Sansa opowiedziała – nieco naginając fakty- w jakich okolicznościach zginęła Lysa i ze łzami w oczach zeznała na korzyść Petyra Baelisha. Lordowie przyjmują wersję wydarzeń Petyra. Zgadzają się również z jego sugestią, by mały Robin Arryn zaczął uczyć się konnej jazdy, walki mieczem.

Młody chłopak podaje ser Barristanowi dokument z pieczęcią królewskiego namiestnika. W środku znajduje się podpisane jeszcze przez Roberta Baratheona ułaskawienie dla Joraha Mormonta. Selmy doskonale wie, że Jorah szpiegował Daenerys, przekazuje więc rycerzowi tę informację i odchodzi, zabierając ze sobą ułaskawienie. Dany dowiaduje się o wszystkim. Nie chce słuchać tłumaczeń ani błagań Joraha i skazuje go na wygnanie.

Arya z Sandorem zmierzają do bram wiodących do Doliny Arrynów. Dziewczynka rozmawia z Ogarem o śmierci Joffreya. Zapewnia, że zabijanie sprawia jej przyjemność i żałuje, że nie była obecna przy śmierci Joffreya. Sandor przedstawia siebie i swoją towarzyszkę strażnikom u Krwawej Bramy i dowiaduje się, że Lysa Arryn zmarła trzy dni temu. Arya zaczyna się śmiać.
Tyrion oczekuje w swojej celi na rozpoczęcie próby walki. Jest z nim Jaime, który przyniósł wino i w miarę możliwości uspokaja swego brata. Bracia rozmawiają o kuzynie Orsonie, którego jedyną pasją było zabijanie robaków. Dźwięk dzwonów zapowiada, że naszedł czas pojedynku Góry i Żmii.

Oberyn Martell walczy znakomicie, jednocześnie domagając się, by Gregor Clegane wyznał, iż przed laty zgwałcił i zamordował Elię Martell oraz zabił jej dzieci. Gregor łamie mu pierwszą włócznię, ale to Czerwona Żmija poważnie rani swego przeciwnika. Nie kończy pojedynku, tylko domaga się przyznania do winy i wskazania osoby, która wydała mu rozkazy zamordowania księżniczki z Dorne. Gregor Clegane, mimo iż ciężko ranny, korzysta z nieuwagi Oberyna. Łapie go za nogę, przewraca i gołymi rękoma roztrzaskuje mu głowę.

Tyrion Lannister przegrywa próbę walki i zostaje skazany na śmierć.

Różnice między książką a serialem

– według oficjalnej wersji Lysa Arryn nie popełniła samobójstwa, a została zamordowana przez minstrela Marilliona, zakochanego w niej i zazdrosnego o Baelisha. Sansa Stark została przedstawiona lordom jako bękarcia córka Littlefingera przed lordami zeznawał Marillion. Od ucieczki Sansy z Królewskiej Przystani nikt – poza Littlefingerem – nie zna miejsca jej pobytu.

– Arya i Sandor nie dotarli w pobliże Krwawej Bramy ani w okolice Orlego Gniazda. Ich drogi rozeszły się długo przed śmiercią Lysy Arryn. Sandor nigdy nie powiedział nikomu, że towarzyszy mu Arya Stark.

Artykuł Odcinek 8 – Góra i Żmija pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Syn lorda Roose’a Boltona i nieznanej z imienia kobiety z ludu. Jest grubokościsty, trochę przygarbiony, brzydki. Ma długie, ciemne włosy, szeroki nos, niewielkie usta o mięsistych wargach; małe, osadzone blisko siebie, niesamowicie jasne oczy. Najchętniej ubiera się na czarno-różowo. Czasami nosi w prawym uchu kolczyk z granatem w kształcie kropli krwi. Lubi zadawać ból. Praktykuje prastary zwyczaj rodu Boltonów – obdzieranie ludzi żywcem ze skóry. Wpada w szał, gdy ktoś mu przypomni o jego nieprawym pochodzeniu. Jest sprytny, podstępny i ambitny.

Ulubioną rozrywką Ramsaya są polowania. Rolę zwierzyny odgrywają młode wieśniaczki, które są w tym celu porywane i wypuszczane nago w lesie. Po upływie pół doby Ramsay zaczyna pościg ze sforą psów. Z reguły udaje mu się wytropić i schwytać uciekinierkę, którą następnie gwałci, zabija i obdziera ze skóry, a ciało rzuca psom na pożarcie. Rodzaj śmierci zależy od zachowania kobiety. Jeżeli pościg był mało emocjonujący, ofiara zostaje obdarta żywcem ze skóry. Jeśli dziewczyna „dostarczyła dobrej rozrywki” (tj. wytrwale uciekała lub próbowała walczyć), ginie szybko, ponadto Ramsay nazywa jej imieniem nową sukę ze swojej sfory.

Przedakcja

Roose Bolton spotkał matkę Ramsaya, gdy polował na lisa nad Płaczącą Wodą. Kobieta od razu mu się spodobała. Kiedy się dowiedział, że jest żoną miejscowego młynarza i że małżeństwo zawarto bez jego wiedzy i zgody, rozgniewał się. Boltonowie zachowali (oficjalnie zniesione) prawo pierwszej nocy, dlatego lord uznał potajemny ślub poddanego za oszustwo. Kazał powiesić młynarza, a jego żonę zgwałcił. Rok później kobieta z niemowlęciem na ręku przyszła do Dreadfort. Twierdziła, że ojcem dziecka jest lord Bolton. Domagała się pomocy, ponieważ brat jej nieżyjącego męża wygnał ją z młyna. Roose w pierwszej chwili chciał zabić niemowlę, ale zauważył, że chłopiec ma jego oczy. Przepędził z młyna szwagra kobiety i kazał mu wyciąć język, by nie mógł się poskarżyć w Winterfell. Lord Bolton co roku wysyłał matce Ramsaya kurczaki, prosięta i trochę pieniędzy, a w zamian żądał, by chłopiec nigdy się nie dowiedział o swoim pochodzeniu. Młynarzowa złamała zakaz. Wpajała synowi, że jest Boltonem i powinien dochodzić swoich praw.

Dorastający Ramsay zrobił się „dziki i nieokiełznany”[i]. Matka nie mogła sobie z nim poradzić, więc wybrała się do Dreadfort i zażądała sługi dla swego syna. Roose dał jej Fetora. Mężczyzna naprawdę miał na imię Heke. Mówiono o nim, że nigdy się nie kąpie, ale w rzeczywistości bardzo dbał o higienę, a jego okropny zapach był objawem jakiejś choroby. Fetor i Ramsay szybko stali się nierozłączni. Znajomość źle wpłynęła na charakter i postępowanie obu mężczyzn, przy czym nie wiadomo, czy to Fetor sprowadził swego pana na złą drogę, czy też było odwrotnie.

Roose starał się trzymać swojego prawowitego dziedzica, Domerica, z dala od Ramsaya, ale Domeric zapragnął poznać przyrodniego brata. Wkrótce potem umarł. Maester z Dreadfort zapewniał, że śmierć nastąpiła z przyczyn naturalnych, ale Roose uważał, że jego bękart otruł Domerica. Stało się to dwa lata przed wojną pięciu królów. Lord Bolton nie miał innego potomka, więc sprowadził Ramsaya do Dreadfort, ale zrobił to niechętnie. Snow zyskał nowych towarzyszy. Nazywano ich Chłopakami Bękarta, ale w rzeczywistości służyli Roose’owi.

Starcie królów

Pod nieobecność ojca Ramsay był panem zamku Dreadfort. Wkrótce po okolicy rozeszły się wieści o polowaniach na kobiety, jakie urządzał wspólnie z Fetorem. Bękart zaczął też gromadzić zbrojnych. Jego celem stała się sąsiadka, lady Donella Hornwood. Była to wdowa w średnim wieku, której jedyny syn i dziedzic poległ w Szepczącym Lesie. Ramsay porwał kobietę, po czym zmusił ją do ślubu, pokładzin i spisania testamentu, w którym mianowała go swoim spadkobiercą. Następnie zamknął żonę w wieży, gdzie zmarła z głodu. Na Północy mówiono, że przed śmiercią zjadła własne palce.

Ser Rodrik Cassel, kasztelan Winterfell, ruszył w pościg za Ramsayem i osaczył go w momencie, gdy bękart z Dreadfort i jego sługa przebywali na polowaniu. Ser Rodrik był przekonany, że ujął Fetora, a Ramsay zginął przy próbie ucieczki. Nie wiedział, że mężczyźni zdążyli się zamienić ubraniami i że prawdziwy Fetor nie żyje, a Ramsay przybrał jego tożsamość. Kasztelan chciał zabić „Fetora”, ale potrzebował jego zeznań w procesie o ziemie lady Hornwood, dlatego zabrał go do Winterfell i wtrącił do lochu.

Bękart z Dreadfort siedział w celi aż do momentu, kiedy żelaźni ludzie pod dowództwem Theona Greyjoya zdobyli Winterfell. Theon kazał uwolnić „Fetora”, a ten złożył mu hołd i szybko stał się jego zaufanym sługą. Kiedy Bran i Rickon uciekli z zamku, Ramsay wziął udział w poszukiwaniach. Chłopców nie udało się odnaleźć. „Fetor” zasugerował Theonowi, by upozorować śmierć małych Starków. W tym celu zabił dwóch synów młynarzowej znad Żołędziowej Wody i zdarł im skórę z twarzy. Głowy chłopców zanurzono w smole i zatknięto nad bramą Winterfell. W następnych dniach Ramsay na polecenie Greyjoya zgładził tych spośród żelaznych ludzi, którzy wiedzieli o mistyfikacji.

Theon liczył na pomoc siostry. Gdy mu odmówiła, „Fetor” obiecał, że sprowadzi dwustu zbrojnych. Przyprowadził cały garnizon, akurat w momencie, gdy młody Greyjoy był gotów skapitulować przed siłami Starków. Zbrojni z Dreadfort rozbili oddziały ser Rodrika Cassela oblegające Winterfell, a sam Ramsay zabił kasztelana. Theon kazał otworzyć bramy zamku dla domniemanych sojuszników, a wtedy „Fetor” ujawnił swoją prawdziwą tożsamość. Ramsay Snow rozkazał spalić Winterfell i zabić żelaznych ludzi. Poturbował Theona, i wziął go do niewoli. Bękart zabrał też ocalałych mieszkańców Winterfell (głównie kobiety) do Dreadfort. Byli wśród nich Duży i Mały Walder Freyowie, dawni podopieczni Starków.

Nawałnica mieczy

Krótko przed Krwawymi Godami Roose Bolton przekazał królowi Północy wieści od Ramsaya. Bękart z Dreadfort zrzucał winę za spalenie Winterfell na Theona i jego żelaznych ludzi. Napisał, że więzi młodego Greyjoya, a na dowód przysłał skórę zdartą z jego palca.

Po Krwawych Godach Lannisterowie nagrodzili ród Boltonów. Roose został namiestnikiem Północy, a Ramsay otrzymał prawo do używania nazwiska ojca. Przyznano mu też Winterfell. Władzę nad zamkiem miało wzmocnić małżeństwo z Aryą Stark (w rzeczywistości Jeyne Poole).

Taniec ze smokami

Ramsay przez kilka miesięcy przetrzymywał Theona w lochach i poddawał go torturom. W końcu zmusił młodego Greyjoya, by odgrywał rolę Fetora. Gdy Ramsay wyprawił ucztę na cześć lordów z Północy (Arnulfa Karstarka i Hothera Umbera), kazał Walderom Freyom przyprowadzić Theona do wielkiej komnaty i zabawiał się jego kosztem. Młody Bolton poinformował więźnia o swoim planowanym ślubie z Aryą Stark. Powiedział, że „Fetor” pojedzie z nim na wesele, ale najpierw musi wykonać pewne zadanie.

Ramsay kazał doprowadzić Theona do porządku i ubrać go jak księcia. Greyjoy miał namówić do kapitulacji żelaznych ludzi broniących Fosy Cailin. Młody Bolton obiecał im, że dostaną żywność i będą mogli odejść na Kamienny Brzeg. Gdy żelaźni ludzie się poddali, Ramsay kazał ich ugościć, a następnie obedrzeć ze skóry i powbijać na pale. Samego Theona wynagrodził w ten sposób, że dał mu bukłak wina i pozwolił mu sypiać z psami ze swojej sfory, zamiast wtrącić go z powrotem do lochu. Trzy dni później Roose Bolton wrócił na Północ wraz z żoną i narzeczoną syna.

Początkowo ślub Ramsaya i „Aryi” miał się odbyć w Barrowton, tam też zjechali się lordowie z Północy. Trzej Freyowie, którzy podróżowali z Białego Portu wraz z lordem Manderlym, zaginęli po drodze. Młody Bolton wyruszył na poszukiwania. W trakcie wyprawy zabił staruszka, który nazwał go lordem Snow. Po powrocie Ramsay kazał wyprawić ucztę dla siebie i swoich ludzi. Zjawił się na niej Roose. Nie był zadowolony z tego, co słyszał o swoim synu, i zalecał mu większą dyskrecję. Oznajmił, że ślub Ramsaya ze względów politycznych i militarnych musi się odbyć w Winterfell. Lord Bolton zabrał też ze sobą Theona. Ramsay na odchodne zapowiedział słudze, że go odzyska, i kazał mu szpiegować.

Młody Bolton wiedział, że jego narzeczona nie jest osobą, za którą się podaje, ale to nie przeszkadzało mu się z nią ożenić. Ceremonii przekazania panny młodej panu młodemu dopełnił Theon, znów ubrany jak książę. Ramsay zmusił go też do asystowania przy pokładzinach. Kazał mu rozebrać Jeyne i odbyć z nią błyskawiczną grę wstępną. Od tej pory znęcanie się nad żoną stanowiło główną rozrywkę Ramsaya.

Podczas gdy armia Stannisa zbliżyła się do Winterfell, w zamku doszło do serii tajemniczych zgonów. Kiedy zamordowano Małego Waldera, Duży Walder skierował podejrzenia na ludzi z Białego Portu. Doszło do awantury, polała się krew. Hosteen Frey zranił mieczem lorda Manderly’ego, a ich zbrojni zaczęli ze sobą walczyć. Ramsay pomógł ojcu opanować sytuację. Atmosfera w twierdzy była coraz bardziej napięta.

Jon Snow zorganizował ratunek dla „Aryi”. Wysłał po nią Mansa Raydera (przebranego za barda Abla) i włóczniczki, które udawały praczki. Kobiety namówiły do współpracy Theona. Gdy zaczęło się oblężenie Winterfell, włóczniczki postanowiły uciec z Jeyne i Greyjoyem.

Jon Snow otrzymał list, rzekomo od młodego Boltona. Ramsay informował, że rozbił armię Stannisa i zabrał Światłonoścę, a sam król poległ. Dodał też, że pojmał Mansa Raydera, a także zabił i obdarł ze skóry towarzyszące mu włóczniczki. Młody Bolton zażądał, by Jon oddał mu jego żonę i Fetora, a także królową Selyse, księżniczkę Shireen, Melisandre, Val i księcia dzikich. Groził, że w przeciwnym razie dopadnie Jona i go zabije.

Wichry zimy

Theon przesłuchiwany przez Stannisa powiedział, że Roose wyśle w pole połowę swoich zbrojnych pod dowództwem Ramsaya.

Teorie

Wielu fanów nie wierzy w prawdziwość listu, który otrzymał Jon. Niektórzy odrzucają go w całości. Twierdzą, że ktoś podszył się pod Ramsaya i wysłał list, by zdestabilizować sytuację na Murze i sprowokować Jona do działania, które przyniosłoby mu zgubę. Zdaniem innych fanów, Ramsay rzeczywiście napisał list, ale zrobił to jeszcze przed bitwą. Skłamał o zwycięstwie nad Stannisem, by zastraszyć Jona. Chciał go zmusić do wydania „Aryi” bądź po prostu mu zaszkodzić.

autor: Rudbekia
(fot. materiały prasowe HBO)

Przypisy:

[i] G.R.R.Martin, Taniec ze smokami. Część I, rozdz. Fetor III, tłum. M. Jakuszewski, Wydawnictwo Zysk i Ska, 2011, wydanie I, str. 561.

Artykuł Ramsay Snow pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Lord Dreadfort, głowa rodu Boltonów, ojciec Ramsaya Snowa. Jest grubo po czterdziestce, ale wydaje się opierać wpływowi czasu. Ma dość pospolitą twarz. Uwagę zwracają tylko jego niesamowicie jasne oczy. Każe sobie regularnie przystawiać pijawki, gdyż wierzy, że to dobre dla zdrowia i wydłuża życie. Niezwykle rzadko podnosi głos, zazwyczaj mówi niemal szeptem. Dla swych poddanych jest surowym panem. Brutalnie egzekwuje wszystkie przysługujące mu prawa, dba jednak, by wieści o nadużyciach nie rozniosły się na Północy. Jego dewiza brzmi „spokojny kraj, cisi ludzie”[i]. Jest przebiegły i okrutny.

Przedakcja

Boltonowie zachowali – oficjalnie zniesione – prawo pierwszej nocy. Pewnego razu Roose pojechał na polowanie i spotkał młodą, ładną kobietę. Gdy się dowiedział, że jest żoną młynarza znad Płaczącej Wody i małżeństwo zostało zawarte potajemnie, rozgniewał się. Kazał powiesić młynarza, a kobietę zgwałcił. Wskutek tego aktu urodził się Ramsay. Roose utrzymywał syna i jego matkę, ale zażądał, by chłopiec nigdy nie dowiedział się o swym pochodzeniu.

Podczas rebelii Roberta Roose Bolton walczył po stronie buntowników, podobnie jak jego senior, Eddard Stark. Wziął udział m.in. w bitwie nad Tridentem. Gdy pojmano ciężko rannego ser Barristana Selmy’ego, Roose radził, by go dobić, ale Robert Baratheon postanowił oszczędzić jeńca.

Lord Bolton był dwukrotnie żonaty. Imię pierwszej żony nie jest znane. Drugą żoną Roose’a została Bethany Ryswell, starsza siostra Barbrey Dustin. Urodziła kilku synów, ale prawie wszyscy umarli w niemowlęctwie. Wieku męskiego dożył tylko Domeric, spokojny chłopak, który zapowiadał się na dobrego rycerza turniejowego. Zmarł w podejrzanych okolicznościach po tym, jak postanowił poznać swego brata z nieprawego łoża. Roose sądził, że to sprawka Ramsaya, który zapragnął zostać prawdziwym Boltonem. Lord Dreadfort nie miał innego dziedzica, więc sprowadził swojego bękarta na zamek. Bethany zmarła wskutek jakiejś infekcji.

Gra o tron

Kiedy Robb Stark zwołał chorążych, Roose Bolton przybył na wezwanie. Po zawarciu sojuszu z Walderem Freyem, Robb podzielił armię. Powierzył większość sił (głównie piechotę) lordowi Boltonowi i kazał mu maszerować na południe wzdłuż wschodniego brzegu Tridentu. Roose podszedł nocą pod obóz Lannisterów i zaatakował o świcie nad Zielonymi Widłami. Lord Tywin odparł atak i Bolton musiał się wycofać, jednak wkrótce przegrupował siły.

Starcie królów

Roose Bolton ożenił się z Grubą Waldą Frey, wnuczką lorda Przeprawy. Wybrał ją spośród wszystkich kandydatek, bo jej dziadek obiecał, że panna młoda dostanie w posagu tyle srebra, ile sama waży. Niedługo po ślubie Roose wrócił na wojnę. Armia pod jego dowództwem zajęła rubinowy bród Tridentu. Edmure Tully rozkazał Helmanowi Tallhartowi, by zabrał garnizon z Bliźniaków i dołączył do Boltona. Razem mieli zdobyć Harrenhal. Roose zgodnie z rozkazem przekroczył Trident i pomaszerował na zamek, ale postanowił zdobyć go bez strat własnych. W tym celu zawarł układ z Vargo Hoatem, dowódcą Dzielnych Kompanionów. Byli to najemnicy w służbie Tywina Lannistera, zwani też Krwawymi Komediantami z powodu okrucieństwa i nikczemności. Kompanioni weszli do Harrenhal pod pozorem, że przyprowadzili jeńców. Krwawi Komedianci mieli w nocy pozabijać zbrojnych Amory’ego Lorcha, dowodzącego obroną zamku. Arya Stark, która ukrywała się w Harrenhal i udawała zwykłą służącą, z pomocą Jaqena H’ghara uwolniła jeńców i w ten sposób nieświadomie pomogła Kompanionom. Jeden z nich przyprowadził ją do Boltona, gdy ten pojawił się na zamku. Lord nie rozpoznał Starkówny i wziął ją za dziecko z ludu. Została jego podczaszym.

Roose rozkazał Krwawym Komediantom oczyścić okolicę ze stronników Lannisterów. Gdy dotarły do niego wieści o przegranej Stannisa na Czarnym Nurcie i o zdobyciu Winterfell przez Theona Greyjoya, naradził się z Freyami. Uważali oni, że Robb Stark powinien zawrzeć pokój z Lannisterami. Lord Bolton powiedział, że to rozważy. Rozkazał Helmanowi Tallhartowi wymordować jeńców, spalić zamek Darrych, połączyć siły z Robettem Gloverem i pomaszerować wraz z nim na Duskendale. Po wydaniu rozkazów Roose pojechał zapolować na wilki. Po powrocie powiedział Aryi, że zostawi zamek Dzielnym Kompanionom.

Nawałnica mieczy

Kiedy Dzielni Kompanioni przyprowadzili do zamku Jaimego Lannistera i Brienne z Tarthu lord Bolton wciąż przebywał w Harrenhal.. Kazał zapewnić jeńcom wszelkie wygody i opatrzyć Jaimego, któremu Komedianci odcięli prawą rękę. Potem zaprosił pojmanych na kolację. Poinformował ich o najnowszych wydarzeniach i wytłumaczył im postępowanie Hoata. Zgodził się odesłać Lannistera do Królewskiej Przystani pod warunkiem, że Królobójca nie obciąży go winą za stratę ręki, rozkazał jednak zatrzymać Brienne w Harrenhal. Gdy Roose wyjeżdżał z zamku, poprosił, by Jaime przekazał pozdrowienia lordowi Tywinowi, a sam obiecał, że pozdrowi Robba od Królobójcy.

Podczas przeprawy przez Trident Bolton pozwolił, by Góra zaatakował jego straż tylną, dowodzoną przez Wylisa Manderly’ego. Następnie pozostawił część wojsk, by strzegła rzeki. Przyprowadził do Bliźniaków tylko zbrojnych z Dreadfort i Karholdu. Tych ostatnich rzekomo zabrał dlatego, że po ścięciu Rickarda Karstarka przez Robba ich lojalność stała się wątpliwa i należało na nich uważać. Roose powiedział też królowi, że Glover ruszył na Duskendale z własnej inicjatywy.

Podczas wesela Edmure’a Tully’ego lord Bolton siedział obok Catelyn Stark. Jadł i pił bardzo powściągliwie. Jeszcze przed pokładzinami wyszedł z sali pod pretekstem, że musi ulżyć pęcherzowi. Wrócił na czele żołnierzy, ubrany w kolczugę i uzbrojony. Wkoło trwała już masakra ludzi Robba. Roose wbił miecz w serce rannego króla Północy. Powiedział przy tym, że Jaime Lannister przesyła pozdrowienia. W tym samym czasie na zewnątrz toczyła się bitwa. Freyowie i zbrojni Boltona zaatakowali oddziały wierne Starkom. Później wyszło na jaw, że to Roose Bolton i Lothar Frey opracowali wszystkie szczegóły masakry, nazywanej Krwawymi Godami.

Tywin Lannister wynagrodził ród Boltonów. Roose otrzymał tytuł namiestnika Północy, a jego bękarci syn został zalegitymizowany.

Taniec ze smokami

Roose wrócił na Północ na czele swojej armii oraz dwóch tysięcy zbrojnych z Bliźniaków pod komendą Aenysa i Hosteena Freyów. Towarzyszyła mu żona Walda oraz narzeczona Ramsaya, „Arya Stark” (w rzeczywistości Jeyne Poole). Lord Bolton zamieszkał w Barrow Hall, zamku lady Dustin, i zajął się planowaniem dalszych działań. Mógł liczyć przede wszystkim na Ryswellów i Dustinów, z którymi był spowinowacony, oraz na Arnulfa Karstarka, który wprawdzie jawnie wspierał Stannisa, ale w rzeczywistości szpiegował dla Boltonów i tylko czekał na znak, by przejść na ich stronę. Inni lordowie popierali Boltonów ze względu na zakładników albo dlatego, że nie widzieli innego wyjścia. Roose im nie ufał.

Lord Bolton nie był zadowolony ze swego syna. Uważał, że Ramsay zraża do siebie północną szlachtę, i zalecał mu większą dyskrecję. Zabrał mu też Theona, który jako wychowanek Eddarda Starka miał potwierdzić tożsamość „Aryi”. Roose opowiedział młodemu Greyjoyowi o przeszłości Ramsaya i o swoich przewidywaniach dotyczących przyszłości rodu Boltonów. Lord Dreadfort stwierdził, że nawet jeśli Walda urodzi mu synów, on nie zdąży ich wychować, a po jego śmierci Ramsay przejmie władzę i pozabija przyrodnich braci. Dodał, że tak będzie najlepiej, bo młodociani dziedzice to zguba każdego rodu.[ii]

Początkowo ślub Ramsaya i „Aryi” miał się odbyć w Barrowton, ale gdy Roose dowiedział się, że Stannis Baratheon odbił Deepwood Motte z rąk żelaznych ludzi, zmienił miejsce ceremonii na Winterfell, by zmusić Stannisa do marszu w tym kierunku. Zamek był zrujnowany, a w ocalałych pomieszczeniach osiedlili się dzicy lokatorzy. Lord Dreadfort kazał im pracować przy odbudowie i obiecał, że okaże łaskę. Miłosierdzie polegało na tym, że po zakończeniu prac kazał wszystkich powiesić, zamiast obedrzeć ich ze skóry. W trakcie wesela syna lord Bolton był bardzo ostrożny. Nie ufał zwłaszcza Wymanowi Manderly’emu i nie jadł żadnej potrawy, której wcześniej nie skosztował lord Białego Portu. Kiedy nadszedł czas pokładzin, Roose wezwał lordów do samotni na naradę wojenną.

Po ślubie Ramsaya Boltonowie pozostali w Winterfell i czekali na Stannisa. Gdy spadł śnieg i twierdza została odcięta od świata, doszło w niej do serii tajemniczych zgonów. Między lordami narastała nieufność. Gdy Mały Walder Frey został zamordowany, jego kuzyn Duży Walder rzucił podejrzenia na kogoś z Białego Portu. Lord Wyman wyparł się wszelkiego związku z morderstwami i w dodatku obraził Freyów, co doprowadziło do krwawej rozprawy między nimi a zbrojnymi Manderlych. Gdy ludzie z Dreadfort opanowali sytuację, Roose Bolton, który właśnie dowiedział się, że armia Stannisa znajduje się trzy dni drogi od Winterfell, wydał Freyom i Manderlym rozkaz wymarszu.

Wichry zimy

Theon przesłuchiwany przez Stannisa zeznał, że Roose Bolton wysłał w pole Freyów i Manderlych oraz część zbrojnych z Dreadfort pod dowództwem Ramsaya, a sam zamierza zostać w Winterfell.

Teorie

Spekulacje czytelników dotyczą planów Roose’a względem Ramsaya. Z jednej strony lord Bolton nie ma innego potomka. Nawet jeśli Walda urodzi syna, minie wiele lat, zanim chłopiec będzie w stanie rządzić na ziemiach ojca. Z drugiej strony wiadomo, że Roose podejrzewa Ramsaya o zamordowanie Domerica i negatywnie ocenia jego talenty polityczne. Z tego powodu wielu fanów uważa, że kiedy Roose będzie miał innego dziedzica – syna Waldy lub jeszcze lepiej syna „Aryi” – zaryzykuje nieletniego spadkobiercę i pozbędzie się Ramsaya.

autor: Rudbekia
(fot. materiały prasowe HBO)

Przypisy:

[i] G.R.R.Martin, Taniec ze smokami, Część I, rozdz. Fetor III, tłum. M. Jakuszewski, Wydawnictwo Zysk i Ska, 2011, wydanie I, str. 557.

[ii] Tamże, str. 564.

Artykuł Roose Bolton pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Czwarte dziecko i jedyny żyjący syn lorda Balona Greyjoya i lady Alannys z rodu Harlawów. Jest szczupły, ciemnowłosy, przystojny. Podoba się dziewczynom i prowadzi intensywne życie erotyczne. Często się uśmiecha i zdaniem niektórych osób śmieje się z niewłaściwych rzeczy. Jest zdolnym łucznikiem. Początkowo jest arogancki i lekkomyślny. Traumatyczne przeżycia sprawiają, że bardzo się zmienia, zarówno pod względem wyglądu, jak charakteru.
W momencie rozpoczęcia akcji Gry o tron ma dziewiętnaście lat.

Przedakcja

Theon niezbyt dobrze wspominał swoje dzieciństwo na Pyke. Rodrik i Maron, jego starsi bracia, często go bili i drwili z niego, zaś ojciec traktował najmłodszego syna dość chłodno. Opiekunem Theona był słynny wojownik Dagmer Rozcięta Gęba, który uczył chłopca władania bronią. Przełomem w życiu najmłodszego Greyjoya był bunt Balona. Rodrik i Maron polegli, a Theon, teraz już dziedzic Żelaznych Wysp, został zakładnikiem lorda Eddarda Starka. Miał wówczas niespełna dziesięć[i] lat.

Stosunek Greyjoya do Starków był skomplikowany. Theon miał poczucie, że w Winterfell traktowano go gorzej, niż na to zasługiwał. Poza tym obawiał się, że jego ojciec znów się zbuntuje, a wtedy on jako zakładnik zginie z ręki lorda Eddarda. Mimo wszystko z czasem zapragnął stać się jednym ze Starków. Jako chłopiec marzył, że pewnego dnia wejdzie do rodziny poprzez ślub z Sansą. Polubił też Robba jak młodszego brata.

Gra o tron

Theon był obecny podczas egzekucji Gareda, dezertera z Nocnej Straży. Podał miecz lordowi Eddardowi, a po wszystkim kopnął odciętą głowę skazańca. W drodze powrotnej z miejsca kaźni Robb i Jon znaleźli małe wilkory. Greyjoy był zdania, że należy zabić szczenięta, bo i tak zdechną, ale Jon Snow przekonał lorda Starka, że warto zabrać je na zamek.

Gdy Robert Baratheon przybył do Winterfell, Theon wziął udział w uczcie na cześć króla. Potem uspokajał Robba, kiedy ten pokłócił się z księciem Joffreyem. Tuż przed planowanym wyjazdem króla odbyło się polowanie, na które wyruszyła większość mężczyzn z Winterfell, w tym Theon.

Kiedy lord Eddard wyjechał do Królewskiej Przystani, młody Greyjoy został w Winterfell. Był obecny podczas narady rodzinnej po tym, jak ktoś próbował zamordować Brana. Gdy lady Stark pojechała do stolicy, jej najstarszy syn przejął obowiązki lorda, a Theon był jednym z jego zaufanych ludzi. Greyjoy uratował też życie Branowi, gdy chłopiec został zaatakowany w lesie, ale Robb zwymyślał przyjaciela, zamiast mu podziękować. Wśród napastników była dzika kobieta, Osha, którą ujęto żywcem. Theon chciał ją oddać wilkorom na pożarcie, ale maester Luwin przekonał Robba, że należy ją oszczędzić i zabrać do Winterfell.

Po aresztowaniu lorda Eddarda młody Greyjoy poradził przyjacielowi, by zwołał chorążych. Kiedy Robb wyruszył na wojnę, Theon walczył u jego boku. Podczas bitwy w Szepczącym Lesie omal nie starł się z Królobójcą. Gdy Jaimego pojmano, Greyjoy namawiał Młodego Wilka, by ściął jeńca, ale Robb uznał, że Lannister jest zbyt cenny. Theon wziął też udział w naradzie, podczas której lordowie z Północy i z Dorzecza obwołali Robba królem.

Artykuł Theon Greyjoy pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.