Arya Wszędobylska
Arya o Końskim Pysku lub Końska Gęba
Arry
Kostropaty Łeb
Łasica
Nan/ Nymeria
Gołąbek
Sola
Cat znad Kanałów
Ślepa Beth

Młodsza z córek Neda i Cat. Jako jedyna z dzieci Catelyn odziedziczyła urodę po Starkach – ma brązowe, matowe włosy oraz pociągłą i poważną twarz. W odróżnieniu od swojej starszej siostry, Sansy, Arya nie przepada za wyszywaniem i haftowaniem, nie dba o stroje i nie oddaje się typowo dziewczęcym rozrywkom. Pod wpływem emocji lub w zamyśleniu przygryza wargę.

Arya sama przyznaje, że nieźle radzi sobie z rachunkami i prowadzeniem domu. Bardzo dobrze jeździ konno, interesuje ją broń. Jest leworęczna.

Z rodzeństwa najlepiej dogaduje się z przyrodnim bratem, Jonem Snow.

W momencie rozpoczęcia Gry o tron ma dziewięć lat.

Arya to jedyna bohaterka mająca swój rozdział (POV) w każdym z dotychczas wydanych tomów serii.

Przedakcja

Arya chętnie spędza czas ze służbą i nisko urodzonymi mieszkańcami Winterfell, lubi słuchać opowieści giermków i częściej niż z własną siostrą bawi się z dziećmi służby.

Jest odważna. Pewnego dnia Robb zabrał ją, Sansę i małego Brana do krypt, by pokazać im miejsca zarezerwowane na ich własne groby. Zza nagrobków wysunął się obsypany mąką Jon Snow, który straszył dzieci. Sansa z wrzaskiem uciekła, ale Arya wymierzyła „duchowi” cios, a potem skarciła braci za straszenie Brana.

Gra o tron

Arya otrzymuje jedno ze szczeniąt wilkora, znalezionych przez Robba i Jona. Nadaje mu imię na cześć wojowniczej królowej Nymerii.

Podczas uczty wydanej na cześć Roberta Baratheona i jego dworu Arya towarzyszy młodszemu księciu, Tommenowi. Wraz z księżniczką Myrcellą, Sansą i innymi dziewczętami z Winterfell spędza poranek na ćwiczeniu umiejętności wyszywania, ale znudzona ucieka, by w towarzystwie Jona Snow obserwować rycerzy trenujących na dziedzińcu Winterfell.

Dziewczynka jest nieustającym źródłem trosk dla opiekującej się nią septy Mordane. Przy pakowaniu ubrań na wyjazd do Królewskiej Przystani wrzuca odzież do skrzyni bardzo niedbale i septa nakazuje jej powtórnie się spakować, tym razem układając porządnie ubrania. Aryę odwiedza Jon Snow i wręcza jej podarunek – prawdziwy miecz o imieniu Igła, wykuty w kuźni zamkowej i specjalnie dostosowany do jej ręki. Brat udziela jej pierwszej nauki posługiwania się bronią, mówiąc, że należy ukłuć przeciwnika ostrym końcem.

W drodze do Królewskiej Przystani Arya spędza czas w towarzystwie nisko urodzonych. Dziewczynka chętnie zaprzyjaźnia się z giermkami i służącymi, a jej najlepszym przyjacielem staje się Mycah, syn rzeźnika. W odróżnieniu od swojej lubiącej piękne stroje siostry, Arya potrafi chodzić przez kilka dni pod rząd w tym samym ubłoconym ubraniu. Pewnego dnia Cersei zaprasza Aryę i jej siostrę do wspólnej podróży królewskim domem na kołach, ale Arya postanawia zlekceważyć zaproszenie i spędza ten dzień z Mycahem. Na jej prośbę chłopak trenuje z nią walkę na kije. Podczas ćwiczeń natykają się na nich Joffrey i Sansa. Książę zarzuca Mycahowi, że chce zostać rycerzem i rani chłopaka, a Arya staje w obronie przyjaciela i rozbija księciu kij na głowie. Wściekły Joffrey rzuca się na dziewczynkę z mieczem, ale zostaje powstrzymany przez Nymerię. Arya wrzuca do rzeki broń księcia i wraz z wilkorem ucieka. Przez trzy doby nikt nie może ich odszukać, czwartego dnia Jory przyprowadza do obozu Aryę. Dziewczynka zostaje przejęta przez Lannisterów, doprowadzona przed oblicze króla i tam składa relację z ostatnich wydarzeń. Joffrey opowiada własną historię, zarzucając Aryi że napadła na niego, a Nymeria próbowała odgryźć mu rękę. Przywołana na świadka Sansa deklaruje, że nic nie pamięta z wydarzeń nad rzeką. Wściekła Arya rzuca się na siostrę z pięściami, zarzucając jej kłamstwo. Ofiarą tego konfliktu są Mycah i Dama, wilkorzyca Sansy.

Przez kolejne tygodnie stosunki między siostrami są dalekie od poprawności, Sansa wini Aryę za śmierć Damy, zaś Arya nie może wybaczyć Sansie, że nie stanęła po jej stronie i nie może odżałować śmierci Mycaha, zamordowanego przez Ogara. W Królewskiej Przystani Ned zabiera młodszą córkę na poważną rozmowę i wyjaśnia jej, że w obecnej sytuacji rodzina musi trzymać się razem. Ojciec zauważa jej miecz i widząc, że dziewczynka nie ma pojęcia o tym, jak się posługiwać bronią, zatrudnia dla niej nauczyciela. Syrio Forel uczy Aryę wodnego tańca z Bravoos. Ten styl walki opiera się na zwinności, zręczności i szybkości, a Syrio oprócz trenowania ciosów zadaje swojej podopiecznej także ćwiczenia gimnastyczne oraz uczy ją funkcjonowania opartego na zmysłach słuchu, węchu czy dotyku. Aryi bardzo się te lekcje podobają, przedkłada je nad obserwowanie zmagań rycerzy, biorących udział w turnieju rycerskim. Jednym z zadań zlecanych jej przez Syria jest łapanie kotów. Pewnego dnia Arya zapędza się za jednouchym starym kocurem w nieznane jej rejony zamku. W piwnicach znajduje smocze czaszki i podsłuchuje rozmowę dwóch mężczyzn (z opisów sądząc Illyria Mopatisa i przebranego Varysa), dyskutujących o namiestniku i jego poszukiwaniach królewskich bękartów oraz o możliwości uśmiercenia królewskiego namiestnika. Dziewczynka po wydostaniu się z podziemi opowiada Nedowi o podsłuchanej rozmowie, ale ojciec lekceważy te doniesienia, sądząc, że Arya spotkała aktorów ćwiczących swe role. Rozmowę przerywa im przybycie czarnego brata Yorena.

Po ataku Jaimego Lannistera na ludzi Neda Arya przez kilka dni trwa w zaciętym milczeniu. Kilkanaście dni później Arya kłóci się z Sansą przy śniadaniu, wyśmiewa marzenia siostry o byciu królową i rzuca w nią owocem, niszcząc suknię starszej dziewczynki. Po paru godzinach przeprasza Sansę. Propozycję powrotu do Winterfell przyjmuje ze szczerą radością, prosi tylko ojca, by Syrio mógł pojechać razem z nimi. W dzień wyjazdu z Królewskiej Przystani Arya ćwiczy po raz kolejny ze swoim nauczycielem. Forel oprócz przekazywania zasad szermierki wpaja dziewczynie zasady, według których powinien postępować wodny tancerz. Lekcję przerywa wtargnięcie kilku lannisterskich żołnierzy, dowodzonych przez ser Meryna Tranta. Syrio każe Aryi uciekać, a sam staje do walki. Dziewczynka przekonuje się, że to, co Forel pokazywał jej podczas zajęć to były tylko ćwiczenia, a w prawdziwej walce jest nieporównywalnie szybszy. Arya ucieka z sali, gdy bezbronny Syrio staje naprzeciw uzbrojonego i zakutego w zbroję ser Meryna. Od tego momentu uchodzi za zaginioną.

Dziewczynka omija Wieżę Namiestnika i okrężną drogą udaje się do stajni, gdzie znajduje rozbitą skrzynię ze swoimi ubraniami. Zabiera trochę ciepłej odzieży oraz Igłę. Zabija chłopaka stajennego, który próbuje ją zatrzymać, a następnie decyduje się na pieszą ucieczkę. Kolejne dni Arya spędza na ulicy w dzielnicy biedoty. Sprawdza, czy uda się jej wydostać przez którąś z bram miasta, ale są one bardzo pilnie strzeżone. Nocuje w bramach, na dachach domów lub w stajniach i już pierwszej nocy ktoś kradnie jej zapasowe ubranie. Dziewczynka głoduje, próbuje polować na gołębie i wymieniać je na żywność, coraz częściej odczuwa pokusę kradzieży żywności. Na ulicach słucha plotek, które pod wieloma względami są sprzeczne, ale zgodnie donoszą że król Robert nie żyje. Powtarza się w nich również nazwisko królewskiego namiestnika. Zgodnie z zaleceniami Syria stara się zwracać baczną uwagę na otoczenie i zauważa obcych żołnierzy w barwach Starków, pilnujących statku, którym miała wraz z rodziną odpłynąć na północ. Arya powraca do Zapchlonego Tyłka i wraz z tłumem udaje się na plac przed Septem Baelora. Tam jest świadkiem, jak Eddard Stark przyznaje się do zdrady, a Joffrey rozkazuje ściąć mu głowę. Arya rzuca się ojcu na ratunek, ale nie może przebić się przez tłum. Samego momentu egzekucji dziewczynka nie widzi, gdyż Yoren z Nocnej Straży wyciąga ją z tłumu. Czarny brat zabiera ze sobą i ścina jej włosy.

Artykuł Arya Stark pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Młody rycerz o złocistorudych włosach. Jeyne Poole, przyjaciółka Sansy Stark, uważała że jest bardzo przystojny i była gotowa natychmiast wyjść za niego za mąż.
Edric Dayne wspomina, że lord Beric był obiecany jego ciotce.
W chwili rozpoczęcia „Gry o tron” ma 23 lata.

Gra o tron
Beric przybywa do Królewskiej Przystani, by wziąć udział w turnieju namiestnika i wygrać te zawody, jednak, mimo buńczucznych zapowiedzi, po kilku zwycięskich pojedynkach przegrywa walkę z Thorosem z Myr, kapłanem R’hllora.

Gdy do stolicy przybywają wieśniacy, by poskarżyć się na działania Góry, Która Jeździ, Eddard Stark wysyła ludzi pod dowództwem Dondarriona, by wymierzyli królewską sprawiedliwość Gregorowi Clegane.

Starcie królów

O Dondarrionie zaczyna być głośno wśród prostaczków. Po śmierci króla Roberta lord Beric toczy partyzancką wojnę z Gregorem Cleganem. Jednocześnie stara się choć w minimalnym stopniu ulżyć doli wieśniaków, między innymi poprzez udzielanie im materialnego wsparcia. Beric zostaje pokonany przez Górę, jednak pogłoski krążące wśród ludzi mówią, że Lord Błyskawica jest nieśmiertelny i nie można go zabić.

Nawałnica mieczy

Beric Dondarrion dowodzi grupą zwącą się Bractwem bez Chorągwi. Jego ludzie biorą do niewoli Aryę Stark. Dziewczynka przyznaje się do swego prawdziwego nazwiska, ale Lord Błyskawica, mimo znajomości z Eddardem Starkiem, nie chce zwrócić dziewczynce wolności. Banici zamierzają dostarczyć Aryę do matki w zamian za sowity okup. Kolejnym jeńcem, który wpada w ręce Bractwa, jest Sandor Clegane. Beric skazuje go na próbę walki i wyznacza siebie na przeciwnika. Miecz Dondarriona łamie się podczas pojedynku. Beric zostaje śmiertelnie ugodzony przez Ogara, jednak żarliwe modlitwy Thorosa z Myr przywracają go do życia… po raz szósty. Banici wypuszczają Clegane’a, lecz zabierają całe jego złoto.

Dondarrion nadal ubiera się w szaty ozdobione herbem jego rodu. Jego tarcza, napierśnik oraz płaszcz mają znak błyskawicy, ale strój Berica jest sfatygowany, napierśnik powgniatany, a płaszcz postrzępiony i wyblakły. Mężczyzna jest wymizerowany, przez skórę jego twarzy przebija zarys czaszki. Uważny obserwator jest w stanie dostrzec pamiątki po poprzednich śmiertelnych obrażeniach doznanych od przeciwników: szramę na szyi po powieszeniu, wgniecenie na skroni, ranę w miejscu jednego oka. Ożywiony Lord Błyskawica nic nie je, od czasu do czasu wypija kielich wina. Arya zauważa, że nie potrzebuje on także snu.

Beric i jego ludzie kontynuują swoją wędrówkę. W jednej z wiosek pokonują oddział Dzielnych Kompanionów. Lord Błyskawica bierze czynny udział w walce, nakazuje też puścić wolno dwóch Kompanionów, by mogli zanieść do Harrenhall wiadomość o porażce.

Beric w rozmowie z Aryą przyznaje, że Thoros nie pierwszy raz przywołał go z zaświatów. Zauważa też, iż ceną za ponowne życie jest stopniowe zatracanie swej poprzedniej tożsamości: Dondarrion nie jest sobie w stanie przypomnieć koloru włosów dawnej ukochanej; nie pamięta, kto pasował go na rycerza; nie umiałby też znaleźć drogi do swej rodzinnej posiadłości.

Okazuje się, że Ogar śledzi banitów, aby odzyskać swój majątek. Beric stanowczo odmawia zwrotu złota. Tłumaczy, że przeznaczył je na pomoc materialną dla ubogiej ludności Dorzecza dotkniętej wojennymi represjami.

Po Krwawych Godach banici znajdują na brzegu rzeki zwłoki Catelyn Stark. Ze względu na czas, jaki upłynął od śmierci kobiety, Thoros z Myr odmawia podjęcia prób wskrzeszenia zmarłej. Wówczas Beric Dondarrrion przekazuje jej dar R’hllora. Tym samym ostatecznie opuszcza świat żywych.

Uczta dla wron

Po śmierci Berica rolę przywódcy przejmuje lady Stoneheart, a Bractwo podupada moralnie.

Cytaty

Miałem kiedyś zamek na Pograniczu. Była też kobieta, którą poprzysiągłem poślubić. Dzisiaj już nie potrafiłbym znaleźć drogi do tego zamku, ani powiedzieć ci, jakiego koloru miała włosy.

(George R. R. Martin, Nawałnica mieczy, t 1 Stal i śnieg, tłum. Michał Jakuszewski, Poznań 2002, str. 542)

Inni bohaterowie o Bericu

Lord Beric też jest bohaterem. Zawsze dzielny i rycerski.
(Jeyne Poole
George R. R. Martin, Gra o tron, tłum. Paweł Kruk, Poznań 2003, str. 455)

Lorch załatwił go pod Rwącym Wodospadem, a Góra utłukł go już dwa razy. Stawiam srebrnego jelenia, że tym razem też nie umarł na dobre.
(anonimowy zbrojny w Harrenhall
(George R. R. Martin, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, Poznań 2000, str. 419)

Lord Beric nie lubi, jak skazuje się ludzi na śmierć z pragnienia.
(Cytryn Cytrynowy Płaszcz
George R. R. Martin, Nawałnica mieczy, t 1 Stal i śnieg, tłum. Michał Jakuszewski, Poznań 2002, str. 404)

(aw)
(fot. materiały prasowe HBO)

Artykuł Beric Dondarrion pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Czasami czuję się rozdarta na kawałki. Chciałabym podzielić się na pięć matek, po jednej dla każdego dziecka, żebym mogła wszystkim zapewnić bezpieczeństwo.[i]

Catelyn całą sobą żyje i działa dla rodziny. Jakby zawołanie rodowe Tullych – Rodzina. Obowiązek. Honor. – było jej kompasem moralnym. Jaką postacią jest właściwie Catelyn Stark? Bardzo złożoną. Zdeterminowana, dumna i przesądnie wierząca w znaki kobieta starająca się odnaleźć swoje miejsce w męskim świecie. Oddana religii Siedmiu acz dopuszczająca moc sprawczą starych bogów. A jednocześnie rozsądna lady mocno stąpająca po ziemi.

Catelyn bardziej ufała wiedzy maestera niż modlitwom septona.[ii]

Świadoma swoich możliwości i swoich ograniczeń – w sytuacjach kryzysowych potrafiąca zwrócić się po pomoc i przyznać do słabości. Starająca się okazywać siłę, choć w obliczu wielu trudności i przeciwności losu nieustannie szarpana wątpliwościami i obawami.

Catelyn wysunęła się z cienia na sztywnych nogach i spojrzała na odcinek ścieżki, który miały pokonać: długi na dwadzieścia stóp, szeroki na trzy, z przepaścią po obu stronach. Wiatr wył przeraźliwie. (…) Zrobiła pierwszy krok i natychmiast poczuła, że strach pochwycił ją w swoje szpony. Dosłownie czuła pustkę czarnej otchłani po obu stronach przejścia. Zatrzymała się drżąca, niezdolna do wykonania następnego kroku. Wiatr smagał jej twarz, szarpał za ubranie, próbując ściągnąć ją w dół. Spróbowała cofnąć się ostrożnie, lecz muł stał tuż za nią. Zginę tutaj, pomyślała. Poczuła na plecach kropelki zimnego potu.(…) Catelyn Tully Stark przełknęła resztki dumy.

– Ja… ja tego nie zrobię, moje dziecko – krzyknęła.

– Zrobisz, pani – odpowiedziała dziewczyna. – Zobacz, jaka szeroka jest ścieżka.

– Nie chcę patrzeć. – Catelyn miała wrażenie, że wszystko dookoła – góra, niebo, muły – wiruje, niczym ogromny bąk. Zamknęła oczy i spróbowała uspokoić oddech.[iii]

Inteligentna i kochająca Catelyn ma także mroczną stronę natury. Nigdy nie wybacza, zawsze pamięta przewiny. Bywa surowa, wymagająca i gdy trzeba bezwzględna. Nigdy nie wybaczyła mężowi, że sprowadził bękarta do ich domu.

Wielu mężczyzn płodziło bękarty. Catelyn dojrzewała, posiadając już tę wiedzę. Nie zdziwiła się więc, kiedy w pierwszym roku ich małżeństwa dowiedziała się, że Ned spłodził syna z jakąś dziewczyną spotkaną przypadkowo w czasie jednej z wypraw. Rozumiała to, miał swoje potrzeby, cały rok spędzili oddaleni od siebie, on na wojnie, na południu, ona bezpieczna w zamku swojego ojca w Riverrun. Większą uwagę poświęcała Robbowi, którego wtedy nosiła jeszcze przy piersi, niż mężowi, którego ledwie znała. Rozumiała, że potrzebuje pociech między kolejnymi bitwami. Nie wątpiła też, że zajmie się dzieckiem, gdyby zdarzyło mu się je spłodzić. On jednak posunął się dalej. Starkowie różnili się od innych. Ned zabrał swojego bękarta do domu i na oczach całej północy nazwał go „synem”. Kiedy wojny wreszcie się skończyły i Catelyn zjechała do Winterfell, Jon i jego mamka zdążyli się już zadomowić. Dla niej był to bolesny cios.[iv]

Odkąd Catelyn zamieszkała na zimnej i pod wieloma względami obcej jej Północy, Jon Snow był piekącą zadrą w sercu Catelyn. Zadrą tym boleśniejszą, że chłopiec z wyglądu bardziej przypominał Neda niż którekolwiek z dzieci, które mu urodziła. Catelyn nigdy nie mogła się zdobyć na cieplejsze uczucie wobec Jona. Chłód wobec chłopca był stale obecny i widoczny dla wszystkich na przestrzeni wielu lat, które spędzili razem w Winterfell. Jej niechęć i uraza były zbyt silne.

Nie widział jednak przed sobą twarzy lorda Eddarda, tylko oblicze lady Catelyn. Ze swymi ciemnoniebieskimi oczyma i zaciśniętymi twardo ustami przypominała trochę Stannisa. Żelazo – pomyślał. Ale kruche. Patrzyła na niego tak, jak kiedyś w Winterfell, gdy tylko okazał się lepszy od Robba w walce na miecze, w rachunkach czy w czymkolwiek. Kim jesteś? – zawsze zdawało się pytać jej spojrzenie. To nie twoje miejsce. Dlaczego tu przebywasz?[v]

Obowiązek nakazywał jednak kobiecie szanować swego męża. Tak jak w latach jej dzieciństwa nakazywał jej po śmierci matki, Minisy Whent, zająć się młodszym rodzeństwem – bratem Edmurem oraz siostrą Lysą. Być posłuszną panu ojcu i poślubić mężczyznę, którego wskaże. Być dla lorda Hostera zarazem córką i synem. Być panią Riverrun, a następnie sprostać zadaniu bycia panią Winterfell.

„Północ jest twarda, zimna i nie zna litości”. Tak powiedział jej Ned, gdy po raz pierwszy przybyła do Winterfell.[vi]

Jak doszło do małżeństwa Catelyn z Nedem? Gdy Cat była dwunastoletnią dziewczynką, jej ojciec, lord Hoster Tully, w porozumieniu z lordem Rickardem Starkiem zaręczył ją z Brandonem – starszym bratem Eddarda, ówczesnym dziedzicem Winterfell. Miało to przypieczętować sojusz dwóch wielkich rodów: Starków z Północy oraz Tullych z Dorzecza. Jednak śmierć Brandona i wybuch Rebelii Roberta zmieniły te plany. Catelyn miała wówczas 18 lat i dla podtrzymania sojuszu Tullych ze Starkami zgodnie z wolą ojca poślubiła brata Brandona – Eddarda. Po blisko dwóch tygodniach lord Eddard odjechał, aby walczyć u boku Roberta Baratheona na południu. Owocem nocy poślubnej był pierworodny Robb.

Przypomniała sobie dziecinne rozczarowanie, które poczuła, gdy po raz pierwszy ujrzała na oczy Eddarda Starka. Wyobrażała go sobie jako młodszą wersję jego brata Brandona, prawda wyglądała jednak inaczej. Ned był niższy, miał brzydszą twarz i był bardzo poważny. Przemawiał do niej uprzejmie, lecz pod jego słowami wyczuwała chłód zupełnie nieprzypominający Brandona, którego ataki wesołości były równie szalone jak napady gniewu. Nawet gdy zabrał jej dziewictwo, w ich miłości było więcej obowiązku niż namiętności. Ale spłodziliśmy tej nocy Robba, daliśmy życie królowi. A po wojnie, w Winterfell, znalazłam tyle miłości, że wystarczyłoby jej dla każdej kobiety. Musiałam tylko odkryć dobre, słodkie serce ukryte za poważną twarzą Neda.[vii]

Z biegiem lat przychodziły na świat kolejne dzieci z tego związku: Sansa, Arya, Bran i Rickon. Obraz związku Cat i Neda we wspomnieniach małych Starków od czasu do czasu się pojawia na kartach sagi.

Pamiętała, jak pani matka mówiła kiedyś ojcu, żeby zrobił lordowską minę i załatwił jakąś sprawę. Ojciec roześmiał się na te słowa.[viii]

Catelyn przez lata małżeństwa pokochała męża całym sercem i zaakceptowała realia Północy.

- Kiedy przybyłam do Winterfell, było mi przykro za każdym razem, gdy Ned szedł do bożego gaju siedzieć pod drzewem sercem. Wiedziałam, że to drzewo kryje w sobie cząstkę jego duszy, jakiś jej fragment, do którego nigdy nie dotrę. Wkrótce jednak zrozumiałam, że bez tego fragmentu nie byłby Nedem. Jeyne, dziecko, poślubiłaś północ, tak samo jak ja… a na północy czasem nadchodzą zimy. – Spróbowała się uśmiechnąć. – Bądź cierpliwa. Bądź wyrozumiała. On cię kocha i potrzebuje. Wkrótce do ciebie wróci. Może jeszcze dziś w nocy. Czekaj na niego. To wszystko, co mogę ci radzić.[ix]

Gra o tron

Gdy król Robert Baratheon przybywa z orszakiem do Winterfell, by poprosić lorda Eddarda o przyjęcie nominacji na królewskiego namiestnika, Catelyn usilnie namawia na tenże urząd pełnego wątpliwości męża. Uważa bowiem, że odmowa może sprowadzić niebezpieczeństwo na rodzinę, a dodatkowym argumentem jest list od siostry. Lysa twierdzi, że Jon Arryn (jej zmarły mąż a zarazem poprzedni namiestnik i mentor Neda z czasów dzieciństwa) został zamordowany przez Lannisterów. Zanim królewski orszak wyruszy z powrotem na południe, dochodzi do wypadku – mały Bran spada z wieży. Chłopiec jest nieprzytomny.

Błagała Neda, żeby został, żeby nie wyjeżdżał po tym, co się stało. Próbowała go przekonać, że wszystko się zmieniło. Czy on tego nie widział? Bezskutecznie. Odpowiedział jej, że nie ma wyboru, i odjechał.[x]

Pogrążona w rozpaczy Catelyn czuwa blisko trzy tygodnie dniem i nocą przy łóżku dziecka, a obowiązek doglądania Winterfell po wyjeździe Neda spada na barki Robba. Oprócz tego chłopak zajmuje się trzy-letnim Rickonem, gdyż Sansa i Arya wyruszyły wraz z ojcem, a matka całą swą uwagę poświęca Branowi. Z letargu i rozpaczy wybudza Catelyn próba zamachu na chłopca. Podczas obrony syna kobieta doznaje głębokich ran dłoni, a dwa ostatnie palce jej lewej ręki ulegają trwałemu uszkodzeniu. Blizny na dłoniach będą jej przypominać o zamachu na syna. Ostatecznie niedoszły zabójca Brana ginie od zębów i pazurów wilkora. W tym momencie Catelyn zaczyna patrzeć na wilkory swoich dzieci przychylnym okiem.

- Widziałam, jak w Winterfell wilk Brana rozerwał człowiekowi gardło – przerwała mu ostro. – Kochałam go za to.[xi]

Drogocenny sztylet z valyriańskiej stali wydaje się być tropem do odkrycia zleceniodawcy zamachu. Catelyn pragnie ostrzec męża i odkryć, do kogo należała tak cenna broń. Wyrusza wraz ze zbrojmistrzem Winterfell, ser Rodrikiem Casselem, do Królewskiej Przystani. Płynie statkiem, dlatego dociera do stolicy wcześniej niż jej mąż. W mieście znany Cat z dzieciństwa Petyr Baelish informuje ją, że sztylet zamachowca należał do Tyriona Lannistera. Wzajemne relacje Cat i Littlefingera pozostają nie bez wpływu przeszłych wydarzeń. To Petyr Baelish, który jako chłopiec był wychowankiem lorda Hostera Tully’ego w Riverrun, na wieść o planowanym ślubie Brandona i Cat wyzwał starszego z braci Starków na pojedynek …choć nie miał żadnych szans. Tak wspomina Catelyn te zdarzenia:

Dałam Brandonowi wstążkę, a gdy Petyr został ranny, ani razu go nie odwiedziłam i nawet się z nim nie pożegnałam, kiedy ojciec go odesłał. A potem Brandona zamordowano i ojciec powiedział, że muszę wyjść za jego brata.”[xii]

Petyr jest natomiast przekonany, że Catelyn go kochała i oddała mu swoje dziewictwo, ponieważ myli ją w swoich wspomnieniach z Lysą. Swobodnie opowiada o rozdziewiczeniu Catelyn na dworze w Królewskiej Przystani.

Petyr spróbował pocałować twoją matkę, ale ona go odepchnęła. Wyśmiała go. Miał taką zrozpaczoną minę, że myślałam, iż serce mi pęknie ze współczucia. Potem upił się tak, że aż wpadł pod stół. Stryj Brynden zaniósł go do łóżka, żeby ojciec nie widział go w takim stanie. (…) Tej nocy zakradłam się do jego łoża, by go pocieszyć. Akurat krwawiłam, lecz ból był słodki. Zapewnił, że mnie kocha, ale tuż przed zaśnięciem szepnął do mnie „Cat”. Mimo to zostałam z nim aż do chwili, gdy niebo zaczęło jaśnieć. Twoja matka nie zasługiwała na niego. Nie chciała mu nawet ofiarować wstążki, kiedy pojedynkował się z Brandonem Starkiem. Ja bym mu dała wstążkę.[xiii]

Po rozmowie z mężem, której świadkiem jest Littlefinger, Catelyn wyrusza w drogę powrotną na Północ, aby – jak polecił Ned – pomóc przygotować ich ziemie do ewentualnej wojny. W trakcie podróży zrządzeniem losu udaje jej się pojmać Tyriona Lannistera. Wyrusza z zakładnikiem do Orlego Gniazda.

Miała wrażenie, że jej serce zamieniło się w kamień; sześciu dzielnych ludzi zginęło, aby ona mogła tutaj dojechać, a ona nawet nie zapłakała po ich śmierci. Ich imiona odchodziły w zapomnienie.[xiv]

W wyniku próby walki stoczonej w Orlim Gnieździe – w siedzibie jej siostry Lysy – karzeł odzyskuje wolność. Niestety za późno. Tywin Lannister, ojciec Tyriona, wysyła swoich ludzi, aby pustoszyli Dorzecze. W królestwie tli się zaczątek wojny domowej. W drodze powrotnej na Północ z Orlego Gniazda towarzyszy Catelyn stryj Brynden – doświadczony wojownik. W Fosie Cailin Cat dołącza do sił, z którymi Robb wyruszył do walki na wieść o uwięzieniu Eddarda Starka w stolicy po śmierci króla Roberta Baratheona. Wiadomości o umierającym lordzie Hosterze powstrzymują Catelyn przed powrotem do Winterfell. Armia młodego Starka w drodze na południe potrzebuje dogodnej przeprawy przez rzekę. Miejscem, przez które wielka armia może się przedostać suchą stopą na drugi brzeg Zielonych Wideł, są Bliźniaki. Zadania negocjacji z lordem Przeprawy, Walderem Freyem, podejmuje się Catelyn. Jednym z uzyskanym warunków przejścia jest obietnica małżeństwa Robba z jedną z Freyówien.

Catelyn miała ochotę napluć na tego gderliwego starca i upiec go na rożnie, ale pamiętała, że musi otworzyć most przed zmrokiem.[xv]

Siły Starków podążają dalej na południe, trwają walki. Wtedy nadchodzi straszliwa wieść ze stolicy – lord Eddard Stark został zabity na rozkaz młodocianego króla Joffreya. Pogrążona w żalu Cat znajduje dość sił, aby wciąż być oparciem dla Robba i móc czuwać przy łożu umierającego ojca. W trakcie narady wojennej w Riverrun Cat optuje za pokojowym rozwiązaniem, aby móc wynegocjować bezpieczny powrót swoich córek do domu ze szponów Lannisterów. Zebrani lordowie jednak odrzucają jej propozycję i ogłaszają Robba królem Północy. Wojna trwa.

Starcie królów

Król Robb wysyła matkę z misją dyplomatyczną do Renly’ego Baratheona, jednego z pretendentów do Żelaznego Tronu, w celu zawarcia sojuszu przeciw Lannisterom. Pomimo przeżywanej głębokiej żałoby po śmierci męża oraz troski o umierającego ojca i o dzieci, Catelyn stara się jak najlepiej wykonać powierzone jej zadanie.

Obudziła się obolała, samotna i zmęczona. Zmęczona jazdą, bólem i obowiązkami. Chciałabym się rozpłakać – pomyślała. Chciałabym, żeby ktoś mnie pocieszył. Nie chcę już dłużej być silna. Choć raz pragnę poczuć się głupia i wystraszona. Tylko na chwilkę, to wszystko… na dzień… na godzinę…[xvi]

Pokonałam tyle tysięcy mil i co z tego przyszło? Komu pomogłam? Straciłam córki, Robb mnie nie potrzebuje, a Bran i Rickon z pewnością myślą, że jestem zimną, nieczułą matką. Nie byłam nawet z Nedem, kiedy zginął… (…) Kiedy go ścięli, zabili również i mnie.[xvii]

Catelyn udaje się do Krain Burzy wraz z armią Renly’ego i jest świadkiem pertraktacji braci Baratheonów oraz późniejszej, nagłej, tajemniczej śmierci młodszego z nich. Ucieka wraz z Brienne oraz ze swoją eskortą m.in. z Halisem Mollenem, ser Wendelem Manderlym, ser Perwynem Freyem oraz Lucasem Blackwoodem do Riverrun. Tam blisko dwa miesiące później docierają do niej wieści o tym, że Theon Greyjoy (który wbrew jej radom został wysłany wcześniej celem zdobycia poparcia Żelaznych Wysp) zdradził zaufanie Starków, zajął Winterfell oraz zamordował Brana i Rickona. Wiadomość o śmierci najmłodszych synów oraz silne pragnienie ratowania życia córek popychają Catelyn ku uwolnieniu w tajemnicy Jaime’go Lannistera. Catelyn liczy na spełnienie przysięgi danej przez Tyriona Lannistera.

Przypomniała sobie noc, gdy lady Catelyn dowiedziała się o śmierci synów, dwóch małych chłopców, których zostawiła w Winterfell, sądząc, że tam będą bezpieczni. Brienne zapytała ją wówczas, czy dostała wieści o synach, a ona odpowiedziała: „nie mam już żadnych synów poza Robbem”. Głos lady Catelyn brzmiał tak, jakby ktoś wbił jej nóż w brzuch. (…) Potem zaczęła opowiadać o córkach.[xviii]

Wysyła Jaime’a po długiej z nim rozmowie pod eskortą Brienne do Królewskiej Przystani. Ma nadzieję, że zdoła wymienić cennego więźnia na swoje córki.

…a na mnie czeka dwóch martwych synów, puste łoże i zamek pełen duchów. (…) Przyprowadź mi moje dziewczynki, Brienne. Przyprowadź je bezpiecznie.[xix]

Nawałnica mieczy

Catelyn pozostaje w areszcie w Riverrun, gdzie dowiaduje się o złamaniu przez Robba przyrzeczenia danego Frey’om. Aby odzyskać poparcie tego rodu, król Północy popiera pomysł ożenienia wuja, Edmure’a, z jedną z córek lorda Waldera. W Bliźniakach po zaślubinach okazuje się, że lordowie Walder Frey oraz Roose Bolton zawarli porozumienie z Tywinem Lannisterem. Większość ludzi Starków i Tullych zostaje zamordowana. W desperackiej próbie ratowania życia swego pierworodnego Catelyn grozi zabiciem jednego z potomków starego Freya, jednak próba w starciu z bezlitosnym lordem Walderem jest bezcelowa. Robb ginie na jej oczach. W rozpaczy Catelyn rozszarpuje paznokciami swoją twarz.

Mogli z nią zrobić, co zechcą; uwięzić ją, zgwałcić, zabić, to nie miało znaczenia. Żyła już zbyt długo i czekał na nią Ned. Bała się tylko o Robba. (…) Do Robba podszedł mężczyzna w ciemnej zbroi i jasnoróżowym, splamionym krwią płaszczu.

– Jaime Lannister przesyła pozdrowienia.

Przebił mieczem serce jej syna i obrócił ostrze w ranie. Robb złamał słowo, lecz Catelyn go dotrzymała. Pociągnęła mocno za włosy półgłówka i zaczęła piłować mu szyję, aż ostrze zgrzytnęło o kość. (…) Wreszcie ktoś wyrwał nóż z rąk Catelyn. Spływające po policzkach łzy paliły ją niczym ocet. Dziesięć oszalałych kruków rozdzierało jej twarz ostrymi pazurami, wyrywało z niej pasma mięsa, pozostawiając głębokie bruzdy, które broczyły krwią. Czuła w ustach jej smak. To tak strasznie boli – myślała. Nasze dzieci, Ned, wszystkie nasze słodkie dzieci. Rickon, Bran, Arya, Sansa, Robb… Robb… proszę, Ned, proszę, niech to się wreszcie skończy, zrób coś, żeby przestało mnie boleć… Białe i czerwone łzy mieszały się ze sobą, aż jej twarz, twarz, którą kochał Ned, przerodziła się w krwawiącą, rozszarpaną maskę. Catelyn Stark uniosła dłonie, spoglądając na krew, która ściekała po jej długich palcach i nadgarstkach, spływając pod rękawy sukni. Czerwone robaki pełzły powoli po jej ramionach i pod ubraniem. To łaskocze. Roześmiała się na tę myśl tak gwałtownie, że aż zaczęła krzyczeć.

– Oszalała – powiedział ktoś. – Straciła rozum.

– Skończcie z nią – dodał ktoś inny. Czyjaś dłoń złapała ją za włosy, tak jak ona zrobiła to z Dzwoneczkiem. Nie, nie obcinajcie mi włosów – pomyślała. Ned tak je kocha. Potem poczuła na gardle stal, której dotyk był zimny i czerwony.[xx]

Martwe, nagie ciało Catelyn zostaje wrzucone do rzeki w drwinie z obyczajów pogrzebowych rodu Tullych. Trzy dni później odnajduje je na brzegu lord Beric Dondarrion, dowodzący Bractwem bez Chorągwi. Jednak to Nymeria pod kontrolą Aryi wyciąga na brzeg rzeki ciało zmarłej matki dziewczynki.

Rzeka pełna była intensywnych, wilgotnych zapachów, ale to nie one ją przyciągały. Wabiła ją ostra, czerwona woń zimnej krwi, słodki, mdły odór śmierci. Ścigała to coś tak, jak często ścigała czerwone jelenie pośród drzew. Na koniec dopadła je i zamknęła szczęki na bladym ramieniu. Potrząsnęła nim, by się poruszyło, lecz czuła wyłącznie smak śmierci i krwi. Była już jednak zmęczona i zdołała jedynie przyciągnąć to do brzegu. (…) Białe coś leżało w błocie twarzą do dołu. Martwe ciało było blade i pomarszczone, a z gardła ciekła zimna krew. Wstań – pomyślała. Wstań, jedz i biegaj z nami. Odwróciła głowę, słysząc konie. Ludzie. Zbliżali się pod wiatr, nie poczuła więc ich zapachu, byli już jednak prawie na miejscu. (…) Zostawiła białą, zimną zdobycz w błocie i czmychnęła, nie czując z tego powodu wstydu.

Rankiem Ogar nie musiał krzyczeć na Aryę ani potrząsać nią, by ją obudzić. (…)

– Jeśli chodzi o twoją matkę… – odezwał się potem Ogar.

– To już nieważne – odparła pozbawionym wyrazu głosem Arya. – Wiem, że ona nie żyje. Widziałam ją we śnie.[xxi]

Lord Błyskawica ulega błaganiom Harwina i przekazuje zwłokom w pocałunku ogień i życie R’hllora. Tak oto rodzi się Pani Kamienne Serce. Istota straszna, bezlitosna i przesiąknięta żądzą zemsty za Krwawe Gody.

Gdy ruszyła w jego stronę, banici rozstąpili się bez słowa. Kiedy opuściła kaptur, coś zacisnęło się mocno w piersi Merretta. Przez chwilę nie był w stanie zaczerpnąć oddechu. Nie. Nie. Widziałem, jak zginęła. Była już martwa całą dobę, nim rozebrali ją do naga i wrzucili ciało do rzeki. Raymund poderżnął jej gardło od ucha do ucha. Nie żyła.

Bliznę pozostawioną przez ostrze jego brata ukrywały płaszcz i kołnierz, lecz jej twarz wyglądała jeszcze gorzej, niż ją zapamiętał. Od długiego przebywania w wodzie ciało stało się miękkie niczym budyń, a skóra nabrała koloru zsiadłego mleka. Połowa włosów jej wypadła, a druga połowa stała się biała i krucha jak u zgrzybiałej staruchy. Rozoraną paznokciami twarz pokrywały strzępy skóry i czarna krew. Najstraszliwsze jednak były oczy. Widziały go i były pełne nienawiści.

– Nie może mówić – oznajmił mężczyzna w żółtym płaszczu. – Zbyt głęboko poderżnęliście jej gardło, cholerne skurwysyny. Ale pamięta. – Spojrzał na martwą kobietę. – Czy on tam był, pani? – zapytał. – Czy brał w tym udział?

Lady Catelyn ani na chwilę nie spuszczała z niego oczu. Skinęła głową.[xxii]

Spekulacje:

Czy po śmierci pozostało wiele z dawnej Catelyn? Jak wiele? Kim jest Pani Kamienne Serce, która nigdy nie sypia?

Robię się zgorzkniała – pomyślała Catelyn. – Nie cieszy mnie mięso ani miód, a śpiew i śmiech stały się dla mnie podejrzanymi nieznajomymi. Dla mnie zostały jedynie żal, pył i gorzka tęsknota. Tam, gdzie kiedyś miałam serce, zieje pustka.[xxiii]

Co planuje uczynić zmarła lady Catelyn? Odnaleźć Aryę? Odnaleźć Sansę? Czy szaleństwo rozpaczy ją rzeczywiście zniszczyło? Czy też kolejny raz uczyniło ją silniejszą?

Muszę być silniejsza – powtarzała sobie. (…) Jeśli wpadnę w rozpacz, żałoba mnie zniszczy.[xxiv]

Co czeka Catelyn poza zemstą? I poza śmiercią?

Catelyn zastanawiała się, jak ogromny byłby wodospad z jej łez, gdyby umarła.[xxv]

Czy może jej marzenia o możliwości porozumienia się z umarłymi spełniły się w przewrotny sposób?

Milczące siostry nie mówią z żywymi – pomyślała otępiała Catelyn. Niektórzy jednak twierdzą, że potrafią one rozmawiać z umarłymi. Jakże im tego zazdrościła…[xxvi]

W przecinającej jaskinię szczelinie ustawiono na kozłach stół. Siedziała za nim spowita w szary płaszcz z kapturem kobieta. W rękach trzymała koronę, diadem z brązu otoczony pierścieniem żelaznych mieczy. Wpatrywała się w nią, głaszcząc palcami klingi, jakby chciała sprawdzić ich ostrość. Pod kapturem błyszczały oczy. Szary był kolorem milczących sióstr, służebnic Nieznajomego. Brienne poczuła przebiegający wzdłuż kręgosłupa dreszcz.[xxvii]

Co planuje Bractwo bez Chorągwi pod przewodnictwem Kamiennego Serca? Pod Fairmarket Kamienne Serce odzyskuje koronę Robba z brązu i żelaza, a ser Ryman Frey i jego towarzysze kończą na stryczku. Co uczyni dalej Bractwo? Co zrobi Tom Siódemka w Riverrun? Czy ktoś z Bractwa jest w Bliźniakach? Kogo napotka jeszcze na swojej drodze Catelyn? Czy będzie to ktoś z jej bliskich? Stryj Brynden? Arya? Nymeria? Sansa? Rickon? Bran? A może będzie to Jon Snow? Czy przekaże komuś pocałunek i płomień życia? Minstrele zapewne ułożą o niej wiele mrocznych pieśni. O Pani Kamiennym Sercu. O Milczącej Siostrze. O Matce bez Miłosierdzia. O Wieszaczce.

Niech sobie mają swoje pieśni, jeśli dodaje im to odwagi – pomyślała Catelyn, bawiąc się srebrnym pucharem.[xxviii]

I cóż uczyni Catelyn z Jaimem Lannisterem? Jaki sąd czeka Królobójcę? Jaki los czeka Brienne? Jak potoczą się dalsze dzieje Catelyn? To dopiero przed czytelnikami.

Kobieta w szarych szatach nie odpowiedziała. Przyjrzała się mieczowi i dokumentowi, a potem popatrzyła na koronę z brązu i żelaza. Na koniec sięgnęła ręką do szyi, jakby chciała sama się udusić. Ale zamiast tego przemówiła… jej głos był słaby, urywany, udręczony. Zdawało się, że dobiega z gardła. Brzmieniem przypominał ochrypły charkot konającego.

To język potępionych – pomyślała Brienne. (…)

Lady Catelyn wbiła palce głęboko w gardło. Z jej ust posypały się słowa, zdławione, urywane i zimne jak lód.

– Powiedziała, że musisz wybrać – oznajmił człowiek z północy. – Weźmiesz miecz i zabijesz Królobójcę albo zawiśniesz za zdradę. Powiedziała: „miecz albo pętla”. Powiedziała: „wybieraj”.[xxix]

autor: Maegi

Przypisy

[i]               GRRM, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2012, rozdział 45: Catelyn (VI), strona 661.

[ii]              GRRM, Gra o tron, tłum. Paweł Kruk, wyd. Zysk i Ska 2011, rozdział 34: Catelyn (VI), strona 378.

[iii]             GRRM, Gra o tron, tłum. Paweł Kruk, wyd. Zysk i Ska 2011, rozdział 34: Catelyn (VI), strona 391.

[iv]            GRRM, Gra o tron, tłum. Paweł Kruk, wyd. Zysk i Ska 2011, rozdział 6: Catelyn (II), strona 72.

[v]                                                   GRRM, Nawałnica mieczy: Krew i złoto, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2014, rozdział 79: Jon (XII), strona 534.

[vi]              GRRM, Nawałnica mieczy: Stal i śnieg, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2013, rozdział 20: Catelyn (III), strony 309-310.

[vii]           GRRM, Nawałnica mieczy: Krew i złoto, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2014, rozdział 45: Catelyn (V), strona 30.

[viii]          GRRM, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2012, rozdział 30: Arya (VII), strona 473.

[ix]              GRRM, Nawałnica mieczy: Stal i śnieg, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2013, rozdział 20: Catelyn (III), strony 319-320.

[x]              GRRM, Gra o tron, tłum. Paweł Kruk, wyd. Zysk i Ska 2011, rozdział 14: Catelyn (III), strona 139.

[xi]             GRRM, Nawałnica mieczy: Stal i śnieg, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2013, rozdział 14: Catelyn (II), strona 224.

[xii]            GRRM, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2012, rozdział 45: Catelyn (VI), strona 659.

[xiii]           GRRM, Nawałnica mieczy: Krew i złoto, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2014, rozdział 80: Sansa (VII), strony 557-558.

[xiv]           GRRM, Gra o tron, tłum. Paweł Kruk, wyd. Zysk i Ska 2011, rozdział 34: Catelyn (VI), strona 377.

[xv]            GRRM, Gra o tron, tłum. Paweł Kruk, wyd. Zysk i Ska 2011, rozdział 59: Catelyn (IX), strona 670.

[xvi] GRRM, Starcie Królów, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2012, rozdział 22: Catelyn (II), strona 342

[xvii]          GRRM, Starcie Królów, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2012, rozdział 33: Catelyn (IV), strona 506

[xviii]         GRRM, Uczta dla wron: Cienie śmierci, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2015, rozdział 9: Brienne (II), strona 190.

[xix]           GRRM, Nawałnica mieczy: Krew i złoto, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2014, rozdział 45: Catelyn (V), strona 28.

[xx]            GRRM, Nawałnica mieczy: Krew i złoto, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2014, rozdział 51: Catelyn (VII), strony 117-118.

[xxi]           GRRM, Nawałnica mieczy: Krew i złoto, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2014, rozdział 65: Arya (XII), strona 316.

[xxii]          GRRM, Nawałnica mieczy: Krew i złoto, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2014, Epilog: Merrett Frey, strony 576-577.

[xxiii]         GRRM, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2012, rozdział 55: Catelyn (VII), strona 789.

[xxiv]         GRRM, Nawałnica mieczy: Krew i złoto, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2014, rozdział 45: Catelyn (V), strona 29.

[xxv]          GRRM, Gra o tron, tłum. Paweł Kruk, wyd. Zysk i Ska 2011, rozdział 40: Catelyn (VII), strona 450.

[xxvi]         GRRM, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2012, rozdział 39: Catelyn (V), strona 581.

[xxvii]        GRRM, Uczta dla wron: Sieć spisków, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2015, rozdział 42: Brienne (VIII), strona 362.

[xxviii]       GRRM, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2012, rozdział 45: Catelyn (VI), strona 668.

[xxix]          GRRM, Uczta dla wron: Sieć spisków, tłum. Michał Jakuszewski, wyd. Zysk i Ska 2015, rozdział 42: Brienne (VIII), strony 364, 366.

Artykuł Catelyn Stark pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Ma dwanaście lat, duże niebieskie oczy, które wydają się prawie granatowe, i jasne włosy, raczej mysie niż miodowe. Jest nieśmiały ale dobroduszny.

Przedakcja

Od siódmego roku życia służy Bericowi Dondarrionowi. Początkowo jest paziem, gdy ma dziesięć lat, zostaje giermkiem. Kiedyś zdobył nagrodę za trafienie kopią w pierścienie.

Gra o tron

Edric obserwuje turniej namiestnika. Zauważa Sansę Stark i odnotowuje, że ser Loras ofiarował jej różę. Widzi też Neda Starka, ale nie śmie do niego podejść, bo nie wie, o czym mogliby rozmawiać.

Nawałnica mieczy

Edric pomaga lordowi Dondarrionowi zdjąć napierśnik przed jego walką z Ogarem.

Podczas późniejszej podróży rozmawia z Aryą. Wspomina, że jego mamką była Wylla, matka Jona Snow. Opowiada, że był wraz z Dondarrionem przy Brodzie Komendanta i, gdy trafiony kopią lord Beric wpadł do rzeki, wyciągnął go z wody a później pilnował z mieczem w dłoni. Arya wypytuje go, czy zabił kiedyś człowieka. Chłopak wyjaśnia, że ma dopiero dwanaście lat.

Młody Ned wspomina również historię Ashary Dayne, jego ciotki, o której opowiadano, że rzuciła się z wieży z powodu złamanego serca. W tę romantyczną historię miał być czynnie zaangażowany ojciec Aryi.

(aw)

Artykuł Edric „Ned” Dayne pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

1. Sandor Clegane żyje

O ile większość fanów przyjmowała za pewnik, iż Jon Snow pojawi się jeszcze na kartach powieści, o tyle co do losów Ogara takiej pewności nie było. Część czytelników na podstawie wskazówek przemyconych przez Martina w „Uczcie dla wron” była przekonana, że Sandor przeżył i odnalazł spokój na Milczącej Wyspie (polecamy artykuł Luizy na ten temat), część zaś uznała iż Ogar umarł i młodszego Clegane’a nie ma między żywymi.
Twórcy serialu długo trzymali fanów w niepewności. Przecieki z planu skupiły się na osobie Jona Snow i w zasadzie jedyną plotką która mogła potwierdzać powrót Ogara był fakt zakwaterowania Rory’ego McCanna (aktor grający Sandora) w tym samym hotelu, w którym mieszkała serialowa ekipa. Przyznacie sami, słaba to poszlaka.
Odrobinę nadziei w fanowskie serca wlał Ian McShane, który przyznał w jednym z wywiadów, iż pojawia się w epizodycznej roli w serialu „Gra o tron”, a jego zadaniem jest przywrócenie do życia jednego z lubianych bohaterów. Fani szybko wydedukowali iż McShane może grać Starszego Brata, a bohaterem o którym była mowa będzie właśnie Sandor Clegane. Ku wielkiej radości #teamSandor odcinek siódmy serialu potwierdził te przypuszczenia.

Jak już mowa o teoriach związanych z Sandorem to odnotować należy, iż sezon szósty przekreślił fanowskie nadzieje na pojedynek braci, zwany przez fanów Cleganebowl. Książka i serial wątek ten prowadziły zgodnie – królowa Cersei chociaż odbyła pokutny marsz to nie otrzymała pełnego rozgrzeszenia. Aby ostatecznie udowodnić swoją niewinność (lub potwierdzić prawdziwość zarzucanych przez Wiarę win) Cersei będzie musiała odbyć próbę walki, a raczej próbę tę odbędzie w jej imieniu reprezentujący ją rycerz. Zgodnie z prawem królową reprezentować będzie jeden z królewskich gwardzistów. Oczywistym jest, iż Cersei wskaże ser Roberta Stronga jako swego reprezentanta (zaś skądinąd wiadomo że Robert Strong to nikt inny jak ożywiony magią Qyburna Gregor Clegane). Kto będzie reprezentował Wiarę? fani mieli kilka pomysłów, włącznie z wytypowaniem do tej roli Lancela Lannistera, ale równie często wysuwano kandydaturę Sandora. Ogar wśród zakonników miał przewartościować swoje życie i być może jako osoba bardziej zaangażowana religijnie zgodziłby się reprezentować podczas pojedynku Wielkiego Wróbla. Jak już wiemy, w serialu sytuacja nieco się skomplikowała, Tommen wydał edykt zabraniający sądów bożych, w efekcie czego Cersei zdecydowała się na użycie przemocy. Prawdopodobnie i w książce konflikt między Cersei Lannister a Wielkim Wróblem zostanie rozstrzygnięty inaczej niż przez pojedynek reprezentantów. Na spotkanie braci Clegane fani muszą jeszcze poczekać.

2. Benjen Stark się odnajdzie

Uwielbienie fanów dla stryja Benjena jest niesamowite, zważywszy na to, iż jest to postać z odległego planu, która zniknęła z kart powieści na początku tomu pierwszego (a mówimy o Pieśni Lodu i Ognia, przez którą przewijają się setki bohaterów). Jedyną osobą, która Benjena regularnie wspomina i ma nadzieję na jego powrót jest Jon Snow, a równie wytrwale pojawienia się sympatycznego zwiadowcy wypatrują czytelnicy. Fani spekulowali, iż być może Benjen jest Zimnorękim, ale ta teoria miała tyle samo zwolenników co przeciwników. W serialu Benjen Stark faktycznie powraca, ratując Brana oraz Meerę przed atakiem poddanych Nocnego Króla. Potwierdziły się obawy czytelników twierdzących, iż Benjen zginął za Murem, ale dobra wiadomość jest taka, że w odróżnieniu od pozostałych zwiadowców zabitych przez Innych Benjen nie przeistoczył się w zombie, nie zatracił własnej osobowości ani wspomnień i nadal walczy po stronie ludzkości.

3. „Hodor” nie jest przypadkowym słowem, ale ma swoje znaczenie

Słowo „hodor” uparcie powtarzane przez Waldera zwanego Hodorem od dawna było dla fanów zagadką. Czy „hodor” coś oznacza, czy też jest przypadkowym słowem podchwyconym przez nieco opóźnionego w rozwoju chłopca stajennego? Jeden z najbardziej przejmujących odcinków sezonu szóstego przyniósł odpowiedź i na to pytanie. „Hodor” to zniekształcone „hold the door”, a osobą odpowiedzialną za upośledzenie Hodora jest Bran Stark. Co ciekawe, na jednym z tematycznych for wiele lat temu pewien fan zaproponował taką właśnie interpretację słowa „hodor”.

4. Rickon Stark nie dożyje końca sagi, zaś Arya mimo szkolenia w Domu Czerni i Bieli pozostanie sobą

Książkowe i serialowe dzieje Rickona Starka podążają odrębnymi torami od dość dawna. W książce straciliśmy go z oczu pod koniec „Starcia królów”, a dzięki niememu giermkowi imieniem Wex wiemy, iż wraz z Oshą zamierzał ukryć się na Skagos. Lord Manderly wysyła Davosa po Rickona, gdyż sprowadzenie prawowitego spadkobiercy Neda Starka jest warunkiem przejścia na stronę Stannisa sił Białego Portu.
W serialu Osha rozstała się z Branem znacznie później, a schronienia zamierzała szukać u Umberów. Nie był to najlepszy pomysł, gdyż w serialu Umberowie są zwolennikami Boltonów, a na dodatek nie grzeszą inteligencją i nadzwyczaj łatwo pozbywają się swej najlepszej karty przetargowej. W tym układzie śmierć Rickona była kwestią czasu. Wprawdzie George Martin twierdzi, że serial i książka będą podążać różnymi ścieżkami do tego samego zakończenia i że postacie które zginęły w serialu niekoniecznie spotka śmierć w książce, ale przyznawał także iż źle mu się pisze dziecięcych bohaterów. Prawdopodobnie więc serialowe losy Rickona stanowią wskazówkę, iż bohater ten nie dożyje do końca sagi.

Arya Stark, która podczas szkolenia w Domu Czerni i Bieli usiłuje przekonać swych nauczycieli, iż wyzbyła się swojej osobowości pozostaje w głębi serca Aryą. Dziewczynka przybiera różne imiona, wdziewa łachmany, pozwala odebrać sobie wzrok a nawet zakłada twarze innych osób, ale cały czas pozostaje sobą. Sezon szósty potwierdził teorie fanów przekonanych, iż szkolenie człowieka bez twarzy to tylko etap w życiu Aryi, która powróci do Westeros by wykreślić pozostałe nazwiska ze swojej listy.

5. R+L=J

Teoria, która w zasadzie stała się kanonem.
Zagadka pochodzenia Jona Snow stanowi jeden z głównych motywów sagi. Eddard Stark, który trzymał się sztywno wersji iż Jon jest jego synem zrodzonym z nieprawego łoża najwyraźniej nie przekonał czytelników. Wśród licznych fanowskich teorii teza iż Jon jest synem Lyanny Stark i Rhaegara Targaryena zalicza się do najpopularniejszych, najstarszych i najlepiej „udokumentowanych”. Teorii R+L poświęcimy wkrótce osobny artykuł, natomiast serial potwierdził fanowskie podejrzenia w 99 procentach. Sprawdziło się podejrzenie, iż Lyanna zmarła w wyniku okołoporodowych komplikacji, zaś mały Jon jest synem nie Neda, a jego siostry. Nie uzyskaliśmy wprawdzie odpowiedzi na pytanie, kto jest ojcem dziecka, ale z wypowiedzi Lyanny („Jeśli Robert się o tym dowie… Wiesz co zrobi. Musisz go chronić”) wynika jasno, że ojcem jest osoba której nie darzy sympatią jej narzeczony, Robert Baratheon. Fani od lat są przekonani, iż ojcem Jona jest Rhaegar Targaryen. Po ostatnim odcinku „Gry o tron” jest to niemal pewne, ale znów – na ostateczne rozstrzygnięcie trzeba poczekać do kolejnego sezonu, lub liczyć na to, iż w międzyczasie Martin opublikuje tom szósty i tam rozwiąże między innymi i tę zagadkę.

Wzajemne zależności między książką a serialem są niepowtarzalne, a sytuacja w której serial zdradza dalszy rozwój akcji kultowej powieści jest bezprecedensowy. Już teraz można stwierdzić, że czytanie „Wichrów zimy” będzie bardzo ciekawym doświadczeniem, gdyż rzeczywistość serialowa przenika się z rzeczywistością książkową, zmieniając nie tylko opowiadaną historię ale i motywacje poszczególnych bohaterów. Serial potwierdził niektóre fanowskie teorie i pogrzebał inne (oprócz wspomnianego wyżej sądu bożego z udziałem Clegane’ów i sugestii iż Stannisowi nie uda się zdobyć Żelaznego Tronu, serial zaorał wątek dornijski, a wraz z nim Dornish Master Plan). Szósty sezon serialu „Gra o tron” przyczynił się też do powstania kolejnych teorii, z których do najciekawszych należy przypuszczenie, że Bran Stark był w stanie wpływać na historię i mimowolnie przyczynił się do szaleństwa Aerysa.

(aw)

Artykuł Fanowskie teorie potwierdzone przez sezon 6 „Gry o tron” cz. II pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Kim jest psychopata? Większości z nas słowo to kojarzy się ze seryjnymi mordercami, sadystami, gwałcicielami, zamachowcami i wszelkiego rodzaju „złem”. Jednak prawdziwi psychopaci nie zawsze są brutalni i okrutni. Wręcz przeciwnie! Potrafią wykazywać wiele zalet! Istnieje w psychologii takie pojęcie, jak skala szaleństwa i każdy z nas ma na niej swoje miejsce.

Psychopaci są nieustraszeni, pewni siebie, charyzmatyczni, bezwzględni i skupieni na celu – brzmi bardzo znajomo, prawda?
W „Pieśni Lodu i Ognia” oraz serialu „Gra o tron” bohaterowie, którzy chcą zdobyć Żelazny Tron muszę właśnie posiadać ten zestaw cech, niezbędnych do osiągnięcia władzy nad królestwem. Dlatego u George’a R. R. Martina mamy przekrój wszelkiego rodzaju osobowości psychopatycznych: od tych „klasycznych” pokroju Ramsaya Snow, po tych bardziej subtelnych i wyrafinowanych, jak Tywin Lannister. Podejrzewam, że sam Martin ma coś z psychopaty…

Jakim cechami charakteryzuje się osobowość psychopatyczna? Przede wszystkim, nawet w najbardziej ekstremalnych sytuacjach prawdziwy psychopata nie odczuwa strachu i smutku. Dlaczego tak jest? Psychopata uważa, że jemu nic nie może wyjść na złe, wszystko ZAWSZE musi wyjść na dobre. Psychopata potrafi każdą swoją sytuację obrócić na swoją korzyść. W Pieśni Lodu i Ognia mamy wiele przykładów takiego zachowania. Mistrzem wychodzenia z sytuacji bez wyjścia jest niezastąpiony lord Casterly Rock – Tywin Lannister. Potrafi on nawet w kryzysowych sytuacjach, takich jak przegrywanie wojny, obrócić wszystko na swoją korzyść. Pomaga mu w tym „instynkt drapieżcy”, który wyczuwa słabość przeciwnika i wykorzystuje ją przeciwko niemu. Nie każda jednostka jest zdolna do posunięcia się do tak brutalnych i bezwzględnych czynów jak Krwawe Gody, aby osiągnąć swój cel, przy czym Lannister nawet nie ubrudził swoich rąk sprytnie manipulując lordem Freyem. Aż przechodzą ciarki…

Kolejną cechą, która wyróżnia osobowość psychopatyczną, to niezwykła zdolność udawania kogoś normalnego i zwyczajnego, chociaż za fasadą bije zimne jak lód serce bezwzględnego, twardego jak skała drapieżcy. Ten kamuflaż pozwala im zmyślnie manipulować ludźmi oraz zdobywać ich zaufanie. Robb Stark  za jednego ze swoich najbardziej zaufanych doradców uważał lorda Boltona. Nie wyczuwał w nim nic niepokojącego i złowieszczego, ponieważ jego chorąży niczym się nie zdradził. Jednak gdy nadarzyła się okazja lord Dreadfort zdradził go bez mrugnięcia okiem dla swoich korzyści. Dzięki tym samym zdolnościom Joffrey Baratheon tak łatwo zmanipulował Sansę Stark. Psychopaci jeśli tylko chcą potrafią być bardzo czarujący (poczytajcie chociażby o Tedzie Bundym). K. Dutton  uważa, że nasza fascynacja nimi wynika w dużym stopniu z faktu, że uwielbiamy iluzję, rzeczy, które na pozór wydają się normalne, ale kiedy im się bliżej przyjrzeć, prawda jest zupełnie inna…

Nawet jeśli „ofiara” zaczyna coś zauważać, dostrzegać jakieś niepokojące sygnały, zauroczenie i fascynacja tą osobą jest silniejsza. Zaczyna odsuwać od siebie te alarmujące myśli. Sansa widząc, jak Joff traktuje jej siostrę i syna rzeźnika nie potrafi „wyrwać się” z uroku księcia – tak silnie działa czar psychopaty. Wiele ocalonych ofiar morderców wypowiada się o nich w superlatywach. Być może dlatego, że wiele z cech jakimi wyróżniają się psychopaci – ofiary same by chciały posiadać… Psychopaci wykorzystują naszą słabość – na pierwszy rzut oka prezentują się świetnie, potrafią wykorzystać swój czar, charyzmę i nienaganny psychologiczny kamuflaż, by odwrócić naszą uwagę od swojej prawdziwej natury. Bo chociaż anomalia kryje się tuż przed naszym nosem, otumania nas ich aura.
Dla psychopaty słowa i język nic nie znaczą. Nie ma w nich emocji.  Kiedy Joff mówił Starkównie, że ją kocha, to dla niego znaczyło to tyle co „podaj mi kielich wina” – a młode dziewczyny lubię piękne słowa…

Osobowość psychopatyczną wyróżnia także doskonała spostrzegawczość. Umiejętność ta pomaga im wybrać odpowiednią ofiarę z tłumu. Ted Bundy w jednym z wywiadów powiedział, że swoje ofiary wybierał na podstawie chodu. Badania wykazały, że to prawda – osoby, które przejawiają cechy ofiary: mają niską samoocenę, są niepewne siebie, uległe, podatne na manipulację, itp. chodzą w specyficzny sposób. Ludzie o wysokim wskaźniku psychopatii bardzo dobrze potrafią identyfikować bezbronność. Jeszcze lepsi są w tym kliniczni psychopaci… po prostu wiedzą na co patrzeć.
Dlaczego Ramsay torturował Theona? Jest psychopatą to oczywiste! Lubił sprawiać ból i mógł to robić bezkarnie. Ale dlaczego po torturach, po prostu go nie zabił? Bo wyczuł, że Greyjoy to „urodzona” ofiara – idealny kandydat na Fetora. Theon, najmłodszy w rodzinie, najmniej kochany, oddany, jako zakładnik do wrogiego rodu, zawsze czuł się niedoceniany i nieakceptowany przez środowisko, w którym żył. Pod płaszczykiem arogancji i buty, krył się człowiek tak naprawdę bezbronny o zaburzonej samoocenie, dlatego też Ramsay go złamał. Fetor jest uległy i będzie taki, dopóki jego zachowanie pozwoli mu uniknąć kary.

Więc co powoduje, że jedni ludzie z cechami psychopatycznymi stają się, np. wybitnymi chirurgami, a inni stają się mordercami? Bądź, jak w przypadku PLiO: ktoś staje się Tywinem, albo Górą. Jak twierdzi Morrison, na los psychopatów ma wpływ wiele czynników: dziedziczone geny, pochodzenie, edukacja, inteligencja i okazje oraz jak jednostka na nie reaguje.

Jakie są podstawowe cechy charakterystyczne dla osobowości psychopatycznej?
1. duże poczucie własnej wartości
2. siła perswazji
3. powierzchowny czar
4. bezwzględność
5. brak wyrzutów sumienia
6. mniejsze odczuwanie emocji i uczuć
7. umiejętność manipulowania innymi

Zauważcie, że kombinacja któryś z wymienionych wyżej cech charakteryzuje liderów i przywódców.
Każda z pretendujących o tron Westeros postaci posiada jakiś zestaw tych cech: Tywin Lannister, Stannis Baratheon, Daenerys Targaryen, Roose Bolton – każde z nich wyróżnia jakiś psychopatyczny atrybut, niektórych posiadają ich cały zestaw. Każda z tych postaci jest skupiona na celu, czyli zdobyciu, jak największej władzy. Zbędne uczucia mogłyby popsuć im interesy. Jak Tywin wygrałby wojnę gdyby przejmował się losem weselników na Krwawych Godach?, jak Dany miałaby wyzwalać niewolników i wymierzać sprawiedliwość Panom, gdyby myślała o nich jak o ludziach a nie potworach, jak Roose zdradziłby Robba, gdyby przejmował się swoim honorem i jak Stannis zyskałby przychylność Pana Światła nie paląc kilku nieszczęśników na stosie?
Psychopaci są nieustraszeni, pewni siebie, charyzmatyczni, bezwzględni i skupieni na celu, jednak nie zawsze lubią przemoc.  Sprawianie bólu nie wszystkim sprawia przyjemność, czasem jest to tylko środek do osiągnięcia celu. Śmierć Elli Martell i jej dzieci nie sprawiła Tywinowi Lannisterowi radość. Była niezbędna do wygrania rebelii. O zimnej kalkulacji lorda świadczy też jeszcze coś: potrafi sprytnie wykorzystywać innych, aby zachować czyste ręce. Tyrion, jego najmłodszy syn, który też posiada kilka cech psychopatycznych, nie wielbi przemocy, ale kiedy to konieczne nie waha się przerobić pewnego minstrela na gulasz. Wie, że czasem przemoc jest niezbędna aby bronić własnych interesów i nie waha się jej używać.
Oczywiście przytoczone przykłady nie mają udowodnić, że wszystkie postacie z Sagi są psychopatami, czy mają niezłe zadatki aby nimi się stać. Artykuł ten jest próbą udowodnienia, że posiadanie cech psychopatycznych może przynosić jednostce, która je posiada, korzyści. Istnieją różne obszary tego zaburzenia, każdy z bohaterów znajduje swoje miejsce na peryferiach psychopatii, ale tylko niewielka mniejszość ulokuje się w ścisłym centrum.

Doskonałym przykładem balansowania na tej granicy jest Varys zwany Pająkiem. Nawet pod presją swoich interesów (np. rozkaz króla Roberta aby zabić Dany) okazuje tyle empatii co wulkany zalewające lawą Valyrię. Nie zachowuje się jednak agresywnie, czy antyspołecznie. Ba! nie jest pozbawiony sumienia – współczuje Nedowi Starkowi i Tyrionowi Lannisterowi ich losu. Inna sprawa, że widzi w nich narzędzie do ocalenia „królestwa” i swoich interesów.
Wiadomo, że jeśli ktoś posiada 2-3 cechy psychopatyczne znajduje się bliżej niebezpiecznej sfery niż osoba, która nie ma żadnej, ale daleko mu do centrum ludzi, którzy mają cały arsenał tych atrybutów.
Czy więc możemy się jakoś bronić przed tymi niebezpiecznymi drapieżcami? Rozpoznać ich w tłumie? Badani pokazują, że tak. Częściej tą umiejętność przejawiają kobiety. W obecności prawdziwego psychopaty czujemy mrowienie na karku, dyskomfort i niepokój. Lady Catelyn Stark od początku czuła niechęć do lorda Boltona, nie ufała mu. Niepokoiły ją jego zimnie i czujne oczy. Ciekawostka: osoby przejawiające silnie cechy psychopatyczne mrugają rzadziej niż osoby „normalne”. Psychologowie uważają, że ma to związek z wzmożoną koncentracją i skupieniem.
A co z uczuciami? Empatią? Czy psychopata naprawdę niczego nie czuje? Zdania są podzielone. Niektórzy badacze uważają, że psychopaci czują emocje, np., strach, ale robią to inaczej. Newman, mówi: „Ludzie sądzą, że psychopaci są bezduszni i pozbawieni strachu, ale moim zdaniem to coś więcej. Gdy skupimy ich uwagę na zagrożenia, osobnicy psychopatyczni okazują normalną reakcję emocjonalną. Ale jeśli ją skierujemy na coś innego, stają się całkowicie niewrażliwi na emocje”.
Dlatego tak łatwo było Daenerys Targaryen ukrzyżować Wielkich Panów – skupiła się na wymierzaniu sprawiedliwości a nie na uczuciach tych ludzi, czy ich rodzin. Kobieta, która okazuje tyle współczucia niewolnikom, nie ma go ani trochę dla handlarzy i ich bliskich. Podobnie jest z wymierzaniem sprawiedliwości u Stannisa Baratheon’a, dla którego czarne to czarne, a białe to białe. Davos, jego namiestnik (a kiedyś przemytnik) uratował go i jego ludzi przed śmiercią głodową podczas oblężenia Końca Burzy, był przy tym jednak przemytnikiem więc należało go także ukarać. Stannis postawił wyżej „działanie” niż emocje. Psychopaci nie odczuwają emocji i uczuć, nie zauważają ich u innych, ponieważ odgradzają się od wszystkiego, co „nie ma znaczenia”, kiedy skupiają się na zadaniu prowadzącym na natychmiastowej nagrody.

Wróćmy jeszcze na chwilę do empatii. Czy ludzie o skłonnościach psychopatycznych ją odczuwają? Odpowiedź brzmi: tak! Zdolność empatii pozwala wczuć się w sposób myślenia swojej ofiary – patrzeć jej oczami, przewidywać jej ruchy i sposób postępowania (ucieczki).
Najlepsi stratedzy w grze o Westeros bez wątpienia posiadają tą umiejętność: lord Lannister, lord Bolton, Varys, czy Petyr Baelish (Littlefinger) to osoby, które znają bardzo dobrze ludzką naturę i potrafią wyczuwać słabości innych. Moim zdaniem, jednak najlepszym strategiem (i najbardziej cierpliwym) może okazać się książę Doran Martell. Jeśli teoria o Dornijskim Wielkim Planie okaże się prawdziwa…
Bohater ten nie wykazuje dużo atrybutów psychopaty, potrafi jednak być konsekwentny w dążeniu do celu oraz potrafi wykorzystać swoją zdolność empatii dla własnych korzyści.

Empatia daleka jest od jednolitości. Psychologowie zwracają uwagę na to, że przejawia ona cechy schizofreniczne. Istnieją dwa typy empatii: Zimna i Gorąca (nasuwa się tu skojarzenie z duetem Lód i Ogień). Zimna empatia charakteryzuje się podejściem zdroworozsądkowym i racjonalnym myśleniem. Gorąca empatia to centrum emocji i kierowanie się uczuciami.
Umiejętność rozróżniania tych dwóch typów empatii, pozwala nam dostrzec w jakich sytuacjach i jak dana postać z książek bądź serialu odczuwa. Dzięki zimnej empatii psychopaci stają się elitą, która bez problemy rozszyfrowuje ludzkie charaktery.
Dobrym przykładem „z życia” posługiwania się tą empatią jest zawód snajpera.  umiejętność ta pozwala na wykonywać zadania bez mrugnięcia okiem. Społeczeństwo potrzebuje osób, które wykonują za nie „brudną robotę”. Kogoś kto nie zadaje trudnych pytań, podejmuje krytyczne decyzje i wystawia się na cios.
Góra, Bronn, Krwawi Komedianci, a nawet Gwardia królewska muszą wykazywać się bezwzględnością.
Po tych rozważaniach można dojść do wniosku, że pojęcie psychopatii stoi bardzo blisko utylitaryzmu. Twórcy tego pojęcia pisali: „Miarą dobra i zła jest jak największe szczęście największej liczby ludzi” (Benthama).
Przykładem z Sagi może być konflikt Stannisa z Davosem, który nazwałam „dylematem bękarta”: skazanie na śmierć bękarta króla Roberta dla magii Kobiety w Czerwieni – Edrica Storm. Tu także posłużę się cytatem: „Co znaczy życie jednego bękarta wobec całego królestwa?” – Jedyny Prawowity Król Siedmiu Królestw wykazał się tu podejściem arcy- zdroworozsądkowym, stawiający dobro królestwa wyżej niż życia jednostki.

Badania psychologów i psychiatrów wykazały, że niektóre cechy psychopatyczne, takie jak: czar, egocentryzm, dar przekonywania, niezależność i skupienie na celu mogą się przydać w biznesie. A kto jest największym „biznesmenem” królestwa, oczywiście Petyr „Mały Palec” Baelish! Postać, która nigdy nie wchodzi na pierwszy plan, za to za kulisami wprowadza swoją teorię chaosu. Nie można mu odmówić nieprzeciętnej inteligencji, ale ta zdolności to tylko miły dodatek. Petyr bez skrupułów pokonuje swoją wędrówkę na szczyt na plecach innych: Arrynów, Lannisterów, Tyrellów. Najzabawniejsze jest to, że osoby, które „Paluch” wykorzystuje, są święcie przekonane, że to one posługują się nim! Czytelnik/widz jednak widzi i wie, że jest zupełnie inaczej… magia psychopaty.

Psychopatę naprawdę nie obchodzi, co inni myślą o nim, a szczególnie o jego metodach działania:
1. Tywin Lannister, który z zimną krwią pozbył się Reynów, wydał rozkaz zabicia  żony i dzieci księcia Rhaegara oraz zorganizował Krwawe Gody.
2. Ramsey Snow/Bolton i jego sposób „przesłuchiwania” więźniów (nie mówiąc o tym, jak potraktował swoją żonę, lady Hornwood… )
3. Stannis Baratheon, który za nic ma opinię innych ludzi oraz sposób wymierzania przez niego sprawiedliwości.
4. Sandor „Ogar” Clegane, nie baczący o swoje „dobre imię”, zdolny posiekać na kawałki każdego, kto stanie mu na drodze: nieważne czy na rozkaz swojego pana ma zabić niewinnego chłopca, czy w obronie dziewczyny zabić kilku prostaków.

Ta cecha powoduje, że są oni postrzegani raz jak rozpruwacze, a innym razem, jak ręka sprawiedliwości. Predysponuje to nie tylko do okrucieństwa, ale także heroizmu – zależy jaką drogę wybierze dana osoba.
Gdzie na tej skali szaleństwa plasuje się Arya Stark? Przypadek Aryi jest tak samo skomplikowany, jak pojęcie psychopatii. Zarówno na zachowanie i osobowość dziewczyny, jaki i psychopatię składają się cztery wymiary: interpersonalny, afektywny, behawioralny i antyspołeczny – jeśli te czynniki są „nastawione” na maksimum tworzą osobowość psychopatyczną. Arya wyróżnia się wśród Starków. Ją z całego rodzeństwa cechuje najbardziej „wilcza natura”. Butność, upartość i inteligencja są to cechy charakterystyczne dla Starkówny. Po tragicznych wydarzeniach, które spotkały jej rodzinę, u wilczycy uaktywniły lub wzmocniły się takie cechy, jak: nieustraszoność, zdolność manipulacji i kłamstwa, duża odporność psychiczna i wyjątkowe skupienie na celu, którym jest zemsta na wszystkich, którzy skrzywdzili ją i jej bliskich. Są to przymioty osobowości psychopatycznej. Dzięki tym zdolnościom Arya mogła przetrwać najtrudniejszy okres w swoim życiu, jednocześnie cechy te zaczęły dominować w jej osobowości, co mogło zaburzyć jej rozwój.
Arya przechodzi ciężki kryzys tożsamości – spotęgowany przez środowisko, w którym się znajdowała (np., Harrenhal, wędrówka z Ogarem) i w którym aktualnie się znajduje (Dom Czerni i Bieli, gdzie musi wyrzec się swojego pochodzenia).

Spowodować to mogło u niej antyspołeczne zaburzenie osobowości: APD. Zaburzenie to jest definiowane jako „utrwalony wzorzec braku poszanowania i pogwałcania praw innych ludzi, który pojawia się w dzieciństwie lub wczesnej adolescencji i utrzymuje się w dorosłości”. Aby stwierdzić, czy dana osoba przejawia APD trzeba sprawdzić, czy przejawia następujące kryteria:
1. Nieprzestrzeganie norm społecznych wymuszających zachowanie zgodne z prawem.
2. Brak szacunku dla prawdy (np. powtarzające się kłamstwa, używanie fałszywych nazwisk, pseudonimów, oszukiwanie ludzi dla zysku).
3. Impulsywność lub brak powodzenia w planowaniu.
4. Drażliwość i agresywność (bójki, napady).
5. Lekkomyślne lekceważenie bezpieczeństwa własnego i innych ludzi.
6. Trwała nieodpowiedzialność.
7. Brak żalu z powodu złych uczynków (obojętność na wyrządzanie innym krzywdy, znęcanie się nad nimi, okradanie ich lub szukanie racjonalizacji dla takich czynów.
WYSTARCZY SPEŁNIAĆ co najmniej 3 KRYTERIA ABY STWIERDZIĆ, ŻE OSOBA PRZEJAWIA APD
Według mnie Arya spełnia co najmniej trzy kryteria: drugie, trzecie, czwarte i siódme.
Ad.2 Arry, Łasica, Nan to tylko nieliczne imiona jakie przyjmowała dziewczyna w swojej niebezpiecznej wędrówce przez Westeros i Wąskie Morze. Oczywiście używała ich aby przetrwać, jednak łatwość z jaką okłamywała innych świadczy o jej niezwykłej zdolności do konfabulacji i manipulacji innymi ludźmi oraz otoczeniem. Zawsze kłamstwa te działały na jej korzyść.
Ad.3 Impulsywność to chyba najbardziej specyficzna cecha „wilczej natury” u niektórych Starków. Arya wielokrotnie podczas wędrówki z Ogarem udowodniła, że cierpliwość nie jest jej mocną stroną. Często najpierw działa nie myśląc o konsekwencjach swoich czynów. Dobrymi przykładami takiego zachowania jest wydanie wyroków śmierci na trzy osoby, które miał wykonać Jaqen H’ghar lub zaatakowanie Joffreya i wyrzucenie jego miecza do wody.
Ad.4 To kryterium wiąże się bezpośrednio z poprzednim. Arya często wdawała się w bójki, chociażby z Gorącą Bułką, nawet kiedy przeciwnik był większy i silniejszy – nie czuła przed nim strachu.
Ad.7 Arya nie odczuwała żalu kiedy wydawała wyroki w Harrenhal, kiedy „ugotowała” łasicową zupę, czy porzuciła Ogra bez daru łaski śmierci – w jej mniemaniu w tych czynach nie było nic złego, ponieważ ludzie, którym wyrządziła krzywdę, byli źli. Nie można się z nią nie zgodzić, nie były to święte osoby, ale każdy „normalny” człowiek czyniąc coś złego drugiej osobie (nieważne jaka ona by była) czuje wyrzuty sumienia.

Nie możemy stwierdzić czy Arya posiadała cechy APD i psychopatyczne od początku, czy „włączyły” się one pod wpływem niekorzystnych czynników środowiskowych. Osobiście uważam, że tkwiły w dziewczynie od zawsze. Dowodem może być porównanie Aryi i Sansy – obydwie Starkówny znalazły się w bardzo złej sytuacji zagrażającej życie i obydwie zachowały się zgoła inaczej. Sansa przyjęła za swoją zbroję uprzejmość, młodsza siostra postawiła na Igłę. Dzięki swoim psychopatycznym zdolnościom Arya przetrwała najgorsze, natomiast Sansa… może dopiero pokaże nam swoją „wilczą naturę”.

Dla American Psychiatric Association APD i psychopatia to jedno i to samo zaburzenie. W opozycji to tego stwierdzenia stoi Dutton, który uważa, że APD i psychopatia nie są spójne na wszystkich poziomach, lecz mają kilka nakładających się cech wspólnych. Fundamentalna różnica polega na różnym rozkładzie akcentów: w przypadku APD nacisk położony na wzorzec zachowań „społecznego dewianta”, natomiast w psychopatii na zaburzenia emocjonalne, na pozbawioną odczuwania strefę mroku, będącą domeną psychopatów.
Konkluzja: Nie każdy z APD jest psychopatą, ale każdy psychopata przejawia APD .

Dla Aryi więc jest jeszcze nadzieja. Nie musi pozostać na drodze ciemności i śmierci, może jeszcze zawrócić i zmienić swoje życie. Wystarczy, że podejmie właściwe decyzje i odnajdzie własne ja. Dużo zależy od tego, jakich ludzi spotka na swojej drodze…
Jest jeszcze jeden argument przemawiający za tym, że Starkówna nie stanie się maniakalną zabójczynią – psychopatia dużo częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Szacuje się, że psychopatia występuje od 1 do 3 procent mężczyzn a tylko u 0,5 do 1 procenta kobiet. Teoretycy uważają, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest to, że dziewczynki szybciej rozwijają u siebie zdolność do empatii i szybciej przejawiają zdolności lingwistyczne oraz społeczno – emocjonalne.

Tekst ten ma na celu rozważania nad korzyściami z posiadania cech psychopatycznych, a dokładniej sytuacji w jakich te cechy stają się przydatne. Przyjrzeliśmy się, co dla bohaterów „Pieśni Lodu i Ognia” oznacza nieustraszoność, bezwzględność, czy bycie całym sobą tu i teraz. Destruktywni, olśniewający, i bardzo pewni siebie to epitety, które najczęściej używają ludzie, którzy mieli lub mają do czynienie z psychopatami. Właśnie tak często są też opisywani bohaterowie powieści Martina, jak i serialu „Gra o tron”. Ceniony psycholog Kevin Dutton uważa, że nasze społeczeństwo staje się coraz bardziej psychopatyczne. Może dlatego książki Martina oraz serial HBO zyskały popularność na masową skalę? Każdy odnajduje swój „psychopatyczny” odpowiednik w tym fantastycznym świeci, który choć nie realny jest nam bardzo bliski…

Autor: Natalia Przybysz

Bibliografia:
1. K. Dutton Mądrość psychopatów, Wyd. MUZA SA, Warszawa 2014
2. G. R. R. Martin Cykl Pieśń Lodu i Ognia, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 1996 – 2011

fot. materiały prasowe HBO

Artykuł Geniusz czy szaleniec? Psychopaci w Pieśni Lodu i Ognia pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Królową będziesz… dopóki nie nadejdzie inna, młodsza i piękniejsza, która cię obali i odbierze ci wszystko, co dla ciebie drogie.

@iamlenaheadey

Pamiętna przepowiednia Maggy Żaby dotyczy wprawdzie losów książkowej Cersei, ale zadziwiająco dobrze pasuje również do instagramu. Lena Headey rozpoczęła instagramową przygodę ponad trzy lata temu i szybko stworzyła profil, któremu niewiele brakowało do statusu kultowego. Zamieszczała sporo zdjęć, również spoza planu na którym aktualnie pracowała. Jeśli wpadły Wam w oko nieoficjalne fotki Leny z serialowym Tywinem bądź Oberynem Martellem, to z dużym prawdopodobieństwem pochodziły właśnie z jej konta. Oddając królowej co królewskie, cudownie strollowała fanów przed premierą czwartego sezonu „Gry o tron”. Lena zamieściła wówczas jakże symboliczne zdjęcie serca, ułożonego z kamieni.

My stone heart

Zdjęcie zamieszczone przez użytkownika Lena Headey (@iamlenaheadey) 21 Kwi, 2014 o 4:12 PDT

- hurra, Lady Stoneheart powróci! – ucieszyli się fani – LOL. Nope – ucieszyła się Lena. Niestety przez dłuższy czas konto nie było aktualizowane. Obecnie serialowa Cersei powróciła do zamieszczania zdjęć, ale w międzyczasie pojawiły się trzy pretendentki do tytułu królowej instagrama. Przynajmniej jeśli chodzi o panie związane z „Grą o tron”.

@maisie_williams

Maisie Williams radzi sobie fenomenalnie w internetowym świecie. Udziela się na twitterze, ma swój kanał na youtube, a na Instagramie zgromadziła niemal trzy miliony fanów (stan na koniec czerwca 2016 r.). Na profilu Maisie raczej nie znajdziecie zdjęć z planu „Gry o tron”, natomiast jeśli interesuje Was, co serialowa Arya robi po za graniem w serialu to dobrze trafiliście. Zdjęcia z imprez, z konwentów, z konferencji prasowych, fotki z wieczorów z przyjaciółmi, ale też dokumentacja ciuchowych zakupów to wszystko jest do odnalezienia na jej koncie.

@sophiet

W bardzo podobny sposób kreuje swój instagramowy wizerunek jej serialowa siostra, Sophie Turner. Sansa zgromadziła niewiele mniej fanów niż Arya i także chętnie zamieszcza zdjęcia z imprez, dokumentacje sesji zdjęciowych na potrzeby magazynów mody czy fotki z konwentów.

@leavecaricealone

Znakomicie radzi sobie serialowa Melisandre (Carice van Houten), która na początku sezonu nie odmówiła sobie przyjemności zamieszczenia na swoim koncie komentarza do aktualnych serialowych wydarzeń:

Haha

Zdjęcie zamieszczone przez użytkownika Carice van Houten (@leavecaricealone) 3 Maj, 2016 o 11:11 PDT

@emilia_clarke

Czerwoną kapłankę i siostry Stark przebiła jednak Emilia Clarke, czyli Daenerys Targaryen. Zaczęła wyraźnie później od swych koleżanek ale to nie przeszkodziło jej dorobić się w krótkim czasie ponad 5 milionów followersów. Emilia najchętniej z omawianej trójki zamieszcza zdjęcia związane z kreowaną przez nią postacią Matki Smoków, na jej instagramowym koncie znajdziemy zarówno zdjęcia z planu jak i ze spotkania z serialowym mężem, Jasonem Momoa.

WAIT WHAT???!!!!! The truth is out but the six pack is in…. phew what a relief #jonsnowforpresident #orjustforthenextapprentice…

Zdjęcie zamieszczone przez użytkownika @emilia_clarke 13 Maj, 2016 o 1:06 PDT

@prideofgypsies

A skoro już o khalu Drogo mowa, to jest on jednym z dwóch aktorów z „Gry o tron”, niepodzielnie rządzących na Instagramie. Wprawdzie wyniki panów – jeśli chodzi o liczbę fanów obserwujących ich profile – są wyraźne gorsze od omawianych wyżej dziewczyn, ale i Jason Momoa, i Pedro Pascal robią kawał dobrej roboty. Jest to interesujący zbieg okoliczności, że dwóch chłopaków, którzy pojawili się tylko w jednym sezonie serialu (okolicznościowego występu khala w drugim sezonie nie liczę), zagrali bardzo wyraziste postacie i najwyraźniej zapadli fanom głęboko w serca. Mimo iż od sezonu pierwszego minęło pięć lat, Jason Momoa na bieżąco śledzi serialowe wydarzenia i komentuje je na swoim profilu, kibicując zwłaszcza Daenerys Targaryen.

 

Hahahahahahahahahahahhhahaha. I love GOT. Don’t fuck with my boo. Hahahahahahahahah @emilia_clarke love u Moon of my life ALOHA DROGO

 

Zdjęcie zamieszczone przez użytkownika Jason Momoa (@prideofgypsies) 16 Maj, 2016 o 3:19 PDT

Jason ma na swoim profilu prawie milion obserwujących, którzy żywo reagują na każdy jego post. Zdjęcia nie wyglądają na przypadkowe, ale też nie można powiedzieć, żeby były specjalnie wystylizowane. Większość zdjęć sprawia wrażenie cykniętych komórką, czasami trafiają się fotki z mniej lub bardziej uroczystych bankietów, ale dominują zdjęcia z katalogu rodzinna i przyjaciele. Sądząc po tym, co Momoa prezentuje na swoim profilu, fajny jest z niego gość ;)

@pascalispunk

Podobnie sympatyczne wrażenie sprawia Pedro Pascal. On zamieszcza więcej zdjęć z planów filmowych i z podróży, znajdziemy u niego wyraźnie mniej fotek imprezowych, trochę zdjęć rodzinnych, trochę fotek z kumplami. Pedro sprawia wrażenie równie sympatycznego człowieka co Jason Momoa. Obecnie Czerwoną Żmiję śledzi niemal pół miliona wielbicieli.

Buds.

Zdjęcie zamieszczone przez użytkownika Pedro Pascal (@pascalispunk) 2 Cze, 2014 o 8:57 PDT

@kristiannairn

Serialowy Hodor ma – w porównaniu ze swymi wyżej wymienionymi koleżankami i kolegami z planu – niewielkie konto, obserwuje go nieco ponad 90 tysięcy osób. Oprócz odwołań do serialu „Gra o tron” znajdziemy tu także sporo zdjęć z działalności Kristiana jako DJ’a.

Z instagrama nie korzystają niestety – a przynajmniej się tym specjalnie nie chwalą – serialowy Jon Snow ani Jaime Lannister. Szkoda, bo są podstawy by mniemać, iż konta tych panów szybko rozgrzałyby się do czerwoności… Gwiazdy „Gry o tron” korzystają aktywnie także z Twittera, ale to już temat na osobny wpis.
Aktualizacja – w połowie września 2016 swoje konto na instagramie założył Nikolaj Coster-Wadau.

Spośród setek aktorek i aktorów, zaangażowanych w pracę przy „Grze o tron” swoje konta na instagramie mają:

Bran Stark (Isaac Hempstead Wright)
https://www.instagram.com/isaachwright/

Podrick Payne (Daniel Portman)
https://www.instagram.com/danportman/

Daario Naharis (Michiel Huisman)
https://www.instagram.com/michielhuisman/

Jaqen H’ghar (Tom Wlaschiha)
https://www.instagram.com/tomwlaschiha/

Tormund Zabójca Olbrzyma (Kristofer Hivju)
https://www.instagram.com/khivju/

Gregor Clegane / Robert Strong (Hafþór Júlíus Björnsson)
https://www.instagram.com/thorbjornsson/

Gendry (Joe Dempsie)
https://www.instagram.com/josephdempsie/

Ramsay Snow/Bolton (Iwan Rheon)
https://www.instagram.com/_iwanrheon/

Loras Tyrell (Finn Jones)
https://www.instagram.com/finnjones/

Lancel Lannister (Eugene Simon)
https://www.instagram.com/eugenesnaps/
(wcześniejsze konto https://www.instagram.com/eugenesimon/)

Missandei (Nathalie Emmanuel)
https://www.instagram.com/nathalieemmanuel/

Yara Greyjoy (Gemma Whelan)
https://www.instagram.com/gemwhelan/

Theon Greyjoy (Alfie Allen)
https://www.instagram.com/alfieeallen/

Myrcella Baratheon (Nell Tiger Free)
https://www.instagram.com/nelltigerfree/

Tommen Baratheon (Dean Charles Chapman)
https://www.instagram.com/deancchapman/

Shireen Baratheon (Kerry Ingram)
https://www.instagram.com/kerry_ingram/

Tyene Sand (Rosabell Laurenti Sellers)
https://www.instagram.com/rosabelllaurentisellers/

Nymeria Sand (Jessica Henwick)
https://www.instagram.com/jhenwick

Obara Sand (Keisha Castle-Hughes)
https://www.instagram.com/kecahu/

Robb Stark (Richard Madden)
https://www.instagram.com/maddenrichard/

Talisa Maegyr z Volantis (Oona Chaplin)
https://www.instagram.com/oonacc/

Renly Baratheon (Gethin Anthony)
https://www.instagram.com/gethinanthony/

Shae (Sibel Kekilli)
https://www.instagram.com/sibel_kekilli/

Robin Arryn (Lino Facioli)
https://www.instagram.com/itslinofacioli/

Ros (Esme Bianco)
https://www.instagram.com/esmebianco/

Rickon Stark (Art Parkinson)
https://www.instagram.com/therealartparkinson/

Viserys Targaryen (Harry Lloyd)

https://www.instagram.com/harrylloydsays

Smalljon Umber (Dean S Jagger)
https://www.instagram.com/deansjagger/

Karsi (Birgitte Hjort Sørensen)
https://www.instagram.com/bhjortsorensen/

Syrio Forel (Miltos Yerolemou)
https://www.instagram.com/mratlantis/

Waif (Faye Marsay)
https://www.instagram.com/fayemarsay86/

Trystane Martell (Toby Sebastian)
https://www.instagram.com/tobysebastian1/

Myranda (Charlotte Hope)
https://www.instagram.com/charlottehope8/

Ygritte (Rose Leslie)
https://www.instagram.com/roseleslie/

Kinvara, kapłanka R’hllora (Ania Bukstein)
https://www.instagram.com/aniabukstein/

khal Qhono (Staz Nair)
https://www.instagram.com/staz.nair/

Olly (Brenock O’Connor)
https://www.instagram.com/realbrenockoconnor/

Olvar (Will Tudor)
https://www.instagram.com/willtudor1/

Irri (Amrita Acharia)
https://www.instagram.com/amritaacharia1/

Lyanna Stark (Cordelia Hill)
https://www.instagram.com/cordyhill/

oprac. Asia Witek

Artykuł Aktorzy z „Gry o tron” na Instagramie pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Wielka Bitwa o Winterfell, o krainę człowieka, starcie żywych z martwymi, sił światła i ciemności. To miała być najbardziej epicka scena w historii telewizji. I w zasadzie była. Tego odcinka nie należy oglądać w środku dnia. To ta część opowieści, której miejsce i czas są pośród najgłębszej nocy. Wtedy w pełni docenicie klimat, dźwięk, obraz i wraz z tysiącami widzów na całym świecie będziecie drżeć o życie bohaterów.

Pierwsze dwa odcinki ostatniego sezonu były wprowadzeniem, a zarazem pożegnaniem. Niespiesznie prowadzona akcja, wprawdzie wróg nadciąga, ale pewne słowa muszą zostać wypowiedziane, pewne gesty dokonane. Najbardziej rycerska z rycerzy wreszcie zostanie formalnie pasowana, dawni wrogowie siądą na murach dzieląc się bukłakiem wina, ktoś przybędzie po odkupienie dawnych win, ktoś inny nie będzie błagał o wybaczenie, ale stanie do walki wraz z resztą bohaterów. Bo pamiętamy, wszystko zaczęło się w Winterfell, wiele lat temu, kiedy w siedzibie rodu Starków zebrali się niemal wszyscy istotni bohaterowie Pieśni Lodu i Ognia. Przybył król Robert Baratheon ze swym dworem, a potem Ned pojechał na południe, Jon Snow udał się na Mur i wszystko się skomplikowało. I jeden z istotnych aspektów Pieśni Lodu i Ognia miał mieć swój finał w Winterfell, do którego w międzyczasie zdążyli przybyć w zasadzie wszyscy pozytywni bohaterowie. Po dwóch odcinkach rozmów i przygotowań przyszedł czas na czystą akcję, a czekając na odcinek trzeci fani zadawali sobie pytania, kto przeżyje, a kto zginie, jak wykorzystane zostaną smoki, jaką taktykę obiorą obrońcy wobec przeważających sił wroga, czy do walki z Nocnym Królem stanie Jon czy Daenerys, a może potwierdzi się wersja z nader silnymi więzami jakie miały łączyć przywódcę nieumarłych i Brana Starka.

I niemal żadne z tych przypuszczeń się nie potwierdziło. Szary Robak rozmawiający z ukochaną chwilę przed bitwą o swych planach na przyszłość przeżył (choć niepisane prawo filmowe podpowiadałoby śmierć bezsensowną i honorową). Jorah Mormont miał być bezpieczny po tym, jak poległa waleczna Lyanna Mormont. Zginął ostatni Lord Dowódca Nocnej Straży, zmarł wskrzeszany wielokrotnie przez kapłanów czerwonego boga Beric Dondarrion, którego zadaniem była najwyraźniej ochrona Aryi Stark. Aryi broni po raz kolejny Sandor, można mieć tu jakieś reminescencje walk podczas Krwawych Godów, a młodszy Clegane po raz kolejny zmierzyć musi się ze swym strachem przed ogniem. No i Theon Greyjoy. Piękne zakończenie opowieści jego życia – w końcu wrócił do domu i zginął broniąc chłopaka, którego kiedyś zdradził. Dziękuję, jesteś dobrym człowiekiem, te słowa Brana cytowane były dziś wielokrotnie.

Początek bitwy to nie tylko nerwy obrońców i zrozumiały niepokój, ale i klimat, jaki czyni Melisandre, magicznym sposobem zapalając arakhy dothrackiej armii. Robiło wrażenie, naprawdę, jak to rozświetlone wojsko ruszyło do ataku, w ciemność, i jak niewiele chwil później wspomniana ciemność ich ogarnęła. Robiła wrażenie apokaliptyczna zamieć, utrudniająca orientację i potęgująca bitewny chaos. Robiła wrażenie niesamowita muzyka, dawno – chyba od pamiętnej sceny wysadzenia septu i połowy miasta przez Cersei – nie korespondująca tak idealnie z wydarzeniami na ekranie.

Masakrycznie dużo żywych trupów, których mimo starań  bohaterów było coraz więcej i więcej, aż w końcu człowiek uświadamiał sobie beznadzieję wysiłków obrońców. Ładny był ten powietrzny taniec smoków, mniej ładne i sensowne wychodzenie nieboszczyków z krypt Winterfell, na rozkaz Nocnego Króla. Ot, fanowski żart który okazał się prawdą, nie pierwszy i zapewne nie ostatni w „Grze o tron”. Sansa, która wreszcie docenia charakter Tyriona. Arya, której szkolenie w domu czerni i bieli zaprocentowało. Jon ponownie sprawiał wrażenie, że nie potrafi odnaleźć się w bitwie, lawirując pomiędzy nieumarłymi a oddechem lodowego smoka. W pewnym momencie wydawało się, że to Jon będzie Azorem Ahai narodzonym na nowo, Księciem którego obiecano, ale po chwili przyszedł czas na refleksję, to nie książka, to serial, a serial rządzi się swymi prawami.

Wielka bitwa o Winterfell nie przebiła adaptacji tolkienowskich, ale wydaje mi się że po części jest to spowodowane decyzją o filmowaniu nocnych scen faktycznie nocą, co utrudniło widzom docenienie w pełni rozmachu z jakim przedstawiono militarne motywy. Dopowiadamy sobie może za dużo lub nadmiernie interpretujemy, ale doprawdy nie tak znów wiele dzieli Eowinę i jej „I am no man” oraz stwierdzenie „no one can kill the night king”.

Ostatni sezon „Gry o tron” jest na półmetku. Jedno niebezpieczeństwo zostało zażegnane, wróg pokonany. I co dalej? Zmarli zostaną pochowani, ale odcinki pierwszy i drugi podkreśliły emocje narastające pomiędzy postaciami. Czy sojusze się utrzymają? Na południu czeka Cersei i jej wielotysięczna armia, a Daenerys po tym jak jej wojska wsparły sprawę Jona Snow znacznie uszczupliła siłę swej armii. Jak będzie się kształtowała relacja między tą dwójką? Którą stronę wybierze Tyrion, królowej czy ex żony? Brak Nocnego Króla nie oznacza nudy, gra o tron nadal trwa.

Artykuł Gra o tron, sezon 8, odcinek 3- Długa noc pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Ale nim te smutny moment nadejdzie, cieszmy się finałowym sezonem. Niecierpliwie wyczekiwany pierwszy odcinek generalnie spełnił pokładane w nim nadzieje. Oczywiście, jeśli ktoś spodziewał się potężnego uderzenia to mógł się poczuć nieco rozczarowany, gdyż twórcy serialu postanowili w tym odcinku przypomnieć widzom, kto jest kim i jakie relacje wiążą go z pozostałymi bohaterami. Zabieg jak najbardziej uzasadniony, jeśli weźmiemy pod uwagę, iż fanatyczni fani, tacy co zbudzeni w środku nocy wyrecytują bez zająknięcia drzewo genealogiczne Targaryenów należą jednak do zdecydowanej mniejszości widzów.

Nadzieje rozbudza nowe intro, a „Winter is here” pięknie i na wielu poziomach nawiązuje do pierwszego odcinka „Gry o tron”. Począwszy od tytułu. Sezon pierwszy rozpoczynał odcinek któremu patronowało zawołanie Starków „Winter is coming”. Kilkadziesiąt odcinków później nikt nie ma wątpliwości, zima nadeszła, o czym  bohaterowie w pełni przekonają się niebawem. A tymczasem twórcy odcinka kontynuują zabawę z widzami. Wjazd Daenerys i Jona Snow do Winterfell to niemal kopia przybycia Roberta Baratheona i Cersei Lannister do siedziby Starków, włącznie z charakterystycznym motywem muzycznym. Daenerys zresztą obdarza witającą ich na dziedzińcu Sansę identycznym komplementem co niegdyś Cersei („piękna jesteś”). Arya, z fryzurą identyczną jak przed laty, również obserwuje wjeżdżających gości, stojąc  – podobnie jak przed laty – w tłumie nisko urodzonych. Wprawdzie widok Sandora lata temu wywołał raczej zaciekawienie, a teraz najbliższe temu co rysuje się na obliczu młodszej Starkówny jest słowo „konsternacja”, ale uroczy jest ten moment zawahania, czy zawołać Jona Snow. Właściwa chwila szybko mija. Dalej, młody Umber podobnie jak niegdyś Arya wspina się by lepiej widzieć wjeżdżających. Rodzina Starków – mocno zdekompletowana w stosunku do składu wyjściowego – wita królową. Kolejna scena udowadnia, że żarty się skończyły. Ned zaprosił Roberta i jego dwór na ucztę, w ósmym sezonie nie ma czasu na rozrywkę, zatem bierzemy udział w naradzie wojennej.

Ale „Winter is here” to nie tylko nawiązania, to także przypomnienie widzom wzajemnych relacji, w jakich pozostają bohaterowie serialu. Cieszy przypomnienie faktu, że Sansa i Tyrion byli kiedyś małżeństwem, chociaż do pełni szczęścia brakowało mi jakiegoś gestu pojednania ze strony Sansy. Po małżeństwie z Ramsayem Boltonem dziewczyna już wie, że nie trafiła wcale tak źle wychodząc za Tyriona. Komentarz dziewczyny na temat wesela Joffreya – bezcenny.

Jeśli już jesteśmy przy pobożnych życzeniach to zabrakło mi choćby krótkiej rozmowy między Sansą a Sandorem (który lata temu, po Czarnym Nurcie proponował, że zabierze ją do Winterfell). Jasne, relacje serialowe między tą dwójką ani się umywają do kipiących od emocji relacji książkowych, ale byłoby miło gdyby zamienili choć dwa zdania. Z młodszym Cleganem rozmawia za to Arya, z wrodzonym sobie urokiem przypominając mu okoliczności ich rozstania. Czy mi się wydaje, czy w oczach Sandora mignął jakiś cień uśmiechu, że mała tak pięknie wprowadziła w czyn jego nauki? Spotkanie Aryi i Gendry’ego to również przypomnienie relacji sprzed lat, ale ważniejszym spotkaniem jest to z Jonem Snow, pod drzewem sercem. To już nie dwójka dzieciaków którą poznaliśmy wiosną 2011 roku. Dorośli, zmienili się, zbyt wiele widzieli. Owszem, rzucają się sobie na szyję jak przed laty, ale do przeszłości nie ma powrotu. Dla Jona Snow pewną reminescencją jest też scena z Daenerys przy wodospadach. Gorących źródeł tam nie było, ale kwestia że mogliby się tam ukryć na wiele, wiele lat niepokojąco przypomina zdanie jakie w innym czasie padło między Jonem a Ygritte.

Najważniejsze spotkanie po latach pozostawiono na finał. Jaime Lannister przybywa do Winterfell, a na dziedzińcu wytrwale czeka na niego Bran Stark. Od tej dwójki cała historia się rozpoczęła i dobrze, że widzimy ich razem w finale.

A po za tym… zaczyna się robić nieco łopatologicznie. Dobrzy ruszają na miejsce zbiórki do Winterfell  i mamy tu znów nawiązanie do sezonu pierwszego – tam niemal wszystkie dramatis personae spotykają się w zamku rodowym Starków i stamtąd rozjeżdżają się po świecie. Źli pozostają w Królewskiej Przystani i stamtąd będą zapewne podziwiać, jak płonie tzn zamarza ich świat. Kwestia czy Daenerys jest tą dobrą czy złą pozostaje kwestią sporną. George R. R. Martin przyznał dawno temu, że jedna z postaci, która jest dobra stanie się zła. Fani domyślali się że chodzi o Aryę, podejrzewano także Tyriona w związku z kryzysem jaki przechodził po zamordowaniu swego ojca, ale coraz częściej pojawiają się głosy że Martinowi chodziło o Daenerys. Rys targaryeńskiego szaleństwa srebrna królowa miała okazję nie raz zaprezentować, jak zareaguje gdy się dowie, że korona Siedmiu Królestw powinna przypaść jej kochankowi i bratankowi?

Pionki i figury rozstawiono na szachownicy. Atmosfera w Winterfell robi się gęsta, konflikty (w tym klasycznie tragiczne) wiszą w powietrzu, a przecież głównym zagrożeniem jest zdolna do wszystkiego armia Nocnego Króla… Kolejny odcinek już w poniedziałek wielkanocny i obstawiam, że będzie w nim o wiele więcej akcji. Zwiastun możecie obejrzeć na oficjalnym kanale HBO

Artykuł Gra o tron, sezon VIII, odcinek 1 – Winter is here pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.

Jaqen cechuje się znakomitym słuchem – jest w stanie usłyszeć bezszelestnie podkradającą się Aryę. Dziewczynka ma niekiedy wrażenie, że tajemniczy mężczyzna czyta w jej myślach.

Starcie królów

Jaqen jest jednym z trzech więźniów transportowanych przez Yorena na Mur. Wyciągnięci z najgłębszej ciemnicy, podróżują zamknięci na wozie i skuci kajdanami, a zdaniem Aryi nawet Yoren się ich obawia. W odróżnieniu od swych towarzyszy H’ghar jest uprzejmy, a jego sposób wysławiania się wskazuje na pewne wykształcenie. Więzień w jakiś sposób przypomina Aryi jej dawnego nauczyciela, Syria Forela. Podczas ataku Amory’ego Lorcha na ludzi Yorena Jaqen i jego towarzysze znajdują się w płonącej stajni. Skuci łańcuchami, zamknięci za kratami wozu, nie mają szans na ucieczkę. Lorathijczyk błaga Aryę o pomoc. Dziewczynka podrzuca mu siekierę, po czym ucieka przed pożarem.

Wkrótce H’ghar wraz z ludźmi ser Amory’ego przybywa do Harrenhall. Wśród osób służących w potężnej twierdzy rozpoznaje Aryę. Mężczyzna przyznaje, że dziewczynka uratowała życie jego i dwójki towarzyszy, a ponieważ Czerwony Bóg (prawdopodobnie ognisty R’hllor) wyciągał po nich swe ręce, trzeba spłacić należy mu dług. Jaqen stwierdza, że zapłatą za życie może być tylko śmierć i proponuje Aryi następującą umowę: dziewczynka wybierze trzy dowolne osoby, a on je uśmierci. Arya wskazuje wyróżniających się okrucieństwem ludzi ser Gregora Clegane’a: Chiswycka oraz Weese’a. H’ghar zabija ich obu.

Jaqen podczas rozmowy w bożym gaju przyznaje, że zna prawdziwą tożsamość dziewczynki. Przy ostatnim nazwisku Arya próbuje wymóc na Jaqenie pomoc w uwolnieniu przetrzymywanych w Harrenhall ludzi z Północy. Gdy ten odmawia, dziewczynka wymawia jego imię jako ostatniej ofiary, a mężczyzna po raz pierwszy okazuje strach. Szantażowany, zgadza się na propozycję Aryi i wraz z Dzielnymi Kompanionami i towarzyszami z wozu zabijają ludzi ser Amory’ego.

Dziewczynka odwołuje imię Jaqena, jednak ten stwierdza, że musi umrzeć. Przesuwa ręką przed swoją twarzą i tym prostym gestem zmienia całkowicie swoje oblicze. W miejsce mężczyzny o biało-rudych włosach pojawia się człowiek o pełniejszej twarzy, haczykowatym nosie, ciemnych oczach i kędzierzawej czuprynie. Jeden z jego zębów staje się złoty, a na policzku pojawia się blizna. Wraz ze zmianą wyglądu zmienia się też sposób mówienia Jaqena, który odtąd zwraca się do Aryi w drugiej osobie. Na pożegnanie mężczyzna daje dziewczynce żelazną monetę i mówi, że jeśli chciałaby go kiedyś spotkać, niech uda się do Braavos. Pieniążek i słowa valar morghulis mają zapewnić jej podróż każdym z braavoskich statków.

Teorie fanów

Fakt, iż Jaqen kojarzył się Aryi z Syriem Forelem oraz to, że znał jej prawdziwe imię jest dla części czytelników dowodem na to, że ci dwaj mężczyźni to jedna i ta sama osoba. Człowiek, którego dziewczynka znała jako Syria Forela, po walce z królewskimi ludźmi i ucieczce przed ser Merynem miał zmienić tożsamość i przybrać wygląd Jaqena. H’ghar mówi Aryi na pożegnanie, że będzie mogła go spotkać w Braavos, czyli w Wolnym Mieście, w którym jej ”nauczyciel tańca” mieszkał kilka lat.

Nowa twarz Jaqena H’ghara do złudzenia przypomina oblicze Alchemika, który pojawia się w prologu Uczty dla wron. Alchemik ma pełne policzki, niewielką bliznę na twarzy, haczykowaty nos i gęste, kędzierzawe, czarne włosy. Kupuje od Pate’a wykradziony jednemu z arcymaestrów klucz, którym, jak wieść głosi, można otworzyć wszystkie drzwi w Cytadeli maestrów. Nowicjusz umiera po spotkaniu z Alchemikiem (a jego śmierć dziwnie przypomina zgon pierwszej ofiary Aryi, wskazanej jej w Domu Czerni i Bieli), ale w epilogu tomu czwartego chłopak pojawia się ponownie. Fani podejrzewają, iż tożsamość Pate’a przejął mężczyzna znany niegdyś jako Jaqen H’ghar.
Najprawdopodobniej Jaqen H’ghar jest jednym z Ludzi Bez Twarzy, wszechstronnych zabójców, którym nie jest obca magia i którzy potrafią zmieniać rysy twarzy. Pytania o to, czego lub kogo Ludzie Bez Twarzy szukają w Cytadeli, czy mają na kogoś zlecenie, czy na własną rękę starają się poznać tajemnice maestrów, pozostają jak na razie bez odpowiedzi.

Ciekawostki

Tom Wlaschiha wyznał w jednym z wywiadów (1), że charakterystyczny dla Jaqena sposób wypowiadania się w trzeciej osobie przypominał mu sposób mówienia Winnetou, wodza Apaczów.

Cytaty

„Za życie można zapłacić tylko śmiercią.”
(George R. R. Martin, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, Poznań 2000, str. 425)

„Z bogów nie wolno drwić, dziewczynko.”
(George R. R. Martin, Starcie królów, tłum. Michał Jakuszewski, Poznań 2000, str. 618)

Asia Witek
(fot. materiały prasowe HBO)

Przypisy:
(1) http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/game-thrones-jaqen-hghar-season-789855

Artykuł Jaqen H’ghar pochodzi z serwisu Pieśń lodu i ognia | Gra o tron.